ฟันโยกเยอะ

ถ้ารู้สึกว่า “ฟันโยก” หรือ “ฟันแท้โยกนิดหน่อย” อย่าเพิ่งคิดว่าเดี๋ยวก็หายเองนะคะ เพราะส่วนใหญ่เกิดจากเหงือก/กระดูกรอบฟันอักเสบ หรือมีการติดเชื้อที่ทำให้ฟันคลอนมากขึ้นเรื่อยๆ ฉันเคยมีช่วงที่เคี้ยวแล้วเจ็บ ปวดฟันร่วมกับฟันโยก เลยลองสังเกตอาการและไปพบทันตแพทย์เร็วขึ้น ทำให้ยังพอรักษาฟันไว้ได้บางซี่ค่ะ สิ่งที่ควรเช็กก่อน (ช่วยบอกสาเหตุคร่าวๆ) - โยกเฉพาะ 1 ซี่: อาจมาจากรากฟันอักเสบ/ฟันแตก/การสบฟันกระแทก หรือได้รับแรงกระแทก - โยกหลายซี่พร้อมกัน: มักเกี่ยวกับโรคเหงือก/หินปูนสะสม ทำให้กระดูกรอบฟันละลาย - มีหนอง กลิ่นปาก เหงือกบวม เลือดออกง่าย: เสี่ยงการติดเชื้อและโรคปริทันต์ - ปวดเวลาเคี้ยวหรือกดแล้วเจ็บ: อาจมีการอักเสบที่ปลายราก หรือมีรอยร้าวใน “เนื้อฟัน”/ตัวฟัน ฟันโยกทำไงให้หาย? แนวทางที่พบได้บ่อยเวลาไปคลินิก 1) ขูดหินปูน + เกลารากฟัน: ถ้าฟันโยกมาจากเหงือกอักเสบ/โรคเหงือก การกำจัดหินปูนเป็นจุดเริ่มที่สำคัญมาก หลังทำอาจต้องนัดติดตามเป็นระยะ 2) ปรับการสบฟัน: บางคนฟันโยกเพราะกัดกระแทกหรือกัดฟันตอนนอน หมออาจปรับแต่งจุดสบ หรือแนะนำเฝือกสบฟัน 3) ดามฟัน (splint): ถ้าโยกหลายซี่หรือโยกแล้วใช้งานลำบาก หมออาจดามฟันเพื่อลดการขยับ ช่วยให้เคี้ยวสบายขึ้นระหว่างรักษาเหงือก 4) รักษารากฟัน: กรณีปวดฟันฟันโยกและมีการติดเชื้อปลายราก การรักษารากอาจช่วยลดปวดและคุมการอักเสบ 5) ถอนฟัน + ใส่ฟันทดแทน: ถ้ากระดูกรอบฟันเสียหายมาก ฟันผุทะลุ/แตกถึงโคน หรือโยกมากจนพยุงไม่ได้ อาจต้องถอน แล้วค่อยวางแผนฟันปลอม/สะพานฟัน/รากเทียม สิ่งที่ฉันทำแล้วช่วย “ประคองอาการ” ระหว่างรอนัดหมอ - หลีกเลี่ยงเคี้ยวข้างที่เจ็บ งดของแข็ง/เหนียว (น้ำแข็ง กระดูก หมูแดดเดียว) - แปรงฟันนุ่มๆ เน้นตามขอบเหงือก + ใช้ไหมขัดฟัน/แปรงซอกฟันเบามือ - บ้วนปากน้ำเกลืออุ่นวันละ 1–2 ครั้ง ถ้ามีแผลหรือเหงือกอักเสบ - ถ้าปวดมาก ให้ทานยาแก้ปวดตามฉลาก และหลีกเลี่ยงการแกะ/ขยับฟันเล่น ควรรีบไปพบหมอถ้ามีอาการเหล่านี้ - ฟันโยกเร็วขึ้นในไม่กี่วัน, ปวดตุบๆ นอนไม่ได้ - เหงือกบวม มีหนอง ไข้ หรือหน้าบวม - ฟันโยกจนเคี้ยวไม่ได้ หรือรู้สึกว่าฟัน “ยาวขึ้น”/เหงือกร่นมาก สรุปคือ ฟันโยกสามารถรักษาได้ แต่ต้องหาสาเหตุให้เจอค่ะ ถ้าโยกเยอะๆ หรือมีอาการปวดร่วมด้วย แนะนำให้รีบตรวจและเอกซเรย์ เพื่อวางแผนรักษาที่เหมาะสม (ตั้งแต่ขูดหินปูน ดามฟัน รักษาราก ไปจนถึงถอน) จะได้ไม่ลุกลามจนต้องเสียฟันในที่สุดค่ะ