ซุมเจ้าหรือชุมชนชาวบ้านไทยอีสานมีความเชื่อเกี่ยวกับพญานาคหรือมิติเหนือธรรมชาติมาอย่างยาวนาน ซึ่งพญานาคถือเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เกี่ยวพันกับแม่น้ำโขงและความอุดมสมบูรณ์ของท้องถิ่น ในประสบการณ์ของคนในชุมชน หลายคนได้เล่าถึงการเห็นหรือรับรู้ถึงพญานาคในรูปแบบต่างๆ ซึ่งส่งผลให้เกิดพิธีกรรมเชิงสัญลักษณ์ เช่น การวาดรูปพ่อปู่พญานาคเพื่อเป็นการเคารพและขอพร รวมถึงการรำถวายพญานาคซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการสืบทอดวัฒนธรรมท้องถิ่น การรำและการวาดรูปนี้ไม่ได้เป็นเพียงการแสดงออกทางศิลปะ แต่เป็นการสื่อสารและสร้างความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ นอกจากนี้ ความเชื่อเรื่องพญานาคยังเกี่ยวข้องกับเรื่องของสิ่งลี้ลับและสิ่งที่ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยวิทยาศาสตร์ ทำให้ผู้คนในชุมชนมีความเชื่อถือและศรัทธาในพญานาคอย่างลึกซึ้งเป็นพิเศษ ซึ่งสิ่งนี้ก็มีส่วนช่วยเสริมสร้างความสามัคคีและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชน การรักษาและสืบทอดความเชื่อเหล่านี้อย่างต่อเนื่องจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้คนรุ่นหลังได้รู้และเข้าใจรากเหง้าวัฒนธรรมของตัวเอง และยังเป็นการส่งเสริมให้ชุมชนมีความภูมิใจในความเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่แฝงอยู่ในเรื่องเล่าพญานาค