ปักษีตกนภา

หวังเจาจวินคือใคร?

หวังเจาจวิน หรือชื่อเต็มว่า หวังเฉียง (Wang Qiang) เป็นหญิงสาวที่เกิดในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตก (ประมาณ 206 ปีก่อนคริสตกาล - ค.ศ. 9) ในหมู่บ้านเล็ก ๆ แถบเมืองจือกุย (ปัจจุบันอยู่ในมณฑลหูเป่ย)

เธอเกิดในครอบครัวสามัญชน แต่เพราะหน้าตาสวยหยดย้อย เลยถูกเลือกให้เข้าวังเป็นนางกำนัล

ในรัชสมัยของจักรพรรดิฮั่นหยวนตี้ (Han Yuandi) ตอนอายุประมาณ 16-17 ปี

ดราม่าในวัง

ในสมัยนั้น การคัดเลือกนางกำนัลเข้าวังเป็นเรื่องใหญ่ สาว ๆ ที่สวย ๆ จะถูกส่งไปให้จักรพรรดิเลือก

แต่ด้วยความที่สาวงามมีเยอะมาก (เป็นร้อยเป็นพัน) จักรพรรดิเลยไม่มีเวลามานั่งดูตัวทุกคน

เขาจะดูจากภาพวาดเหมือน (portrait) ที่จิตรกรหลวงวาดให้แทน ซึ่งตรงนี้แหละที่ดราม่าเริ่มขึ้น!

เจาจวินน่ะสวยจริง แต่เธอไม่ยอมจ่ายสินบนให้จิตรกรหลวงชื่อ เหมาเยียนโซ่ว (Mao Yanshou)

ที่รับหน้าที่วาดภาพนางกำนัล ด้วยความแค้น จิตรกรคนนี้เลยเจตนาวาดภาพของเจาจวินให้ดูไม่สวย (ประมาณว่าแต่งหน้าไม่เก่งใน Photoshop สมัยโบราณ) ผลคือ จักรพรรดิหยวนตี้เห็นภาพแล้วก็เฉย ๆ

ไม่ได้เลือกเจาจวินให้เป็นนางสนม เธอเลยต้องใช้ชีวิตเป็นแค่นางกำนัลธรรมดา ๆ อยู่ในวัง

ไม่มีโอกาสได้ใกล้ชิดจักรพรรดิเลย

จุดพลิกผัน: การแต่งงานทางการเมือง

เรื่องมันเริ่มเปลี่ยนเมื่อแคว้นซงหนู (Xiongnu) ซึ่งเป็นชนเผ่าเร่ร่อนที่ทรงอำนาจทางตอนเหนือ

เริ่มเป็นภัยคุกคามต่อราชวงศ์ฮั่น ผู้นำซงหนูชื่อ ข่านหูหานเย่ (Huhanye Chanyu)

เสนอตัวมาเจรจาสร้างสัมพันธ์ โดยขอให้ราชวงศ์ฮั่นส่งเจ้าหญิงหรือสาวงามมาแต่งงานด้วย

เพื่อเป็นการผูกมิตร (เรียกว่า “การแต่งงานเพื่อสันติภาพ” หรือ Heqin)

จักรพรรดิหยวนตี้เลยตัดสินใจเลือกนางกำนัลจากในวังมาให้ข่าน

ตอนนั้น เจาจวินที่รู้สึกว่าชีวิตในวังมันจืดชืดและไม่มีอนาคต (เพราะไม่ได้เป็นที่โปรดปราน)

เลยอาสาสมัครไปแต่งงานกับข่านหูหานเย่เอง! บางตำนานเล่าว่าพอจักรพรรดิได้เห็นตัวจริง

ของเจาจวินครั้งแรกในวันส่งตัวนางไป เขาถึงกับช็อก เพราะนางสวยกว่าภาพวาดเป็นร้อยเท่า!

เขาเสียใจมากที่ต้องปล่อยนางไป และโกรธจิตรกรที่ทำให้พลาดโอกาสได้นางเป็นสนม

บางฉบับบอกว่าเหมาเยียนโซ่วถูกประหารเพราะความผิดนี้เลย

ชีวิตในดินแดนซงหนู

เจาจวินเดินทางจากเมืองหลวงฉางอันไปยังดินแดนอันหนาวเหน็บของซงหนู ซึ่งไกล

และแตกต่างจากบ้านเกิดของเธอมาก เธอต้องปรับตัวกับวิถีชีวิตแบบเร่ร่อน อยู่ในกระโจม (yurt)

กินอาหารแบบชนเผ่า และห่างไกลจากความเจริญของราชสำนักฮั่น แต่เจาจวินก็ทำได้ดี

เธอไม่เพียงเป็นภรรยาของข่านหูหานเย่ แต่ยังช่วยสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างราชวงศ์ฮั่นและซงหนู

ทำให้เกิดสันติภาพยาวนานหลายสิบปี นางมีลูกกับข่าน 1 คน (บางฉบับบอกว่ามากกว่านั้น)

และกลายเป็นที่รักของชาวซงหนู

หลังจากข่านหูหานเย่เสียชีวิต เจาจวินต้องเผชิญธรรมเนียมของซงหนูที่กำหนดให้ภรรยาแต่งงาน

กับข่านคนต่อไป (ในกรณีนี้คือลูกชายหรือญาติของข่านคนก่อน) เธอพยายามขอร้องให้กลับไปราชสำนักฮั่น

แต่ไม่ได้รับอนุญาต สุดท้ายเธอก็ยอมรับชะตากรรมและใช้ชีวิตต่อในฐานะภรรยาของข่านคนใหม่

ชะตากรรมสุดท้าย

เรื่องราวของเจาจวินจบลงอย่างคลุมเครือ บางตำนานบอกว่านางเสียชีวิตในดินแดนซงหนูด้วยวัยชรา

บางฉบับเล่าว่านางฆ่าตัวตายเพราะคิดถึงบ้านเกิด หรือบางเรื่องก็บอกว่านางใช้ชีวิตอย่างสงบสุข

จนวาระสุดท้าย ไม่มีบันทึกชัดเจนว่าเกิดอะไรขึ้น แต่สิ่งที่แน่นอนคือชื่อของเธอกลายเป็นตำนาน

มรดกและภาพจำ

หวังเจาจวินได้รับฉายาว่า "หงส์ย้ายถิ่น" (落雁) เพราะมีตำนานเล่าว่าขณะที่นางเล่นพิณ (พิณจีนหรือผีผา)

ระหว่างเดินทางไปซงหนู เสียงพิณของนางไพเราะจนฝูงหงส์ที่บินผ่านต้องตกลงมาเพราะหลงใหลในเสียงนั้น

(เป็นการเปรียบเปรยถึงความงามและความสามารถของนาง) เรื่องราวของเธอมักถูกเล่าผ่านบทกวี

งิ้วจีน และละคร โดยเน้นที่ความเสียสละเพื่อชาติและความงามที่ทำให้ทั้งสองเผ่าพันธุ์หลงรัก

ในวัฒนธรรมสมัยใหม่ เจาจวินเป็นสัญลักษณ์ของความกล้าหาญ ความงาม และการอุทิศตนเพื่อสันติภาพ

มีอนุสาวรีย์และสุสานของเธอ (ที่เรียกว่า สุสานเขียว หรือ Qingzhong) ในมองโกเลียใน

ซึ่งเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ และเรื่องของเธอก็ถูกนำไปดัดแปลงในสื่อต่าง ๆ เช่น ละครโทรทัศน์

และภาพยนตร์

สรุปแบบกันเอง

หวังเจาจวินคือสาวงามที่ไม่ได้แค่สวย แต่ยังฉลาดและกล้าเสียสละ ชีวิตเธอเหมือนละครน้ำเน่า

ตั้งแต่ถูกหักหลังโดยจิตรกร ต้องจากบ้านไปอยู่แดนไกล และยอมรับชะตากรรมเพื่อรักษาสันติภาพ

เธอเป็นตัวอย่างของคนที่ยอมเสียสละความสุขส่วนตัวเพื่อส่วนรวม

และนั่นทำให้ชื่อของเธอยังคงเป็นที่จดจำในประวัติศาสตร์จีน

#ติดเทรนด์ #ประวัติศาสตร์ #ประวัติศาสตร์จีน #เรื่องเล่าในตำนาน

#หญิงงานล่มเมือง