Pileus Iridescence

เคยสังเกตเห็นก้อนเมฆที่มีลักษณะคล้ายหมวกครอบยอดและเปล่งประกายสีรุ้งระยับสวยงามหรือไม่? ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า 'หมวกเมฆสีรุ้ง' (Pileus Iridescence) ซึ่งเป็นสิ่งที่น่าตื่นตาตื่นใจของธรรมชาติที่ผมได้เจอมาแล้วในบางวันเมื่อท้องฟ้ามีสภาพอากาศเหมาะสม ในประสบการณ์ของผม หมวกเมฆสีรุ้งเกิดขึ้นเมื่อมีก้อนเมฆคิวมูโลนิมบัส (Cumulonimbus) ที่มีลักษณะใหญ่และขยายตัวอย่างรวดเร็วจนกระแสลมดันอากาศชั้นบนให้ไหลผ่านสูงขึ้นไปจนเกิดการกลั่นตัวของหยดน้ำหรือผลึกน้ำแข็งบางๆ ครอบอยู่บนยอดเมฆ ทำให้เกิดเป็นหมวกเมฆที่เราสามารถสังเกตเห็นได้ชัดเจน แสงอาทิตย์ที่ส่องผ่านหมวกเมฆนี้ที่เต็มไปด้วยหยดน้ำและผลึกน้ำแข็งขนาดเล็กจะเกิดการเลี้ยวเบนของแสง (Diffraction) ทำให้แสงสีต่างๆ แยกตัวออกจากกันกลายเป็นสีรุ้งเจิดจ้าและเปล่งประกาย บางครั้งสีรุ้งจะเป็นเหมือนโค้งคล้ายสายรุ้งบนท้องฟ้าสวยงามมาก ในฐานะคนที่ชอบถ่ายภาพท้องฟ้า ผมพบว่าหมวกเมฆสีรุ้งมักปรากฏในช่วงเวลาที่เมฆก้อนใหญ่มากและอากาศชื้นสูง เหมาะกับการสังเกตในตอนเช้าหรือตอนเย็นเมื่อแสงอาทิตย์สามารถตกกระทบบริเวณนี้ได้อย่างเหมาะสม การรู้จักและเข้าใจปรากฏการณ์นี้ช่วยเพิ่มความตระหนักในความงดงามและความซับซ้อนของธรรมชาติที่อยู่รอบตัวเรา อีกทั้งยังเป็นแรงบันดาลใจให้หลายคนหันมาสนใจท้องฟ้าและธรรมชาติรอบตัวกันมากขึ้นด้วยครับ