ข้าวพอง (บางคนเรียก ข้าวปอง/ขนมพอง) เป็นขนมพื้นบ้านของภาคใต้ที่เจอบ่อยช่วง “สารทเดือนสิบ” เพราะเอาไปใช้จัดชุดขนมไหว้/ทำบุญ แล้วก็นิยมเอามากินเล่นด้วยค่ะ เนื้อสัมผัสจะพองเบาๆ กรอบ หอมกลิ่นข้าว คล้ายข้าวเกรียบแต่รสจะนุ่มนวลกว่า ข้าวพองคืออะไร / หมายถึงอะไร? สำหรับความหมายแบบเข้าใจง่ายๆ ข้าวพองคือ “ข้าวที่นำไปแปรรูปแล้วทำให้พองกรอบด้วยการทอด” โดยทำเป็นแผ่นบางๆ ก่อน แล้วค่อยทอดให้พองตัว เวลาโดนความร้อนจะพองฟูทันที กลายเป็นแผ่นกรอบเบาๆ กินเพลินมาก ข้าวพองทำมาจากอะไร? ส่วนใหญ่ทำจาก “ข้าวสาร” (หลายบ้านใช้ข้าวเจ้า) เอามาหุงหรือแช่-โม่ให้เป็นเนื้อเดียว จากนั้นปรุงรสเล็กน้อยแล้วทำให้เป็นแผ่น บางสูตรจะใส่เกลือ/น้ำตาลนิดหน่อย หรือใส่งาดำเพิ่มความหอม แล้วแต่สไตล์แต่ละบ้านค่ะ วิธีทำข้าวพองแบบบ้านๆ (แนวที่ทำกันในภาคใต้) 1) เตรียมข้าว: แช่ข้าวสารให้เม็ดนิ่ม แล้วโม่/ปั่นกับน้ำให้เป็น “แป้งข้าว” ข้นๆ (ถ้าไม่มีเครื่องโม่ ใช้ปั่นแล้วกรองหยาบๆ ก็พอได้) 2) ปรุงรส: เติมเกลือปลายช้อน (หรือหวานนิดๆ ตามชอบ) คนให้เข้ากัน 3) นึ่งให้สุก: เทลงถาดบางๆ แล้วนึ่งจนสุกเป็นแผ่น (เหมือนทำแป้งแผ่น) พักให้คลายร้อน 4) หั่นและตาก: ตัดเป็นชิ้น/แผ่นตามต้องการ แล้วนำไปตากแดดให้แห้งสนิท ขั้นนี้สำคัญมาก เพราะถ้าไม่แห้งพอ เวลาทอดจะไม่พองและอมน้ำมัน 5) ทอดให้พอง: ตั้งน้ำมันให้ร้อนพอดี (ลองหย่อนชิ้นเล็กๆ ถ้าพองไวแปลว่าใช้ได้) ใส่แผ่นลงทอดแป๊บเดียวจะพองทันที ตักขึ้นสะเด็ดน้ำมัน ทริคที่เราลองแล้วเวิร์ก - แผ่นต้อง “แห้งจริง” ก่อนทอด ข้าวพองจะพองสวย กรอบนาน และไม่อมน้ำมัน - น้ำมันต้องร้อนพอ แต่ไม่ถึงกับควันโขมง ถ้าไฟอ่อนจะดูดน้ำมัน ถ้าไฟแรงเกินจะไหม้เร็ว - ทอดทีละน้อย อย่าแน่นกระทะ จะพองไม่เต็มที่ กินกับอะไรอร่อย? บ้านเราชอบกินเปล่าๆ เป็นขนมพองกรอบๆ หรือบางคนราดน้ำตาลเคี่ยว/น้ำเชื่อมเบาๆ ก็เข้ากัน ยิ่งช่วงทำบุญเดือนสิบ มีข้าวพองไว้ในสำรับ รู้สึกได้กลิ่นอายความเป็นขนมพื้นบ้านภาคใต้แบบเต็มๆ เลยค่ะ