เฟิร์นยิ้มอย่างภาคภูมิใจ เธอรู้สึกว่าพยาบาลไม่ได้เป็นเพียงผู้ให้ยา แต่คือผู้ที่ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ผสมผสานกับความรักในการเยียวยาผู้คน ภายใต้การดูแลของครูทราย และบรรยากาศที่แสนอบอุ่นของโรงพยาบาลพิทักึหัวใจแห่งนี้ เฟิร์นพร้อมแล้วที่จะเติบโตเป็นพยาบาลที่ดีเพื่อดูแลทุกหัวใจอย่างเต็มกำลัง

"เก่งมากค่ะเฟิร์น กระบวนการพยาบาลทั้ง 5 ขั้นตอนนี้คือหัวใจสำคัญของการทำงานของเรา" ครูทรายกล่าวชมขณะเดินกลับมาที่เคาน์เตอร์พยาบาล "มันทำให้การดูแลของเราเป็นระบบ รอบคอบ และปลอดภัยที่สุดสำหรับคนไข้ โดยเฉพาะหัวใจดวงน้อยๆ เหล่านี้ที่รอคอยการกลับบ้าน"

เวลาผ่านไป ครูทรายและเฟิร์นกลับมาที่เตียงน้องซันอีกครั้ง "ขั้นตอนสุดท้ายคือ การประเมินผล (Evaluation) ค่ะ" ครูทรายชี้ไปที่น้องซันซึ่งตอนนี้เริ่มนั่งเล่นของเล่นได้และสีหน้าดูสดใสขึ้น "เราต้องเช็คว่าเป้าหมายที่เราตั้งไว้สำเร็จไหม น้องซันดีขึ้นหรือยัง เพื่อจะปรับปรุงแผนการพยาบาลให้ดียิ่งขึ

ครูทราย สาธิตการทำกิจกรรมบำบัดให้น้องซันดู "เห็นไหมคะเฟิร์น การพยาบาลในเด็กต้องใช้ศาสตร์และศิลป์ควบคู่กันไป" ครูทรายประคองมือน้องซันให้ค่อยๆ ขยับตัวอย่างระมัดระวัง พร้อมกับร้องเพลงคลอเบาๆ เพื่อให้เด็กน้อยรู้สึกอบอุ่นเหมือนอยู่ที่บ้าน

"ตอนนี้ถึงขั้นตอนที่สี่ การปฏิบัติการพยาบาล (Implementation) แล้วค่ะ" ครูทรายหยิบถ้วยยาใบเล็กและนิทานเล่มโปรดขึ้นมา "เราลงมือทำตามแผนที่วางไว้ ไม่ใช่แค่ให้ยาตามสั่ง แต่รวมถึงการให้กำลังใจ การจัดท่าให้น้องสบายตัว และการสร้างบรรยากาศที่ผ่อนคลายด้วยการเล่านิทานหรือชวนเล่นของเล่นค่ะ"

"ต่อมาคือ ขั้นตอนที่สาม การวางแผน (Planning) ค่ะ" ครูทรายยิ้มและวางแผนงานที่มีรูปวาดน่ารักๆ ประกอบ "เราต้องตั้งเป้าหมายว่าอยากให้น้องซันเป็นอย่างไร เช่น หายใจสะดวกขึ้น และวางแผนกิจกรรมพยาบาลที่จะทำเพื่อให้บรรลุเป้าหมายนั้น โดยต้องสอดคล้องกับความต้องการของเด็กและครอบครัวด้วยนะคะ"

เมื่อได้ข้อมูลครบแล้ว ครูทรายก็ชวนเฟิร์นมาคุยกันที่โต๊ะทำงาน "ขั้นตอนที่สองคือ การวินิจฉัยทางการพยาบาล (Nursing Diagnosis) ค่ะ" ครูทรายหยิบสมุดบันทึกขึ้นมา "เรานำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์เพื่อระบุปัญหา อย่างเช่น น้องซันมีภาวะเหนื่อยง่ายเนื่องจากหัวใจทำงานได้ไม่เต็มที่ เราต้องสรุปปัญหาให้ช

"ดูสิคะน้องซันหายใจเร็วไปนิดหน่อยและดูเหนื่อยๆ" ครูทรายชี้ให้เห็นขณะใช้หูฟังตรวจการเต้นของหัวใจอย่างแผ่วเบา "การประเมินไม่ใช่แค่ตัวเลขในจอมอนิเตอร์ แต่คือการใส่ใจในทุกรายละเอียดของคนไข้ด้วยนะจ๊ะ" ครูทรายส่งต่อหูฟังให้เฟิร์นได้ลองฝึกฟังเสียงหัวใจที่เต้นเป็นจังหวะของเด็กน้อย

ครูทรายพาเฟิร์นเดินไปที่เตียงของ "น้องซัน" เด็กชายตัวน้อยที่นอนกอดตุ๊กตากระต่ายอยู่ "ขั้นตอนแรกคือ การประเมินสภาพ (Assessment) ค่ะเฟิร์น" ครูทรายอธิบาย "เราต้องเป็นเหมือนนักสืบ รวบรวมข้อมูลทั้งจากการสังเกต การซักถาม และการตรวจร่างกาย เพื่อดูว่าหัวใจและร่างกายของน้องซันกำลังบอกอะ

ณ หอผู้ป่วยกุมารเวชศาสตร์ โรงพยาบาลพิทักษ์หัวใจแห่งหนึ่ง แสงแดดอุ่นๆ ส่องผ่านหน้าต่างเข้ามาทักทายตุ๊กตาหมีบนชั้นวาง "ครูทราย" พยาบาลวิชาชีพผู้ใจดีในชุดสครับสีน้ำเงินเข้มและแว่นตากรอบรี กำลังต้อนรับ "เฟิร์น" นักศึกษาพยาบาลคนเก่งด้วยรอยยิ้ม "วันนี้เราจะมาเรียนรู้เรื่อง 'กระบวน