รู้ไหมเอยย ว่าเวลาอุดฟัน คุณหมอจะคิดเป็นด้านนะคะ✨

หลายคนงงเหมือนกันว่าเวลาไปอุดฟัน ทำไมคุณหมอหรือผู้ช่วยถึงบอกว่า “อุด 1 ด้าน/2 ด้าน” ไม่ได้พูดว่าอุดทั้งซี่ แบบนี้จริง ๆ คือการนับ “พื้นผิวของฟัน (tooth surfaces)” เพื่อให้ระบุตำแหน่งได้ชัดเจนและคิดค่าใช้จ่าย/บันทึกการรักษาได้ตรงกันค่ะ สรุป “ด้านฟัน 5 ด้าน” ที่เจอบ่อยสุด (โดยเฉพาะฟันกราม) 1) Occlusal (O) = ด้านบดเคี้ยว ด้านบน ๆ ที่เราใช้เคี้ยวอาหาร จะพบร่องลึกได้บ่อย เลยเป็นจุดที่ฟันผุง่าย 2) Lingual (Li) = ด้านลิ้น คือด้านที่หันเข้าหาลิ้น 3) Buccal (B) = ด้านแก้ม คือด้านที่หันออกไปทางแก้ม (มักใช้กับฟันหลัง) 4) Mesial (M) = ด้านประชิดฟันหน้า คือด้านที่หัน “เข้าหากึ่งกลางหน้า” ของปาก (ทิศไปทางฟันหน้ากลาง) 5) Distal (D) = ด้านประชิดฟันหลัง คือด้านที่หัน “ออกห่างจากกึ่งกลางหน้า” (ทิศไปทางฟันกรามซี่หลัง ๆ) แล้วฟันหน้าล่ะ มีด้านเหมือนกันไหม? มีเหมือนกันค่ะ แต่คำเรียกบางด้านจะเปลี่ยนให้เข้ากับตำแหน่งมากขึ้น เช่น - Labial (La) = ด้านริมฝีปาก (ใช้กับฟันหน้าแทนคำว่า Buccal ได้บ่อย) - Palatal (Pa) = ด้านเพดานปาก (ใช้กับฟันบนด้านใน แทน Lingual) - Incisal (I) = ด้านปลายฟัน/ขอบตัด (ขอบคม ๆ ของฟันหน้า) แทน Occlusal ที่ใช้กับฟันกราม “มีรูปมั้ย” เวลาอยากนึกภาพเร็ว ๆ ให้ลองนึกว่าฟันเป็นกล่องเล็ก ๆ 1 กล่อง: ด้านบนคือ O (หรือ I สำหรับฟันหน้า), ด้านในคือ Li/Pa, ด้านนอกคือ B/La, ด้านที่หันไปทางฟันหน้าคือ M และด้านที่หันไปทางฟันหลังคือ D เท่านี้ก็จำได้แล้วค่ะ ทริคเวลาคุยกับหมอให้เข้าใจตรงกัน - ถ้าหมอบอก “อุด MO/DO” มักหมายถึงอุด 2 ด้านติดกัน เช่น Mesial+Occlusal หรือ Distal+Occlusal - ถ้าบอก “อุด MOD” คือ 3 ด้าน (M+O+D) มักเป็นรอยผุที่ลามข้ามร่อง/ขอบประชิด - ถ้าสงสัย ให้ถามเพิ่มว่า “อยู่ด้านบดเคี้ยวหรือด้านประชิดคะ” จะเห็นภาพทันที ประสบการณ์ส่วนตัวคือพอรู้คำว่า M กับ D แล้ว เวลาโดนบอกว่าเป็นรอยผุ “ด้านประชิด” จะเข้าใจว่าแปรงฟันอย่างเดียวอาจไม่พอ ต้องเน้นไหมขัดฟันด้วย เพราะบริเวณประชิด (M/D) เป็นจุดที่เศษอาหารติดง่ายและมองไม่ค่อยเห็นค่ะ