"ตากาฉ่อ" ชูช่ออวดความงามในผืนป่าอุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น
เรื่องไม่ลับฉบับนักวิจัย...รู้จักกล้วยไม้ป่า โดยศูนย์วิจัยและพัฒนานวัตกรรมอุทยานแห่งชาติ จังหวัดสุราษฎร์ธานี ขอแนะนำให้รู้จักกับกล้วยไม้ป่าอีกชนิดหนึ่งนั่นคือ ตากาฉ่อ Phalaenopsis deliciosa Rchb.f.
กล้วยไม้ชนิดนี้สำรวจพบที่อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น จ.สุราษฎร์ธานี ความสูงจากระดับน้ำทะเล 0 - 600 เมตร เป็นกล้วยไม้อิงอาศัยขนาดเล็ก เจริญทางยอด รากขนาดใหญ่ แบน เกาะติดเปลือกต้นไม้ไปได้ยาว ต้นสั้น
มีใบเพียง 2–3 ใบ ใบรูปรี หรือขอบขนาน สีเขียวเข้มเป็นมัน ขอบใบหยักเป็นคลื่น ช่อดอกสีเขียว ออกที่ข้างลำต้น ห้อยลงหรืออยู่ในแนวระนาบ ยาว 6–12 เซนติเมตร
ดอกในช่อทยอยบานจากโคนสู่ปลายช่อ ดอกกว้าง 1.4 เซนติเมตร กลีบสีขาว โคนกลีบมีจุดสีม่วง กลีบเลี้ยงบนรูปขอบขนาน ชี้ขึ้น กลีบเลี้ยงคู่ข้างขนาดใหญ่กว่าเล็กน้อย
กลีบดอกรูปขอบขนานแกมไข่กลับ กลีบปากส่วนโคนคล้ายถุง หูกลีบปากขนาดใหญ่ ชี้ขึ้น คล้ายรูปไข่กลับ สีขาว พาดด้วยเส้นสีม่วง ที่โคนของหูกลีบแต่ละข้างมีสันนูนสีขาว ปลายกลีบปากชี้ไปข้างหน้า คล้ายรูปสี่เหลี่ยม ข้าวหลามตัด ปลายสุดสีขาว ตรงกลางหยักลึก โคนแต้มด้วยสีม่วง
ตรงฐานของปลายกลีบปากมีกลุ่มเนื้อเยื่อนูน สีข าวคล้ายสัน และมี ส่วนของเนื้อเยื่อแหลมคล้ายเขี้ยว 2 อันเพิ่มเข้ามา เส้าเกสรยาว 0.4 เซนติเมตร ฝาครอบกลุ่มอับเรณูสีขาว
พบในเทือกเขาหิมาลัยของ จีน รัฐอัสสัม อินเดีย บังกลาเทศ เทือกเขาหิมาลัยตอนตะวันออก เนปาล สิกขิม อินเดีย ศรีลังกา เนปาล เมียนมาร์ มาเลเซีย ลาว กัมพูชา เวียดนาม เกาะบอร์เนียว ชวา เกาะโมลุกกะ ฟิลิปปินส์ สุลาเวสี และสุมาตรา
ประเทศไทยพบในป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขา และป่า ดิบชื้น บางครั้งเจริญ บนหิน ตามที่ร่มเงา หรือที่มีแสงแดดรำไร
ออกดอกในช่วงเดือนกันยายน-พฤศจิกายน
ที่มา : ศูนย์วิจัยและพัฒนานวัตกรรมอุทยานแห่งชาติ จังหวัดสุราษฎร์ธานี
#ตากาฉ่อ #กล้วยไม้ #อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น #สุราษฎร์ธานี #ศูนย์วิจัยและพัฒนานวัตกรรมอุทยานแห่งชาติจังหวัดสุราษฎร์ธานี
กล้วยไม้ตากาฉ่อ (Phalaenopsis deliciosa) เป็นกล้วยไม้อิงอาศัยขนาดเล็กที่มีความสวยงามและมีความสำคัญทางชีวภาพในระบบนิเวศป่าดิบของภาคใต้ประเทศไทย โดยเฉพาะในอุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น จ.สุราษฎร์ธานี กล้วยไม้ชนิดนี้เจริญเติบโตบนต้นไม้ในระดับความสูงจากระดับน้ำทะเล 0-600 เมตร ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่มีแสงแดดรำไรและอุณหภูมิเหมาะสมสำหรับการเติบโต ลักษณะเด่นของตากาฉ่อ คือใบสีเขียวเข้มเป็นมัน จำนวน 2-3 ใบ ขอบใบหยักเป็นคลื่น ช่อดอกสีเขียว ยาว 6-12 เซนติเมตร ดอกขนาดเล็ก ความกว้างราว 1.4 เซนติเมตร กลีบบนสีขาวแต้มจุดม่วง โครงสร้างกลีบปากและหูกลีบที่มีลักษณะเฉพาะร่วมกับสีม่วงและสันนูนสีขาว ช่วยดึงดูดแมลงผู้ผสมเกสรทำให้เกิดการขยายพันธุ์อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากในไทย กล้วยไม้นี้ยังพบได้ในหลายประเทศแถบเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น อินเดีย เนปาล ศรีลังกา เมียนมาร์ มาเลเซีย ลาว กัมพูชา เวียดนาม และเกาะในอินโดนีเซีย จึงสะท้อนถึงความหลากหลายทางชีวภาพและการกระจายพันธุ์ของกล้วยไม้ในพื้นที่ป่าเขตร้อน ช่วงเวลาการออกดอกหลักของตากาฉ่อคือระหว่างเดือนกันยายนถึงพฤศจิกายน ซึ่งเป็นช่วงที่สภาพอากาศและระดับความชื้นในป่าดิบเหมาะสมต่อการเติบโตและผสมพันธุ์ กล้วยไม้นี้มีบทบาทสำคัญทั้งในเชิงนิเวศวิทยาและการอนุรักษ์ และได้รับความสนใจจากนักวิจัยและผู้ที่รักธรรมชาติที่มาศึกษาเกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ นอกจากนี้ การอนุรักษ์และศึกษาตากาฉ่อยังช่วยส่งเสริมความตระหนักถึงความสำคัญของระบบนิเวศป่าดิบและการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนในภาคใต้ของไทย รวมทั้งเป็นแรงบันดาลใจในการพัฒนานวัตกรรมและการวิจัยเพื่อสนับสนุนการเกษตรและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่ยั่งยืนในอนาคต
