เมื่อจัดฟันแล้วเหล็กหลุด

ตอนเราจัดฟันใหม่ ๆ เคยเจอ “แบล็คเก็ตหลุด/เหล็กหลุด” เหมือนกัน ตอนแรกตกใจมาก แต่จริง ๆ เป็นเหตุการณ์ที่เจอได้บ่อย โดยเฉพาะช่วงกินของเหนียว/แข็ง หรือเผลอกัดโดนเหล็กแรง ๆ สิ่งสำคัญคืออย่าพยายามซ่อมเอง เพราะอาจทำให้ฟันขยับผิดทางหรือเหล็กบาดเหงือกได้ สิ่งที่ควรทำทันทีเมื่อเหล็กจัดฟันหลุด 1) หยุดดึง/ขยับเหล็ก: ถ้าแบล็คเก็ตหลุดแต่ยังติดอยู่กับลวด อย่าพยายามดึงออกเอง ให้ปล่อยไว้ก่อน 2) บ้วนปากและเช็กแผล: ถ้ามีเหล็กทิ่มแก้ม/ทิ่มเหงือก ให้บ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่น ๆ เพื่อลดระคายเคือง 3) ใช้ขี้ผึ้งจัดฟัน (Orthodontic wax): เป็นตัวช่วยที่ใช้บ่อยมาก ถ้าลวดปลายแหลมทิ่มแก้ม ให้ปั้นขี้ผึ้งปิดตรงจุดที่ทิ่มชั่วคราว จะกินข้าวและพูดได้สบายขึ้น 4) เลี่ยงอาหารเสี่ยง: ของเหนียว (หมากฝรั่ง คาราเมล), ของแข็ง (น้ำแข็ง ถั่วแข็ง), และของกรอบหนา ๆ เพราะทำให้เหล็กหลุดซ้ำได้ กรณีที่พบบ่อย และควรทำยังไง - ลวดหลุดจากแบล็คเก็ต/ลวดจัดฟันหลุด: ถ้าลวดหลุดแล้วทิ่มแก้ม ให้ใช้ขี้ผึ้งปิดก่อน แล้วโทรคลินิกเพื่อขอเข้าไปให้คุณหมอจัดตำแหน่งลวดให้ใหม่ - แบล็คเก็ตตัวสุดท้ายหลุดทำไง: หลายคนเจอที่ฟันกราม เพราะรับแรงบดเคี้ยวเยอะ แนะนำแจ้งคลินิกเร็ว ๆ เพราะถ้าปล่อยนาน อาจทำให้ลวดบิดหรือฟันเคลื่อนช้าลง - เหล็กติดฟันหลุด/เหล็กหลุดออกจากแบล็คเก็ต: ถ้าหลุดทั้งชิ้น ให้เก็บชิ้นส่วนใส่ถุงเล็ก ๆ เผื่อหมออยากดู และรีบติดต่อคลินิกเพื่อประเมินว่าจะให้เข้าก่อนรอบนัดไหม ควรรีบไปพบทันตแพทย์เมื่อไร - มีลวดทิ่มแก้มจนเป็นแผล/เลือดออก - ปวดมาก เคี้ยวไม่ได้ หรือเหล็กหลุดแล้วบาดริมฝีปาก - เหล็กหลุดหลายจุด หรือหลุดตรงฟันกรามที่ใช้บดเคี้ยวหนัก - กลัวเผลอกลืนชิ้นส่วน (แม้จะพบไม่บ่อย แต่ควรให้หมอจัดการให้ปลอดภัย) เรื่อง “แบล็คเก็ตหลุด ราคา” ค่าใช้จ่ายขึ้นกับคลินิกและเงื่อนไขการรักษา บางที่ถ้าเป็นเคสหลุดจากการใช้งานทั่วไป คุณหมออาจช่วยถอดชิ้นที่หลวม/ตัดลวดให้ก่อนโดยไม่คิดเพิ่ม หรือคิดเฉพาะกรณีทำหาย/หลุดบ่อยจากการดูแลไม่เหมาะสม ทางที่ชัวร์คือโทรถามคลินิกที่รักษาอยู่ พร้อมบอกว่า “เหล็กหลุดตรงไหน ลวดทิ่มไหม เจ็บไหม” จะได้จัดคิวให้เหมาะสม สิ่งที่ไม่แนะนำ - อย่าทำจัดฟันแฟชั่น/ดัดฟันเองที่บ้าน หรือใช้กาวติดเหล็กเอง อันนี้เสี่ยงมาก ทั้งติดเชื้อ ฟันผุ เหงือกอักเสบ และทำให้การรักษาพังได้ สรุปคือ เหล็กหลุดเป็นเรื่องที่เกิดได้ แต่อย่าชะล่าใจ ถ้ามีอาการทิ่ม เจ็บ หรือเป็นฟันกราม/ตัวสุดท้ายหลุด ให้ติดต่อคลินิกเพื่อให้คุณหมอดูให้เร็วที่สุด จะปลอดภัยและไม่ทำให้แผนจัดฟันสะดุดค่ะ