#บุญเดือนสิบบ้านเรา

หลายคนที่ไม่ใช่คนใต้ (หรือโตมากับเมืองใหญ่) พอเห็นคำว่า “ชิงเปรต” ก็มักจะงงว่า ชิงอะไรกัน แล้วเกี่ยวกับผียังไง จริงๆ แล้ว “ชิงเปรต” เป็นส่วนหนึ่งของ “บุญเดือนสิบ” หรือประเพณีสารทเดือนสิบของภาคใต้ ซึ่งเป็นงานทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษและญาติผู้ล่วงลับ คนใต้จะเรียกท่านรวมๆ ว่า “ตายาย” เลยมีพิธี “รับตายาย” และ “ส่งตายาย” ด้วย ความหมายแบบเข้าใจง่าย: ชิงเปรตคือช่วงจังหวะหลังทำพิธีถวายของเซ่น/ของทำบุญเสร็จ แล้วมีการ “แย่ง/แบ่ง” ของบนร้านเปรต (หรือของที่ตั้งไว้ในงาน) กันอย่างคึกคัก โดยความเชื่อคือ ของเหล่านี้เป็นทานที่อุทิศให้ผู้ล่วงลับ พอเสร็จพิธีก็ให้คนเป็นรับไปกิน/เอากลับบ้านเป็นสิริมงคล บางพื้นที่เชื่อว่าใครได้ของจากการชิงเปรตจะได้โชค ได้พร หรือได้ความเป็นมงคลติดตัว แต่สาระหลักจริงๆ คือการร่วมบุญร่วมทานมากกว่า ไม่ได้เป็นเรื่องน่ากลัวเลย บรรยากาศส่วนใหญ่สนุก ครึกครื้น ลูกหลานได้กลับมารวมตัวกัน สิ่งที่เราชอบมากคือ “พิธีรับ-ส่งตายาย” ฟีลเหมือนเราไม่ได้ลืมคนที่จากไป ทำให้รู้สึกอบอุ่นและเคารพรากเหง้าของตัวเอง โดยปกติจะมีการเตรียมของทำบุญไปวัด ทำขนม/อาหารหลายอย่าง แล้วจัดเป็น “หมรับ” (สำรับทำบุญ) มีทั้งของคาวหวาน ผลไม้ และของแห้งบางชนิด (แล้วแต่บ้านและแต่ท้องถิ่น) อีกคำที่เจอบ่อยในงานเดือนสิบคือ “ข้าวต้มสามเหลี่ยม” (บางบ้านเรียกข้าวต้มมัดแบบห่อสามเหลี่ยม) อันนี้เป็นหนึ่งในของไหว้/ของทำบุญยอดฮิตของคนใต้ ทำจากข้าวเหนียว ใส่ไส้ (เช่น กล้วย ถั่วดำ หรือแล้วแต่สูตรบ้าน) ห่อใบตองเป็นทรงสามเหลี่ยมแล้วต้มจนสุก เวลามีงานบุญเดือนสิบ หลายบ้านจะช่วยกันห่อข้าวต้มสามเหลี่ยมเป็นกิจกรรมครอบครัวเลย สนุกและได้บรรยากาศประเพณีมากๆ ถ้าใครอยากไปงานชิงเปรตครั้งแรก เราแนะนำให้แต่งกายสุภาพ ไปถึงวัดก่อนเริ่มพิธีจะได้เห็นขั้นตอนครบ และถ้าจะร่วม “ชิง” ให้ดูจังหวะตามที่ชาวบ้านทำ (บางวัดจะมีผู้ใหญ่หรือพิธีกรบอกเวลา) ที่สำคัญคือไม่ผลักไม่แย่งกันแรงๆ เอาความสนุกพอดีและเคารพสถานที่ เพราะหัวใจของบุญเดือนสิบคือการทำบุญ อุทิศให้ผู้ล่วงลับ และให้ลูกหลานได้กลับมารวมใจกันอีกครั้ง