จ้างผู้ออกแบบและผู้รับเหมาเป็นเจ้าเดียวกัน มีข้อดีและข้อเสียยังไง?
การจ้างผู้ออกแบบและผู้รับเหมาเป็นเจ้าเดียวกัน มีข้อดีและข้อเสียยังไง
ข้อดี
1. การทำงานที่รวดเร็วและต่อเนื่อง
• กระบวนการออกแบบและก่อสร้างจะทับซ้อนกันได้ (สามารถเริ่มงานก่อสร้างในส่วนที่แบบเสร็จแล้วได้เลย) ไม่ต้องรอให้แบบก่อสร้างทั้งหมดเสร็จสมบูรณ์ก่อนถึงจะเริ่มหาผู้รับเหมา ท ำให้โครงการเดินหน้าได้เร็วขึ้น
• ติดต่อประสานงานกับทีมงานเดียว ทำให้การตัดสินใจและการแก้ไขปัญหาเป็นไปอย่างรวดเร็ว ไม่ต้องส่งเอกสารไปมาระหว่างสองฝ่าย
2. คุมงบประมาณได้
• กำหนดงบประมาณตั้งแต่แรก ทีมงานจะออกแบบโดยคำนึงถึงงบประมาณที่คุณตั้งไว้ตั้งแต่ต้น ทำให้โอกาสที่จะ "ออกแบบเกินงบ" มีน้อยลง
• ลดความเสี่ยงการเกิดค่าใช้จ่ายเพิ่ม เนื่องจากการออกแบบและต้นทุนก่อสร้างถูกพิจารณาร่วมกันตั้งแต่แรก ทำให้มีการประเมินราคาที่แม่นยำกว่าการแยกผู้รับผิดชอบ
3. การประสานงานที่ราบรื่น
• ลดความขัดแย้งระหว่างผู้ออกแบบกับผู้รับเหมา เพราะเป็นทีมเดียวกัน
• ความรับผิดชอบชัดเจน
หากเกิดปัญหาใด ๆ ในโครงการ บริษัทเดียวจะรับผิดชอบ ทั้งหมด ไม่มีการโยนความผิดกันไปมา
ข้อเสีย
1. ขาดการตรวจสอบและถ่วงดุล
• ไม่มีคนกลางคอยดูแบบแทนคุณ แต่เมื่อเป็นทีมเดียวกัน การตรวจสอบคุณภาพก็อาจจะไม่ได้เข้มงวดเท่าที่ควร เพราะพวกเขาตรวจงานของตัวเอง
• อำนาจการต่อรองต่ำลง
เนื่องจากคุณผูกติดกับทีมนี้ตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบ ทำให้คุณมีทางเลือกน้อยลงในการเปรียบเทียบราคาหรือต่อรองค่าก่อสร้าง
2. ต้องเลือกทีมงานให้ดีเป็นพิเศษ
คุณต้องมั่นใจในความสามารถและจริยธรรมของบริษัทนั้น ๆ เป็นอย่างมาก เพราะพวกเขาคุมทั้งเรื่องความสวยงาม ฟังก์ชัน และการก่อสร้าง หากจั่วได้เจ้าที่ไม่ดี โอกาสที่จะเจอทั้งงานที่ออกแบบไม่สวยและก่อสร้างไม่ได้คุณภาพก็จะสูงขึ้นตามไปด้วย
ถ้าเพิ่งเริ่มโปรเจกต์ “สร้าง/ต่อเติมโรงงาน” แล้วค้นว่า บริษัทออกแบบโรงงานต่างกันอย่างไร บอกเลยว่าคนส่วนใหญ่สับสนเหมือนกัน เพราะในตลาดมีทั้ง “บริษัทออกแบบ” “ผู้รับเหมา” และ “บริษัทที่ทำครบวงจร (ออกแบบ+ก่อสร้าง)” ซึ่งบทบาทและความรับผิดชอบไม่เหมือนกัน 1) บริษัทออกแบบโรงงาน (Architect/Engineering Design) หน้าที่หลักคือทำ “แบบ” และ “เอกสาร” ให้สร้างได้จริง เช่น ผังโรงงาน การจัดวางไลน์ผลิต งานสถาปัตย์/โครงสร้าง/ระบบ (ไฟฟ้า สุขาภิบาล ปรับอากาศ ฯลฯ) และมักรวมถึงการยื่นแบบขออนุญาตตามที่กฎหมายกำหนด จุดแข็งคือเน้นความถูกต้องของแบบ การคำนวณ ความเหมาะสมด้านฟังก์ชัน ความปลอดภัย และช่วยวางสเปกวัสดุให้ชัด เพื่อให้คุณเอาไปเทียบราคาผู้รับเหมาได้หลายเจ้า 2) ผู้รับเหมา (Contractor) หน้าที่หลักคือ “ก่อสร้างตามแบบ” ให้เสร็จตามสัญญา วางแผนงานหน้างาน จัดทีมช่าง จัดซื้อวัสดุ คุมคุณภาพ/ความปลอดภัย และส่งมอบงาน โดยปกติถ้าคุณมีแบบชัด ผู้รับเหมาจะเสนอราคาได้แม่นขึ้น แต่ถ้าแบบไม่ละเอียดพอ มักเกิดงานเพิ่ม-ลดและงบบานปลายง่าย 3) บริษัทออกแบบ+ก่อสร้างเจ้าเดียว (Design-Build) คือทีมเดียวรับตั้งแต่ออกแบบจนสร้างเสร็จ จุดที่หลายคนชอบคือคุมงบง่ายขึ้นและงานเดินเร็ว เพราะเขาออกแบบบนฐานต้นทุนก่อสร้างจริง และเริ่มงานบางส่วนได้ก่อนแบบครบทุกหน้า แต่สิ่งที่ควรระวังคือ “การถ่วงดุล” เพราะคนออกแบบกับคนสร้างเป็นทีมเดียวกัน คุณจึงควรมีที่ปรึกษาควบคุมงานหรือวิศวกรที่ปรึกษาเข้ามาช่วยตรวจงาน (เหมือนมีคนกลางคุมคุณภาพแทนเรา) เช็กลิสต์แบบง่าย ๆ ก่อนตัดสินใจจ้างใคร - ขอผลงานโรงงานประเภทเดียวกัน (อาหาร/คลังสินค้า/ผลิตทั่วไป) และขอดูหน้างานจริงถ้าเป็นไปได้ - ถามให้ชัดว่าใครรับผิดชอบอะไร: ออกแบบ, ยื่นอนุญาต, คุมงาน, ทดสอบระบบ, ส่งมอบเอกสาร As-built - ขอ BOQ/สเปกหลัก ๆ เพื่อเทียบคุณภาพ ไม่ใช่เทียบแค่ราคาก้อนเดียว - ระบุงวดงาน-เงื่อนไขงานเพิ่ม-ลด-ระยะเวลารับประกันในสัญญา - ถ้าจ้างเจ้าเดียว แนะนำให้มี “ที่ปรึกษาควบคุมงาน” หรือบริการตรวจงานเป็นระยะ เพื่อลดความเสี่ยงงานไม่ได้มาตรฐาน สรุปสั้น ๆ จากประสบการณ์ส่วนตัว: ถ้าคุณต้องการความเร็วและอยากให้คุมงบตั้งแต่ต้น การจ้างออกแบบ+รับเหมาเจ้าเดียวอาจตอบโจทย์ แต่ต้องเลือกทีมให้ดีมาก และควรมีคนช่วยตรวจงาน/คุมงานโดยมืออาชีพเพื่อความสบายใจระยะยาว
