การสักสัมภาษณ์บุคคลต่างชาติ (กลุ่ม4)

ผมอายุ 57 ปี เกิดที่ประเทศอินโดนีเซีย เมือง “ฮิซาร์(Hisar)” พุทธศักราช 2532 ผมได้เดินทางมาที่ประเทศไทยพร้อมกับเพื่อนของผม และได้ทำงานอยู่ในประเทศไทยได้เงินเดือนเดือนละ2,000-3,000 บาท เคยอาศัยอยู่ในจังหวัดสระบุรี อำเภอแก่งคอย และ อำเภอหนองแค

ช่วงแรกๆที่ผมมาอาศัยและได้ทำงานที่ประเทศไทยผมรู้สึกลำบากเล็กน้อยผมได้ย้ายไปทำงานในแต่ละจังหวัดต่างๆของประเทศไทย ผมย้ายที่อยู่อาศัยไปในหลายที่มากๆ และปัจจุบันผมอาศัยอยู่ที่จังหวัด พระนครศรีอยุธยา ผมมีภรรยาเป็นคนไทยและได้จดทะเบียนสมรสกับภรรยามีลูกด้วยกันสองคน ซึ่งเกิดที่ประเทศไทย มีใบเกิด(สูติบัตร) รัฐไทยออกให้ ลูกคนโตของผมเรียนจบและมีงานทำแล้ว ส่วนลูกคนเล็กกำลังศึกษาอยู่ ผมเช่าห้องอยู่แถวพระอินทร์ราชา ผมมีอาชีพขายโรตี ผมรู้สึกดีมากที่ได้ทำอาชีพนี้การขายโรตีนั้นเป็นอาชีพอิสระผมภูมิใจที่ได้ส่งลูกสาวเรียนทั้งสองคน แต่ยังรู้สึกว่าอาชีพขายโรตีนั้นไม่ค่อยมั่นคงเท่าไหร่ บางวันขายได้น้อยบางวันขายได้มาก บางทีเงินจากการขายโรตีก็ไม่พอสำหรับการใช้จ่ายต่างๆในชีวิตประจำวัน ผมรู้สึกลำบากเพราะเศรษฐกิจช่วงนี้ไม่ค่อยดีเท่าไหร่ข้าวของก็แพงขึ้นเรื่อยๆ แต่ผมมีความสุขมากที่ได้ทำอาชีพที่สุจริตและอาชีพที่ตัวเองถนัด

วินิจฉัย

1.เหตุใดจึงเป็น “คนต่างด้าว” (Personal State)

มาตรา 4 ในพระราชบัญญัตินี้

คนต่างด้าว หมายความว่า บุคคลธรรมดาซึ่งไม่มีสัญชาติไทย

การพิจารณาว่าเป็นคนต่างด้าว ใช้หลักสัญชาติ (Nationality Principle) เป็นเกณฑ์ ไม่ใช่สถานที่เกิดหรือที่อยู่อาศัย ผู้ถูกสัมภาษณ์ อายุ57ปี เกิดที่ประเทศอินโดนีเซีย ทำงานและมีครอบครัวที่ไทยสมรสกับหญิงไทยมีบุตรในไทย

**สถานะบุคคล** (Personal State) ยังถือเป็นสัญชาติอินโดนีเซีย จึงมีฐานะเป็น ”คนต่างด้าว“ ตามกฎหมายไทย แม้อาศัยในประเทศไทยมานาน มีภรรยาเป็นคนไทยและมีบุตรก็ไม่ได้ทำให้ได้รับสัญชาติโดยอัตโนมัติ

สรุป : เหตุที่เป็นคนต่างด้าว เพราะไม่มีสัญชาติไทยแม้จะมีภูมิลำเนาและครอบครัวในประเทศไทยก็ตาม

2.อธิบายภูมิลำเนาในมิติกฎหมายมหาชนและกฎหมายเอกชน

1.ภูมิลำเนาตามกฎหมายมหาชน(Public Law)

~~(1) ภูมิลำเนาตามกฎหมายมหาชน (Public Law)

พระราชบัญญัติกาลทะเบียนราษฎร พ.ศ.2534

พระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ.2522

ผู้ถูกสัมภาษณ์เคยอยู่ สระบุรี แก่งคอย หนองแค ปัจจุบันอาศัยอยู่ที่พระนครศรีอยุธยา จึงถือว่าพระนครศรีอยุธยาเป็นภูมิลำเนาในทางกฎหมายมหาชน รัฐไทยสามมารถใช้อำนาจเหนือบุคคลผู้นี้ได้ เช่น ควบคุมการเข้าเมือง ออกใบอนุญาตทำงาน ตรวจสอบการพำนัก

~~(2) ภูมิลำเนาตามกฎหมายเอกชน (Private Law)

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 37 ภูมิลำเนาของบุคคลธรรมดา ได้แก่ถิ่นอันบุคคลนั้นมีสถานที่อยู่เป็นแหล่งสำคัญ

ผู้สัมภาษณ์ เช่าห้องอยู่พระนครศรีอยุธยา มีครอบครัวอยู่ที่ประเทศไทยประกอบอาชีพขายโรตี ภูมิลำเนาตามกฎหมายเอกชนคือ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

3.เชื่อมโยงหลักอำนาจอธิปไตยหลักสัญชาติใน PIL

~~(1) หลักอำนาจอธิปไตย (Sovereignty) รัฐไทยมีอำนาจสูงสุดเหนือบุคคลทุกคนที่อยู่ในราชอาณาจักร

แม้ผู้ถูกสัมภาษณ์จะเป็นคนต่างด้าว

ประเทศไทยสามารถ

* บังคับใช้กฎหมายไทย

* เก็บภาษี

* ดำเนินคดี

* ออกใบอนุญาตทำงาน

* ควบคุมการเข้าเมือง

ได้ทั้งหมด

~~(2) หลักสัญชาติ (Nationality Principle) ในกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล

หลักสัญชาติ คือ หลักที่ใช้ สัญชาติของบุคคลเป็นตัวกำหนดกฎหมายที่ใช้บังคับเกี่ยวกับสถานะและความสามารถของบุคคล เช่น ความสามารถในการทำนิติกรรม การสมรส การหย่า ความสัมพันธ์ในครอบครัว หรือมรดกในบางกรณี โดยไม่ว่าบุคคลนั้นจะอาศัยอยู่ในประเทศใดก็ตาม

>>> ผู้ให้สัมภาษณ์ เกิดที่ประเทศอินโดนีเซีย จึงมีความเชื่อมโยงกับประเทศอินโดนีเซียในด้านสัญชาติ แม้ว่าจะอาศัยและทำงานในประเทศไทยมาเป็นเวลานาน มีภรรยาเป็นคนไทย และมีบุตรที่เกิดในประเทศไทย แต่ สถานะส่วนบุคคลของผู้ให้สัมภาษณ์ เช่น ความสามารถของบุคคล หรือประเด็นบางอย่างเกี่ยวกับครอบครัว อาจยังอยู่ภายใต้กฎหมายของประเทศที่ตนมีสัญชาติ ตามหลักสัญชาติของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล ในขณะเดียวกัน บุตรทั้งสองคนที่เกิดในประเทศไทย แม้จะมีสูติบัตรไทย แต่ การมีสูติบัตรไม่ได้หมายความว่าจะมีสัญชาติไทยโดยอัตโนมัติ การได้สัญชาติไทยต้องเป็นไปตามเงื่อนไขของกฎหมายสัญชาติไทย และอาจเกี่ยวข้องกับสัญชาติของบิดามารดาด้วย

~~(3) หลักดินแดน (Territorial Principle)

แม้จะเป็นคนอินโดนีเซีย แต่เมื่ออยู่ในประเทศไทยการกระทำที่เกิดขึ้นในประเทศไทยใช้กฎหมายไทย เช่น

* ทำงาน

* สมรส

* ประกอบอาชีพ

* คดีอาญา

* คดีแรงงาน

ทั้งหมดอยู่ภายใต้กฎหมายไทย

~~(4) การเชื่อมโยงสภาพบุคคลระหว่างประเทศ (Personal Status)

สภาพบุคคล (Personal Status) หมายถึง สถานะทางกฎหมายของบุคคลที่เกี่ยวกับสิทธิ หน้าที่ และความสัมพันธ์ในครอบครัว เช่น สัญชาติ การสมรส ความเป็นบิดามารดา ความสามารถของบุคคล และภูมิลำเนา ซึ่งเมื่อมีองค์ประกอบระหว่างประเทศเข้ามาเกี่ยวข้อง จะต้องพิจารณาว่ากฎหมายของประเทศใดเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับ

>>>ผู้ให้สัมภาษณ์เป็นบุคคลที่เกิดในประเทศอินโดนีเซีย แต่เข้ามาพำนักและประกอบอาชีพในประเทศไทยเป็นเวลานาน มีภรรยาเป็นคนไทย จดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทย และมีบุตร 2 คนที่เกิดในประเทศไทย จึงมีความสัมพันธ์ทางกฎหมายกับทั้งประเทศอินโดนีเซียและประเทศไทย ทำให้กรณีนี้เป็น นิติสัมพันธ์ที่มีองค์ประกอบระหว่างประเทศ (Foreign Element)