แจกสรุป 🎀🫧
🌻เนื่องจากมีคนทักถามถึงสรุปที่เราจดในตต. ดังนั้นเราคิดว่าจะแจกเผื่อมีน้องๆ อยากเอาไปอ่าน เป็นสรุปเนื้อหามอปลายที่เราจดเอง สามารถใช้อ่านทบทวนได้ หวังว่าสรุปนี้จะเป็นประโยชน์กับทุกคนที่อ่านค่ะ จะทยอยลงแต่ละวิชา มีชีวะ เคมี ฟิสิกส์ค่ะ 🦋✌🏻ถ้าอ่านตรงไหนไม่ออกทักมาถามได้เลยค่ะ
เผื่อใครกำลังหา “สรุปชีวะม.ปลายอ่านก่อนสอบ” เราขอแชร์ทริคที่เราใช้คู่กับสรุปบทระบบประสาทให้จำได้ไวขึ้น (ใช้ได้กับเนื้อหาในสมุดจดที่ลงไว้เลย) 1) โครงสร้างระบบประสาท: เรียงภาพในหัวให้ถูกก่อน เราแบ่งเป็น 2 ก้อนใหญ่ๆ คือ ระบบประสาทส่วนกลาง (CNS: สมอง+ไขสันหลัง) และระบบประสาทส่วนปลาย (PNS: เส้นประสาทต่างๆ) แล้วค่อยแตกต่อว่า PNS มีระบบประสาทสั่งการที่ไป “สั่งกล้ามเนื้อ/อวัยวะ” ซึ่งมีทั้งแบบโซมาติก (ควบคุมได้) และอัตโนมัติ (ANS) ที่แยกเป็นซิมพาเทติก/พาราซิมพาเทติก วิธีนี้ช่วยทำข้อสอบแบบจับคู่/แผนผังได้ดีมาก 2) เซลล์ประสาท (Neuron) จำหน้าที่ตามส่วน เราจำเป็นคำสั้นๆ: เดนไดรต์ = รับสัญญาณ, แอกซอน = ส่งสัญญาณ, ไมอีลิน = เพิ่มความเร็ว (เหมือนฉนวน) แล้วข้อที่ชอบออกคือ “กระแสประสาทวิ่งทิศไหน” ให้ตอบตามลำดับ รับที่เดนไดรต์ → ผ่านตัวเซลล์ → ไปปลายแอกซอน 3) Action potential + All-or-None Law ทำเป็นไทม์ไลน์ ถ้าเจอคำถามชวนงง เราจะเขียนไทม์ไลน์สั้นๆ ข้างข้อสอบ: resting → depolarization (Na+ เข้า) → repolarization (K+ ออก) → hyperpolarization/กลับสู่พัก แล้วค่อยตอบว่าทำไมถึง “all-or-none” คือถ้าไม่ถึง threshold ก็ไม่เกิดศักย์งาน แต่ถ้าถึงแล้ว ขนาดสัญญาณจะเกิดเต็มรูปแบบ (ไม่แรงขึ้นตามสิ่งเร้า แต่แรงขึ้นได้ด้วยความถี่) 4) Synapse: แยก “ไฟฟ้า” vs “เคมี” และจำคำว่า neurotransmitter ข้อสอบมักถามว่าเกิดที่ไหน/ใช้อะไรส่งสัญญาณ เราจะจำว่า synapse แบบเคมีต้องมีสารสื่อประสาท (neurotransmitter) ออกมาในช่อง synaptic cleft แล้วไปจับตัวรับที่เยื่อหลังไซแนปส์ ส่วนแบบไฟฟ้าจะส่งผ่านช่องเชื่อมต่อได้ไวมาก (มักใช้ในงานที่ต้องเร็ว) 5) Reflex arc ทำเป็น 5 ขั้นตอน ตัวรับ → เซลล์ประสาทรับความรู้สึก → interneuron (ไขสันหลัง) → เซลล์ประสาทสั่งการ → อวัยวะตอบสนอง ถ้าจำเป็นลำดับนี้ได้ จะตอบได้ทั้งเรื่องรีเฟล็กซ์และเหตุผลว่าทำไมบางรีเฟล็กซ์ไม่ต้องผ่านสมองก่อน 6) อวัยวะรับความรู้สึก: ตาออกบ่อย ให้จำ “กระจกตา-เลนส์-เรตินา” เวลาอ่านเรื่องตา เราจะเน้น 3 จุด: กระจกตา+เลนส์ช่วยหักเหแสง, เรตินามีเซลล์รับแสง แล้วมักโยงไป ANS เรื่องการหด/ขยายม่านตา (ซิมพาเทติกช่วยขยายรูม่านตาเวลาตื่นเต้น/มืด พาราซิมพาเทติกช่วยหดเมื่อสว่าง) ถ้าอยากอ่านให้คุ้ม เราแนะนำให้เปิดสรุปไปพร้อมกับทำโจทย์ท้ายบท แล้ววงคำที่ออกซ้ำๆ เช่น action potential, synapse, neurotransmitter, CNS/PNS, สมองส่วนต่างๆ และเส้นประสาทสมอง 12 คู่ จากนั้นค่อยย้อนมาทวนสรุปรอบสุดท้ายก่อนสอบ จะจำได้แน่นขึ้นมากค่ะ
