รักษา PCOS
วันนี้เราจะมาแชร์ประสบการณ์ปจดมาไม่ปกติ เกริ่ยก่อนว่าตั้งแต่เริ่มมีปจดแรกๆก็มาไม่ค่อยปกติ มีช่วงที่เยอะมากๆ และช่วงที่ไม่มาเลย เราเคยหาหมอรพเอกชนทั่วไป มีการกินยาปรับฮอโมนต่างๆนา แต่จำดีเทลไม่ได้มากแล้วเพราะตอนนั้นยังเด็กและไม่สนใจ พอหนักเข้าช่วงมหาลัยก็ลองไปหาหมอสูติที่รพรัฐที่ดังและมีชื่อเสียงแห่งหนึ่ง หมอบอกว่าเร าเป็น pcos นะ แนวทางการรักษาคือกินยาคุม อัลตร้าซาวทุกปี ตอนแรกก้อพบถุงน้ำรังไข่เต็มไปหมด ก็ยังไม่รู้สึกว่าต้องซีเรียสมากมาย เพราะกินยาคุมตามหมอจ่ายก็มาเป็นปกติ รู้ตัวอีกทีกินมาประมาณ 15 ปีได้แล้ว เลยคิดว่าพอเถอะ
สิ่งที่ทำให้ฉุกคิด เราปวดหัวไม่มีสาเหตุบ่อยมากๆ และหนักจนต้อง mri แต่ยังไม่พบอะไรผิดปกติ และยังปวดบ่อยจนต้องฉีดยาแก้ปวดบ่อยครั้งผมร่วง เลยคิดว่าต้องดูแลสุขภาพแล้ว
เราเริ่มหันมาออกกำลังกายจากคนที่ไม่เคยออกเลย แต่ก้อตอนนั้นอกหัก555556 ออกสักหน่อยต้องเปลี่ยรแปลงตัวเองสักหน่อยกิจกรรมอีกล้านสิ่ง ตรวจสุขภาพทุกปี เอะมันเหมือนทุกอย่างดีขึ้น แล้วก้อไม่พบถุงน้ำแล้ว แต่ก้อจากกินยาคุมนี่แหละที่ทำให้ถุฃน้ำหาย แต่ใจเราก็คิดว่ากินมานนสนแล้วควรหยุดยา แต่การหยุดยานั้นเราเคยหยุดเองแล้วปจดก็ไม่มาค่ะ ครั้งนี้เลยวางแผนหาข้อมูลมากมาย สุดท้ายเราเบือกแพทย์ทางเบือกคือรักษาแผนจีน ประกันไม่ cover นะทุกคน อันนี้ยอมจ่ายเองหนักหนาอยู่เหมือนกัน เริ่มจากปรึกษาคุณหมอแพทย์แผนจีนที่หัวเฉียว เล่าทุกอย่างให้ฟัง แผนของหมอก็คือกินยาจีน ซึ่งเราก็เคยกินมาแล้วแหละสมัยที่เป็นแรกๆที่บ้านพาไปแมะเอายาที่ศาลเจ้าต่างๆมาต้ม แต่มันก้อไม่หาย แต่ไม่เปนไรลองอีกที แล้วหลังจากหยุดยาคุมเราก็กินยาจีนต่อเลยตามที่หมอสั่งจ่ายยาให้ ใส่อะไรไปต้มบ้างก็จะเปนภาษาจีนบอก เราปรับยาทุก 2 สัปดาห์ บอกเลยว่าหลังจากกินยาไป1เดือน ปจดมาแค่ครั้งแรก หลังจากนั้นสามเดือนก็ไม่มา เป็นไปตามคาด เป็นอะไรที่กังวลอยู่แล้ว สิวเริ่มมา หลายเหตุการณ์ที่เปนปัจจัยหลังยุดยาคุม หมอบอกว่าส่วนใหญ่รักษา 3 เดือนจะดีขึ้น แต่ของเราที่ปจด3เดือนแล้วยังไม่มา ต้องใช้ความอดทนมากๆ แต่ยังไปต่อ เราหาข้อมูลเติมคือไปตรวจฮอโมนต่างๆ ที่ส่งผลกับปจด พอผบออกมาก็เปนไปตามคาดคือ ฮอโมนเพศชายสูง แต่เพศหญิงก้อไม่ได้ต่ำอยุในเกณฑ์ปกติ เราเอาผลไปไห้หมอจีนดูเพ่่อประกอบการรักษาต่อ หมอให้ฝังเข็มเพิ่ม หลังจากนั้นเดือนที่4 ปจดมาแล้วค่ะทุกคน เลยอยากจะมาแชร์แนวทางการรักษาเผื่อใครเป็นเหมือนเรา จะลองเปิดใจกับศาสตร์นี้ดูก็ไม่เสียหายนะคะ มันอาจจะช้าถึงช้ามากไท่ทีอะไรมาการันตี แต่สำหรับคนกินยารพ.มาเยอะมากแล้วเราเหนื่อยกับการกินอะไรแบบนั้นมากแล้วค่ะ อาหารการกินก็สำคัญ สู้ๆนะคะทุกคน ใครมีคำถามหรืออยากแนะยำอะไรก็มาแชร์กัรได้นา
สำหรับคนที่กำลังค้นหาว่า “การรักษา PCOS/ถุงน้ำในรังไข่ทำยังไง” ขอแชร์เป็นแนวทางแบบที่เราเคยผ่านมานะคะ (ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ แต่เป็นประสบการณ์จริง + สิ่งที่เราทำแล้วช่วยให้จัดการตัวเองได้เป็นระบบ) 1) เข้าใจเป้าหมายการรักษา PCOS ก่อน ของเราเป้าหมายหลักคือ “ทำให้รอบเดือนกลับมา” และ “คุมอาการที่มากับฮอร์โมน” เช่น สิว ผมร่วง ปวดหัว และความกังวลเรื่องถุงน้ำในรังไข่ค่ะ PCOS บางคนไม่ได้ต้องทำให้ถุงน้ำหายทันที แต่เน้นทำให้การตกไข่/รอบเดือนสมดุลขึ้น และลดภาวะดื้ออินซูลิน (ถ้ามี) เพื่อให้ระยะยาวปลอดภัยกว่า 2) ตรวจอะไรได้บ้าง (ช่วยให้รู้ว่าควรโฟกัสตรงไหน) ตอนเราอยากหยุดยาคุม เราไปตรวจฮอร์โมนเพิ่มเติม แล้วพบว่าฮอร์โมนเพศชายสูง ซึ่งสอดคล้องกับ PCOS มากๆ ใครที่รอบเดือนหาย/มานานๆ อาจลองคุยกับหมอเรื่องการตรวจที่พบบ่อย เช่น - อัลตราซาวนด์รังไข่/มดลูก (ดูถุงน้ำ/เยื่อบุโพรงมดลูก) - ฮอร์โมนพื้นฐาน (เช่น LH/FSH, Testosterone/DHEA-S, Prolactin, TSH) - น้ำตาล/ไขมัน (เช่น FBS, HbA1c, ไขมัน) เพราะ PCOS หลายคนเกี่ยวกับอินซูลิน ผลตรวจทำให้คุยกับแพทย์ (ทั้งแผนปัจจุบันหรือแผนจีน) ได้ตรงประเด็นขึ้นค่ะ 3) ถ้าจะลอง “แพทย์แผนจีน” ให้เตรียมใจเรื่องเวลาและความสม่ำเสมอ ของเรารักษาที่คลินิกแพทย์แผนจีนหัวเฉียว ลักษณะการรักษาคือมียาจีนเป็นชุดๆ (เราเคยได้เป็นหลายถุง/หลายชุด) และปรับยาค่อนข้างถี่ประมาณทุก 2 สัปดาห์ ช่วงแรกเราเจออาการที่คาดไว้เลยคือ “ปจดไม่มา 3 เดือน” สิวเริ่มขึ้น ความเครียดมาเต็ม แต่เราช่วยตัวเองด้วยการจดอาการรายวัน เช่น หลับกี่ชั่วโมง ปวดหัวไหม สิวขึ้นช่วงไหน ขับถ่ายเป็นยังไง เพื่อให้หมอปรับยาหรือพิจารณาเพิ่มฝังเข็มได้แม่นขึ้น สุดท้ายพอเพิ่มฝังเข็มร่วมด้วย เดือนที่ 4 ปจดถึงกลับมาค่ะ 4) รูปถือถุงยา/ยาจีนสำเร็จรูป: ใช้ยังไงให้ปลอดภัย หลายคนเห็นรูปถือถุงยาแล้วสงสัยเหมือนกันว่าเก็บยังไง กินยังไง โดยทั่วไปถ้าเป็น “ถุงยาจีนสำเร็จรูป” มักมีฉลากบอกชัดว่า - เก็บในตู้เย็น - เวลาอุ่นให้แช่น้ำร้อน (ไม่ต้องเทใส่หม้อ) - ปริมาณครั้งละ 1 ถุง ตามเวลาที่กำหนด สิ่งสำคัญคืออย่าปรับเอง และถ้ามียาแผนปัจจุบันอยู่ (เช่น ยาคุม/ยาฮอร์โมน/ยาลดน้ำตาล) ให้แจ้งหมอทุกครั้งค่ะ 5) ไลฟ์สไตล์ที่เราทำควบคู่ (ช่วยให้เห็นสัญญาณดีขึ้น) - ออกกำลังกายแบบที่ทำได้จริง: เดินเร็ว เวทเบาๆ สม่ำเสมอ (เราเริ่มจากคนไม่ออกเลย) - ลดหวาน/แป้งขัดสีลงทีละนิด เพิ่มโปรตีนและผักในทุกมื้อ (ไม่เคร่งจนเครียด) - นอนให้พอ เพราะเรารู้สึกว่าช่วงนอนน้อยอาการสิว/ปวดหัวมาไวมาก ถ้าใครกำลังตัดสินใจว่าจะรักษา PCOS แบบไหน แนะนำให้ “เลือกเป้าหมาย” ก่อน (อยากให้ปจดมา ลดสิว ลดน้ำหนัก เตรียมมีลูก ฯลฯ) แล้วค่อยคุยกับแพทย์เพื่อวางแผนที่เหมาะกับเราที่สุดค่ะ ถ้าอยากให้เราแชร์ค่าใช้จ่ายคร่าวๆ วิธีนัด หรือช่วงเวลาที่เราปรับตัวตอนหยุดยาคุม ทิ้งคำถามไว้ได้เลยนะคะ
ตอนนี้ประจำเดือนมาสม่ำเสมอไหมคะ