กฎหมายสี่จตุมิตรสำหรับคนสอบท้องถิ่น🥰

เวลาทบทวนเรื่อง “การจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน” ก่อนสอบท้องถิ่น ฉันชอบเริ่มจากภาพใหญ่ก่อน แล้วค่อยไล่ลงมาที่ “กฎหมายจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น” เพราะข้อสอบมักถามให้แยกให้ออกว่าอะไรคือท้องถิ่นแบบทั่วไป และอะไรคือการปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ 1) ภาพรวมการจัดระเบียบการปกครอง (จำให้เป็นโครง) โดยหลักเราจะเจอ 3 ระดับใหญ่ ๆ คือ ราชการส่วนกลาง / ราชการส่วนภูมิภาค / ราชการส่วนท้องถิ่น - ส่วนท้องถิ่น = องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ที่มี “สภาท้องถิ่น” และ “ผู้บริหารท้องถิ่น” (นายก) มาจากการเลือกตั้งโดยตรงในหลายรูปแบบ ทริคของฉันคือจำคำว่า “ท้องถิ่นมีสภา + นายก” แล้วค่อยไปจำรายละเอียดรายกฎหมาย 2) อปท. แบบทั่วไป vs การปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ - แบบทั่วไป: อบจ. / เทศบาล / อบต. (มักถูกถามเรื่องฐานะนิติบุคคล ผู้รักษาการ และหลักเกณฑ์การจัดตั้ง/ยุบ/เปลี่ยนรูป) - รูปแบบพิเศษ: เมืองพัทยา (ข้อสอบชอบถามว่าเป็นนิติบุคคลเหมือนกัน และใครเป็นผู้รักษาการ) เวลาทำข้อสอบ ถ้าเห็นคำว่า “รูปแบบพิเศษ” ให้รีบเช็กว่าโจทย์กำลังพาไปเมืองพัทยาหรือไม่ 3) จุดที่ชอบออก: “ข้อบัญญัติ คืออะไร” และต่างจาก “เทศบัญญัติ” ยังไง - ข้อบัญญัติท้องถิ่น = กฎหมาย/ระเบียบที่ท้องถิ่นออกใช้บังคับในพื้นที่ของตนเอง (คิดแบบง่าย ๆ คือ “กติกาของพื้นที่นั้น”) - แบ่งที่เจอบ่อย: ข้อบัญญัติทั่วไป และข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่าย - คำที่ต้องจำให้แม่น: อบจ./อบต./เมืองพัทยา ใช้คำว่า “ข้อบัญญัติ” ส่วน “เทศบาล” ใช้คำว่า “เทศบัญญัติ” ฉันเคยพลาดตรงนี้เพราะอ่านผ่าน ๆ แนะนำทำโน้ตสั้น ๆ ว่า “เทศบาล = เทศบัญญัติ” จะช่วยมาก 4) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นเกี่ยวอะไรกับการอ่านสอบ หลายคนค้นคำว่า “กรมปกครองส่วนท้องถิ่น/กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น” แล้วงงว่าต้องจำอะไร แนะนำจำในเชิงบทบาทภาพรวมว่าเป็นหน่วยงานระดับกรมที่เกี่ยวกับงานสนับสนุน/กำกับภาพรวมด้านท้องถิ่น (ช่วยโยงให้เข้าใจระบบ) แต่ในข้อสอบมักเน้น “กฎหมายจัดตั้ง” และองค์ประกอบของ อปท. มากกว่า 5) วิธีอ่านให้ทัน: ทำเช็กลิสต์ 6 ช่องก่อนเข้าห้องสอบ ทุกครั้งที่เจอ อบจ./เทศบาล/อบต./เมืองพัทยา ให้เช็ก 6 เรื่องนี้: (1) เป็นนิติบุคคลไหม (2) ผู้รักษาการคือใคร (3) โครงสร้างสภา-นายก (4) หลักเกณฑ์การจัดตั้ง (5) การยุบ/รวม/เปลี่ยนรูป (6) คำเรียกข้อบัญญัติ ทำแบบนี้แล้วเวลาเจอโจทย์ “การจัดระเบียบการปกครอง” หรือ “การปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ” จะจับทางได้ไวขึ้นมาก