อาการซึมเศร้าหลังวันหยุด เป็นอย่างไร ?

อาการเศร้าหลังเที่ยว หรือที่หลายคนเรียกกันว่า Post-Holiday Blues เป็นความรู้สึก “ดรอป” หลังความสนุกจบลง พอกลับมาทำงาน/เรียนแล้วเหมือนพลังหาย ความสุขหาย ใจมันโหยหาโมเมนต์เดิม ๆ จนอยู่กับปัจจุบันยาก บางคนจะคิดถึง ยิ่งคิดถึงยิ่งโหยหา และยิ่งทรมานกับปัจจุบัน ซึ่งจริง ๆ เป็นอาการที่เกิดได้กับคนทั่วไป ไม่ได้แปลว่าเราอ่อนแอหรือผิดปกติ สัญญาณที่ฉันสังเกตว่าตัวเองเข้าข่าย “เศร้าหลังเที่ยว” มักมีประมาณนี้ - หงุดหงิดง่าย เบื่อทุกอย่าง ไม่อยากเริ่มงาน - เหม่อ ๆ คิดวนถึงทริปเดิม เปิดรูปซ้ำ ๆ แล้วรู้สึกหวิว - นอนยาก ตื่นมาไม่สดชื่น สมองตื้อ - รู้สึกว่าชีวิตจริงไม่น่าตื่นเต้น ไม่เห็นคุณค่าของสิ่งที่ทำ - หมดแรง ไม่อยากเจอคน หรืออยากแยกตัวเงียบ ๆ ถ้าอาการเป็นแค่ช่วงสั้น ๆ ส่วนใหญ่ “พอกลับมาทำงานสักพักจะปรับตัวได้” แต่ระหว่างนั้นฉันใช้วิธีต่อไปนี้ช่วยให้ลงจอดนุ่มขึ้น 1) เผื่อวัน “กันช็อก” ก่อนเริ่มงาน ถ้าทำได้ ฉันจะไม่จัดทริปให้กลับถึงบ้านดึกแล้วเช้าวันถัดไปทำงานทันที พยายามมี 1 วันไว้ซักผ้า จัดบ้าน นอนให้พอ สมองจะไม่ตีกลับแรง 2) เริ่มงานแบบเบา ๆ ก่อน วันแรกกลับมาทำงาน ฉันจะเลือกทำงานที่ง่าย/สั้นก่อน เช่น เคลียร์อีเมล จัดลิสต์งาน แทนการกระโดดไปงานยากทันที ช่วยลดความรู้สึกถูกถาโถม 3) แปลง “ความคิดถึงทริป” ให้เป็นพลังในปัจจุบัน แทนที่จะคิดว่า “อยากกลับไป” อย่างเดียว ฉันลองตั้งคำถามว่า ทริปนี้ให้อะไรเรา? เราชอบอะไรที่สุด? แล้วดึงสิ่งนั้นกลับมาใช้ในชีวิตจริง เช่น ถ้าชอบเดินคาเฟ่ ก็หาเวลาเสาร์อาทิตย์ไปคาเฟ่ใกล้บ้าน ถ้าชอบธรรมชาติ ก็เพิ่มการเดินเล่นสวนตอนเย็น 4) ทำไมโคร-สิ่งที่มีความหมายทุกวัน บางทีเราเศร้าหลังเที่ยวเพราะชีวิตประจำวันไม่มีอะไรให้รอ ฉันเลยเพิ่ม “ความสุขเล็ก ๆ” เช่น ฟังพอดแคสต์ระหว่างเดินทาง ทำอาหารเมนูโปรด หรือวางแพลนกิจกรรมสั้น ๆ หลังเลิกงาน 5) ทบทวนว่าเราเลือกงานที่ให้คุณค่ากับเราจริง ๆ ไหม อาการดรอปหลังวันหยุดบางครั้งสะท้อนว่าเราไม่อินกับงาน/สภาพแวดล้อม ถ้ารู้สึกหนักมากเป็นประจำ ลองคุยกับตัวเองเรื่องคุณค่า เป้าหมาย หรือปรับรูปแบบการทำงานให้สอดคล้องกับชีวิตมากขึ้น 6) เมื่อไหร่ควรขอความช่วยเหลือ ถ้าเศร้า เบื่อ หมดแรง นอนไม่หลับ หรือรู้สึกสิ้นหวังต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์ จนกระทบการใช้ชีวิต/งาน หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง แนะนำให้ปรึกษานักจิตวิทยาหรือแพทย์ เพื่อประเมินว่ามีภาวะซึมเศร้าร่วมด้วยไหม สุดท้ายฉันอยากบอกว่า ความเศร้าหลังเที่ยวเป็นเรื่องที่เกิดได้ และมันจะค่อย ๆ เบาลงเมื่อเรากลับมาอยู่กับปัจจุบันได้มากขึ้น ค่อย ๆ ปรับจังหวะชีวิต อย่ากดดันตัวเองเกินไปนะ