สิงห์ 130 ปี กระทรวงมหาดไทย

หลายคนอาจเคยเห็น “สัญลักษณ์สิงห์” ของกระทรวงมหาดไทยผ่านป้ายหน้าอาคาร หนังสือราชการ หรือโลโก้ตามหน่วยงาน แต่พอมาเห็นของจริงแบบเป็น “รูปปั้นสิงห์ 130 ปี กระทรวงมหาดไทย” จะยิ่งเห็นดีเทลชัดมาก โดยเฉพาะงานแกะสลักที่ทำออกมาประณีตและดูขลัง จากที่ฉันได้ดูใกล้ๆ ตัวสิงห์เป็นสีดำ งานแกะสลักคม รายละเอียดตามลำตัวและส่วนหัวทำให้รู้สึกถึงความเป็นงานพิธีการ/งานอนุสรณ์จริงๆ ที่สะดุดตาคือ “ฐานสี่เหลี่ยมสีเข้ม” ที่มีลวดลายไทยสวยงาม รอบๆ ฐานดูตั้งใจทำเพื่อให้เข้ากับธีมความเป็นทางการของกระทรวงฯ และบนฐานยังมี “ตราสัญลักษณ์” ติดอยู่ด้วย ทำให้คนที่ค้นหาเรื่อง “โลโก้ สิงห์ มหาดไทย” ได้เห็นภาพว่ามันไม่ได้เป็นแค่รูปสิงห์ลอยๆ แต่มีองค์ประกอบเรื่องฐาน ลายไทย และตราประกอบร่วมกัน ถ้าคุณกำลังสงสัยว่าโลโก้สิงห์ของมหาดไทยต่างจากสิงห์ตามวัดหรือสิงห์ในงานศิลป์ทั่วไปยังไง จุดสังเกตง่ายๆ คือความ “เป็นตราทางราชการ” มักจะเนี๊ยบ สมมาตร และสื่อความหมายไปทางความมั่นคง/อำนาจหน้าที่ มากกว่าความเป็นสัตว์หิมพานต์เพื่อความสวยงามอย่างเดียว เวลามีคำว่า “130 ปี” ยิ่งทำให้ตีความได้ว่าเป็นงานที่ทำขึ้นเพื่อระลึกถึงวาระสำคัญของหน่วยงาน จึงเน้นความภูมิฐานและความเป็นทางการเป็นพิเศษ สำหรับคนที่อยากนำคำว่า “สัญลักษณ์สิงห์” ไปใช้อ้างอิงในงานเขียน/รายงาน แนะนำให้ระบุให้ชัดว่าเป็น “สัญลักษณ์สิงห์ของกระทรวงมหาดไทย” เพราะคำว่าสิงห์มีหลายบริบทมาก (ทั้งศิลปะไทย ตราหน่วยงานต่างๆ หรือแบรนด์สินค้า) การใส่บริบทจะช่วยให้คนอ่านเข้าใจตรงกัน อีกอย่างที่ฉันชอบคือมุมมองด้านข้างของรูปปั้น ทำให้เห็นสัดส่วนและเส้นสายชัดขึ้น บางครั้งดูด้านหน้าจะเห็นความสง่า แต่พอเห็นด้านข้างจะเห็นงานแกะลายและความลึกของลวดลายบนฐานชัดกว่า ใครที่ตั้งใจมาถ่ายรูปเก็บรายละเอียด แนะนำถ่ายทั้งด้านหน้าและด้านข้าง แล้วซูมเก็บ “ตราบนฐาน” กับ “ลายไทย” ไว้ด้วย จะได้ครบทั้งตัวสิงห์และองค์ประกอบที่บอกความเป็นโลโก้/ตราสัญลักษณ์ของหน่วยงาน