ความขี้เกียจของลูก💗

ช่วงที่บ้านเราเจอปัญหา “ลูกเลี้ยงเคียงใจ” แบบลูกขี้เกียจ ไม่ค่อยอยากทำอะไร โดยเฉพาะการบ้าน เก็บของ หรือแม้แต่ลุกมาอาบน้ำ เราเคยเผลอใช้วิธีดุ/เร่ง/บ่น ซึ่งสุดท้ายกลายเป็นอารมณ์เสียทั้งบ้าน และลูกยิ่งถอยมากกว่าเดิม เลยลองปรับใหม่ให้เป็นระบบที่ลูกพอทำได้จริง และเราคุมอารมณ์ได้มากขึ้น 1) แยกให้ออกว่า “ขี้เกียจ” หรือ “ทำไม่ไหว” บางครั้งลูกไม่ได้ขี้เกียจ แต่เหนื่อย ล้นงาน หรือไม่รู้จะเริ่มตรงไหน เราลองถามสั้นๆ แบบไม่จับผิด เช่น “ติดตรงไหน” “อยากให้แม่ช่วยเริ่ม 5 นาทีไหม” แค่เปลี่ยนคำถาม ลูกจะไม่รู้สึกถูกกล่าวหา และยอมเปิดใจมากขึ้น 2) กติกา 2 อย่าง: ชัด + สั้น ที่บ้านเราใช้กติกาแบบไม่ยาว เช่น - ก่อนเล่นมือถือ: เก็บของบนโต๊ะ + ทำการบ้าน 1 วิชา - ก่อนดูการ์ตูน: อาบน้ำ + จัดกระเป๋าพรุ่งนี้ พยายามไม่ตั้งหลายข้อในครั้งเดียว เพราะลูกจะรู้สึกว่า “เยอะไป” แล้วปิดเกมตั้งแต่เริ่ม 3) เทคนิค “เริ่มแค่ 5 นาที” (ได้ผลเกินคาด) เวลาลูกบ่นว่าไม่อยากทำ เราจะบอกว่า “ทำแค่ 5 นาทีพอ เดี๋ยวค่อยพัก” แล้วตั้งเวลาให้เห็นจริงๆ พอเริ่มได้ มักจะไหลต่อเองอีกนิด เพราะสมองผ่านช่วงต้านทานแรกไปแล้ว 4) แบ่งงานเป็นชิ้นเล็ก และให้เลือกเอง 1 อย่าง แทนที่จะพูดว่า “ไปเก็บห้องเดี๋ยวนี้” เราเปลี่ยนเป็น “เลือกเอา 1 อย่างก่อน เก็บเสื้อผ้ากับเก็บของเล่น จะเริ่มอันไหน” การได้ “เลือก” ทำให้ลูกมีความรู้สึกควบคุมได้ และลดการต่อต้าน 5) ชมให้ถูกจังหวะ: ชมความพยายาม ไม่ใช่ผลลัพธ์ เวลาลูกทำได้ เราจะชมแบบเฉพาะเจาะจง เช่น “แม่เห็นหนูเริ่มเองโดยไม่ต้องเตือน เก่งมาก” หรือ “วันนี้หนูทำครบ 5 นาทีตามที่ตกลงกัน ดีมากเลย” คำชมแบบนี้ช่วยให้ลูกอยากทำซ้ำ มากกว่าชมลอยๆ 6) ตั้งรางวัลเล็กๆ แบบไม่ต้องใช้เงิน บ้านเราใช้รางวัลแนวสิทธิพิเศษ เช่น เลือกเมนูมื้อเย็น เลือกนิทานก่อนนอน หรือได้เวลาหน้าจอเพิ่ม 10 นาที (เมื่อทำครบ) วิธีนี้ช่วยไม่ให้ลูกติดรางวัลเป็นของ และยังคุมขอบเขตได้ 7) ถ้าหลุด…กลับมาใหม่โดยไม่ลากยาว วันที่ลูกไม่ทำตาม เราจะย้ำสั้นๆ ว่า “วันนี้ยังไม่ผ่านข้อตกลง งั้นยังเล่นมือถือไม่ได้ พรุ่งนี้เริ่มใหม่” แล้วจบ ไม่ขยายเป็นการเทศน์ยาว เพราะยิ่งพูดมาก บ้านยิ่งตึง โดยรวมแล้ว “ลูกเลี้ยงเคียงใจ” ของเราไม่ได้เปลี่ยนเป็นเด็กขยันสุดๆ ในวันเดียว แต่บรรยากาศบ้านดีขึ้นมาก ลูกเริ่มรู้หน้าที่และเริ่มเองเป็นบางวัน ซึ่งสำหรับเรา นี่คือความคืบหน้าที่มีค่ามาก ถ้าบ้านไหนกำลังเจอปัญหาเดียวกัน ลองเริ่มจากกติกาสั้นๆ + 5 นาทีแรกก่อน แล้วค่อยๆ เพิ่มทีละนิดค่ะ