Why do we smell differently and why do we smell stronger than others??
Why do we smell differently and why do we smell stronger than others??# Rugby pharmacy # Pharmacopoeia
ถ้าถามว่า “กลิ่นตัวแรงเกิดจากอะไร” จากที่ฉันสังเกตตัวเองและคนรอบตัว มันไม่ใช่เพราะ “เหงื่อเหม็น” ตรง ๆ นะ แต่ส่วนใหญ่เกิดจากเหงื่อไปเจอกับแบคทีเรียบนผิว แล้วแบคทีเรียย่อยสารในเหงื่อ/ไขมันผิว (sebum) จนเกิดกลิ่น โดยเฉพาะบริเวณที่อับชื้นอย่างรักแร้ ขาหนีบ ใต้ราวนม ซอกก้น และเท้า (หลายคนโฟกัสแค่รักแร้ แต่จริง ๆ กลิ่นตัวไม่ได้มีแค่รักแร้) 1) ต่อมเหงื่อและ “ชนิดเหงื่อ” มีผล ร่างกายมีต่อมเหงื่อหลัก ๆ 2 แบบที่เจอบ่อย - Eccrine: เหงื่อใส ๆ ออกทั่วร่างกาย ช่วยระบายความร้อน กลิ่นมักไม่แรงมากถ้าผิวสะอาด - Apocrine: เจอเยอะที่รักแร้/ขาหนีบ เหงื่อจะมีสารอาหารให้แบคทีเรียชอบ พอหมักหมมเลยกลายเป็นกลิ่นแรงได้ง่าย โดยเฉพาะวัยรุ่นหรือช่วงฮอร์โมนเปลี่ยน 2) เหงื่อออกมาก = โอกาสหมักหมมมาก คน “ขี้ร้อน เหงื่อออกตลอดเวลา” มักมีโอกาสกลิ่นแรงกว่า เพราะความชื้นทำให้แบคทีเรียเติบโตเร็วขึ้น แต่คนเหงื่อออกน้อยก็ไม่ได้ปลอดภัยเสมอ ถ้าใส่เสื้อผ้าอับ ๆ หรือไม่เปลี่ยนเสื้อหลังเหงื่อออก กลิ่นก็มาได้เหมือนกัน 3) ปัจจัยกระตุ้นที่หลายคนมองข้าม - เสื้อผ้า/ผ้าเช็ดตัว: เสื้อบางตัวซักแล้วเหมือนสะอาดแต่ยังมีคราบเหงื่อสะสม (โดยเฉพาะผ้าใยสังเคราะห์) พอโดนเหงื่ออีกครั้งจะ “เหม็นทันที” - อาหาร: กระเทียม หัวหอม อาหารเผ็ดจัด แอลกอฮอล์ รวมถึงโปรตีนสูงบางช่วง อาจทำให้กลิ่นเหงื่อชัดขึ้นในบางคน - ความเครียด/นอนน้อย: กระตุ้นเหงื่อและทำให้กลิ่นเด่นขึ้น - น้ำหนักตัวและรอยพับผิว: อับชื้นง่าย เสียดสีง่าย 4) วิธีลดกลิ่นแบบที่ฉันทำแล้วเห็นผล (ทำให้จบเป็นขั้น) - อาบน้ำเน้น “จุดอับ”: ถูให้ถึงซอกต่าง ๆ และเช็ดให้แห้งสนิทก่อนใส่เสื้อ - เลือกสบู่/ครีมอาบน้ำที่ช่วยคุมกลิ่น: บางตัวมีแค่น้ำหอม หอมแป๊บเดียวแล้วกลิ่นเดิมกลับมา ฉันจะเลือกแนวที่เน้นทำความสะอาดคราบเหงื่อและลดแบคทีเรียมากกว่าแค่น้ำหอม - ระงับกลิ่นกายให้ถูกจังหวะ: ทาหรือฉีดตอนผิวแห้ง (หลังอาบน้ำ/ก่อนนอนยิ่งดี) จะคุมกลิ่นได้ดีกว่าฉีดกลบตอนเหงื่อออกแล้ว - เปลี่ยนเสื้อทันทีหลังเหงื่อออก: โดยเฉพาะเสื้อออกกำลังกาย และหลีกเลี่ยงใส่ซ้ำ - ดูแลขนรักแร้: ขนเยอะทำให้เหงื่อเกาะและอับง่ายขึ้น การเล็ม/กำจัดขนช่วยให้แห้งไวและลดกลิ่นได้ในหลายคน 5) เมื่อไหร่ควรสงสัยว่า “ไม่ใช่เรื่องปกติ” ถ้ากลิ่นแรงมากผิดปกติทั้งที่อาบน้ำสม่ำเสมอ มีผื่นคัน ตุ่มหนอง รักแร้แดง หรือกลิ่นเปลี่ยนแปลก ๆ ร่วมกับเหงื่อออกมากผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์/เภสัชกร เพราะอาจเกี่ยวกับการติดเชื้อผิวหนัง หรือภาวะเหงื่อออกมาก (hyperhidrosis) สรุปคือ กลิ่นตัวแรงมักมาจาก “เหงื่อ + แบคทีเรีย + ความอับ” ถ้าจัดการความสะอาดให้ตรงจุด เลือกผลิตภัณฑ์ที่ช่วยลดแบคทีเรีย ไม่ใช่แค่กลิ่นหอม และปรับพฤติกรรมเรื่องเสื้อผ้า ส่วนใหญ่คุมกลิ่นได้ชัดเจนภายในไม่กี่วัน
