6 สิ่งที่ควรพัฒนาตัวเองให้ดีขึ้น

ช่วงหนึ่งผมติดปัญหาเดิมๆ ซ้ำไปซ้ำมา ทั้งเรื่องงาน เงิน และการใช้ชีวิต จนมารู้ตัวว่า “ไม่ได้ขาดความพยายาม” แต่ขาด “กระบวนการแก้ปัญหา” ที่ชัดเจน เลยเริ่มใช้กระบวนการแก้ปัญหา 6 ขั้นตอนนี้ (เป็นแนวที่ทำตามได้จริง) และมันช่วยให้ผมพัฒนาตัวเองแบบจับต้องได้มากขึ้น 1) ระบุปัญหาให้ชัด (Define) หลายครั้งเราบ่นว่าเหนื่อยหรือชีวิตตัน แต่ยังตอบไม่ได้ว่า “ปัญหาคืออะไร” ผมจะเขียนให้ชัดเป็นประโยคเดียว เช่น “เงินไม่พอเพราะค่าใช้จ่ายสูงกว่ารายได้ 3,000 บาท/เดือน” หรือ “งานไม่เดินเพราะส่งงานช้า 2 วันทุกสัปดาห์” ยิ่งชัด ยิ่งแก้ง่าย 2) เก็บข้อมูล/สังเกตข้อเท็จจริง (Collect) ขั้นนี้ช่วยตัดอารมณ์ออกจากปัญหา ผมจะดูตัวเลขจริง เวลาในการทำงานจริง หรือพฤติกรรมจริง เช่น เช็กบันทึกรายจ่าย 30 วัน เช็กสถิติการส่งงาน หรือจดว่าแต่ละวันใช้เวลาไปกับอะไรบ้าง (ทำให้เห็นเลยว่า “เวลา” สำคัญกว่าเรื่องอื่นจริงๆ) 3) หา “สาเหตุราก” (Root cause) อย่าเพิ่งรีบแก้ที่ปลายเหตุ ผมชอบถามตัวเองต่อด้วยคำว่า “ทำไม” 3-5 รอบ เช่น ส่งงานช้าเพราะเริ่มงานดึก → ทำไมเริ่มดึก → เพราะเล่นมือถือก่อนเริ่ม → ทำไมต้องเล่น → เพราะเครียดและหนีงาน สรุปสาเหตุจริงอาจเป็น “จัดการความเครียดไม่ดี” ไม่ใช่ “ขี้เกียจ” 4) คิดทางเลือกหลายแบบ (Options) ตั้งกติกาว่าต้องมีอย่างน้อย 3 ทางเลือก เช่น 1) แบ่งงานเป็นชิ้นเล็ก + ตั้งเวลา 25 นาที 2) ตัดสิ่งรบกวน (ปิดแจ้งเตือน/วางมือถือไกลมือ) 3) ขอคนช่วยตรวจงานก่อนส่ง การมีตัวเลือกทำให้ไม่รู้สึกจนมุม 5) เลือกทางออกและวางแผนลงมือ (Decide & Plan) ผมจะเลือกวิธีที่ “ทำได้วันนี้” ไม่ใช่แผนสวยๆ แล้วไม่ทำ และกำหนดตัวชี้วัด เช่น “สัปดาห์นี้ส่งงานก่อน 18:00 อย่างน้อย 4 วัน” พร้อมกำหนดเวลาเริ่ม-จบให้ชัด เพราะเวลาคือทรัพยากรที่แพงสุด 6) ลงมือทำ + ทบทวนผล (Do & Review) ทำแล้วต้องกลับมาดูผลจริง ถ้าไม่เวิร์กให้ปรับ ไม่ใช่โทษตัวเอง ผมใช้หลักง่ายๆ: อะไรเวิร์กทำต่อ อะไรไม่เวิร์กตัดทิ้ง/เปลี่ยนวิธี สิ่งที่ผมได้จากการทำกระบวนการนี้บ่อยๆ คือมันพาไปสู่ “การพัฒนาตัวเอง” แบบในชีวิตจริง เช่น เริ่มเห็นคุณค่าของเวลา เลือกห่างจากคนที่เอาแต่ดึงลง และยอม “อดวันนี้” เพื่อไม่ลำบากทั้งชีวิต (เลือกวินัยมากกว่าสบายชั่วครู่) ถ้าอยากเริ่มแบบง่ายสุด ผมแนะนำให้หยิบปัญหาเดียวที่เจอบ่อยที่สุด แล้วทำ 6 ขั้นตอนนี้บนกระดาษ 1 หน้า ทำแค่ให้จบหนึ่งรอบก่อน แล้วคุณจะเห็นความเปลี่ยนแปลงชัดกว่าการคิดวนๆ เยอะเลย