📌✅อย่ารู้ดีเกินพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

. อย่ารู้ดีเกินพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ในพระพุทธศาสนา การแสดงธรรมไม่ใช่เรื่องง่าย และไม่ใช่เพียงการพูดสิ่งที่ถูกต้องเท่านั้น

แต่ต้อง เหมาะกับบุคคล

เหมาะกับเวลา และ

เหมาะกับสถานที่นั้นๆด้วย

ธรรมหนึ่ง

เหตุการณ์หนึ่ง

บุคคลหนึ่ง

ความเป็นศิษย์เป็นอาจารย์หนึ่ง

จึงไม่ใช่เรื่องทั่วไปที่จะไป มีวิพากย์โดยขาดความความรู้จักนิสัยใจคอของผู้ที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนบริบทอื่นๆดังกล่าวมา 

มีแต่…พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีพระปัญญาอันยิ่ง

สามารถทรงทราบ อัธยาศัยและอินทรีย์ของสัตว์โลก ว่าใครควรฟังธรรมระดับใด

จึงทรงแสดงธรรมแบบ

“อนุปุพพิกถา”

คือสอนเป็นลำดับ

เริ่มจาก ทาน

ศีล สวรรค์

โทษของกาม

จนถึงอริยสัจ 4

เมื่อจิตของผู้ฟังพร้อมจึงแสดงธรรมขั้นสูง

พระพุทธองค์ยังทรงสอนเรื่อง

วาจาสุภาษิต 5 ประการ

คือพูดให้ถูกเวลา พูดความจริง พูดสุภาพ พูดเป็นประโยชน์ และพูดด้วยเมตตา

จึงแสดงให้เห็นว่า แม้คำจริง หากไม่ถูกกาล ก็อาจไม่เกิดประโยชน์

ในพระไตรปิฎกมีอุทาหรณ์มากมาย เช่น

• เรื่อง “องคุลิมาล”

พระพุทธเจ้าทรงใช้เพียงคำสอนสั้น ๆ ว่า

“เราหยุดแล้ว แต่ท่านยังไม่หยุด”

ทำให้โจรผู้โหดร้ายเกิดสติ กลับใจ และบวชจนบรรลุธรรม

• เรื่อง “กีสาโคตมี”

พระองค์ไม่สอนธรรมทันที

แต่ให้ไปหาเมล็ดผักกาดจากบ้านที่ไม่เคยมีคนตาย

เมื่อนางเห็นความจริงของชีวิต

จึงเข้าใจเรื่องความไม่เที่ยงของโลก

เรื่องเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า

การสอนธรรมต้องรู้จักบุคคล

รู้จักฐานะ รู้จักกรรมและวิบาก

รู้จักเวลา และรู้จักวิธีการ เป็นพุทธะวิสัยยากจะหาใครเปรียบเทียบได้ในโลกนี้

ดังนั้น

เราท่านทั้งหลาย

ก่อนจะคิดว่าตนเข้าใจธรรมแล้วไปตัดสินผู้อื่น

ควรระลึกว่า

“พระสัมมาสัมพุทธาทรงรู้จริตของสัตว์โลกยิ่งกว่าผู้ใด”

อย่ารู้ดีเกินพระพุทธเจ้า

แต่ควรรู้จักฝึกใจตนเองให้พ้นจากกิเลส

6-3-68

รวบรวม:อัศวิน เรือนเงิน

———————————————

อ้างอิง

• พระไตรปิฎก อังคุตตรนิกาย : วาจาสุภาษิต 5

• พระไตรปิฎก : อนุปุพพิกถา (ธรรมแสดงตามลำดับ)

• องคุลิมาลสูตร

• ธรรมบทอรรถกถา เรื่องกีสาโคตมี