จากประสบการณ์จริงที่ผ่านการทำ ICSI หลายครั้งแล้วไม่สำเร็จพบว่าความเครียดสะสมมีผลกระทบอย่างมากต่อร่างกายและจิตใจ การนอนไม่หลับหรือหลับไม่ลึก ทำให้ระดับฮอร์โมนเครียดสูง เช่น คอร์ติซอล และอะดรีนาลีน ทำให้ระบบร่างกายถูกรบกวน เกิดอาการหัวใจเต้นเร็วและร่างกายไม่ผ่อนคลาย ส่งผลให้นอนหลับยาก และกลายเป็นวงจรเครียดกับนอนไม่หลับที่ทำให้สุขภาพทรุดโทรมไปเรื่อยๆ สิ่งที่สำคัญที่ช่วยได้คือการยอมรับว่าตัวเองเครียดและไม่อายที่จะขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ เช่น การปรึกษาจิตแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต วิธีนี้ช่วยปรับความคิดและผ่อนคลายจิตใจได้ดี ซึ่งจะส่งผลให้การนอนหลับดีขึ้นและร่างกายกลับมามีความพร้อมอีกครั้งสำหรับการตั้งครรภ์ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเล็กๆ เช่น การจัดห้องนอนให้เหมาะสม ปรับแสงสว่าง ลดเสียงรบกวน จำกัดการกินคาเฟอีนก่อนนอน ฝึกทำสมาธิ และการออกกำลังกายเบาๆ ก็ช่วยให้ร่างกายและจิตใจผ่อนคลายมากขึ้น นอกจากนี้การไม่โฟกัสถึงความล้มเหลวหรือความกังวลมากเกินไปในช่วงเวลานอน ก็สามารถช่วยลดอาการสมองตื่นตัวและส่งเสริมการนอนลึกได้ สำหรับคนที่กำลังพยายามมีลูก การให้ความสำคัญกับการดูแลใจควบคู่ไปกับร่างกายเป็นสิ่งจำเป็น การให้กำลังใจตัวเองว่าความยากลำบากคือกระบวนการหนึ่งของชีวิต และไม่ใช่ความล้มเหลวของตัวเอง ช่วยลดความกดดันและพร้อมรับมือกับความท้าทายต่อไปอย่างมีสติ สำหรับใครที่เจอปัญหาแบบนี้ ลองเริ่มจากดูแลใจตัวเองก่อน เพราะร่างกายที่แข็งแรงเริ่มต้นจากจิตใจที่แข็งแรงครับ