มะเร็งตับ มะเร็งตับอ่อน และมะเร็งท่อน้ำดี

มะเร็งตับ มะเร็งตับอ่อน และมะเร็งท่อน้ำดี เป็นโรคมะเร็งที่มีความรุนแรงและมีอัตราการเสียชีวิตสูงในประเทศไทย โดยแต่ละชนิดมีลักษณะและสาเหตุที่แตกต่างกันดังนี้

1. มะเร็งตับ (Hepatocellular carcinoma, HCC)

- เกิดจากเซลล์ตับผิดปกติ กลายเป็นเซลล์มะเร็งที่เติบโตและลุกลามอย่างรวดเร็ว

- ตับทำหน้าที่สำคัญ เช่น กำจัดสารพิษ สร้างโปรตีน และช่วยย่อยอาหาร

- สาเหตุสำคัญ เช่น โรคตับแข็ง การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีและซี การดื่มแอลกอฮอล์มาก รวมถึงสารก่อมะเร็งในอาหาร

- มักเกิดโดยไม่มีอาการในระยะแรก และมักพบเมื่อโรคลุกลามแล้ว เช่น ปวดท้องขวาบน น้ำหนักลด เบื่ออาหาร คลื่นไส้

2. มะเร็งท่อน้ำดี (Cholangiocarcinoma)

- เกิดจากเซลล์เยื่อบุท่อน้ำดีที่ลำเลียงน้ำดีจากตับไปย่อยไขมันในลำไส้เล็ก

- สาเหตุหลักในไทย คือ การติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับจากการบริโภคปลาดิบหรือปลาร้าดิบที่ไม่สะอาด

- มี 2 ชนิด คือ มะเร็งท่อน้ำดีภายในตับ และมะเร็งท่อน้ำดีที่ขั้วตับหรือภายนอกตับ

- อาการช่วงแรกไม่ชัดเจน แต่เมื่อก้อนโตขึ้นจะมีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง คันตามตัว อุจจาระสีซีด น้ำหนักลด

3. มะเร็งตับอ่อน (Pancreatic cancer)

- ส่วนใหญ่เป็นชนิดที่เกิดจากเซลล์ท่อตับอ่อน (Ductal Adenocarcinoma)

- ตับอ่อนอยู่ใกล้ท่อน้ำดี เวลามะเร็งบริเวณหัวตับอ่อนโตจะกดทับท่อน้ำดี ทำให้เกิดอาการตัวเหลือง น้ำดีคั่ง อุจจาระมัน

- อาการของมะเร็งตับอ่อนในระยะแรกมักไม่ชัด มีอาการปวดท้อง อ่อนเพลีย น้ำหนักลด ในระยะลุกลามจะแพร่กระจายไปตับและอวัยวะอื่น

- การวินิจฉัยใช้ CT scan, MRI, อัลตราซาวนด์ และการตัดชิ้นเนื้อ

โดยทั่วไปโรคมะเร็งเหล่านี้มักไม่แสดงอาการในระยะเริ่มแรก ทำให้ตรวจพบช้า ส่งผลให้รักษาได้ยากและอัตราการเสียชีวิตสูง การป้องกันที่สำคัญคือหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง เช่น การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ การรับประทานปลาดิบที่มีพยาธิใบไม้ตับ รวมถึงตรวจสุขภาพและคัดกรองโรคอย่างสม่ำเสมอเพื่อการวินิจฉัยและรักษาในระยะต้น

#ตับอักเสบ #ตับ #ตับอ่อนอักเสบ #โรคตับ