กาเหว่า
วันนี้ครบปีที่ได้ช่วย "น้องเหว่า" ลูกนกกาเหว่าที่ตกต้นไม้เมื่อปีที่แล้ว ตอนนี้โตเป็นหนุ่มแล้ว พ่อทองมีอยากต้อนรับสงกรานต์โดยทดลองปล่อยให้เป็นอิสระคืนสู่ธรรมชาติ แต่น้องเหว่าก็ยังบินไม่แข็ง ยังบินได้แค่ติดพื้นเหมือนหลายครั้งที่ผ่านมา หากปล่อยไปก็ไม่รอด จึงต้องจับเข้ากรงเหมือนเดิมไว้ก่อนครับ
น้องเหว่าเป็นนกกาเหว่าตัวที่สองที่ช่วยไว้ ตัวนี้เพศผู้ ตัวมีสีดำขลับ ช่วงนี้คงอยากเป็นอิสระจึงพยายามเอาหัวมุดดรงบ่อย ๆ จนถลอก แต่พอปล่อยก็ยังบินไม่แข็ง หลังจากนี้จะพยายามพาออกไปฝึกบินบ่อย ๆ เพื่อให้เขากลับคืนสู่วธรรมชาติครับ
สำหรับกาเหว่าตัวแรกซึ่งก็คือ "พี่เหว่า" เป็นนกกาเหว่าเพศเมีย ตัวมีลายสวยงาม ที่เคยลงเพจหลายครั้ง พี่เหว่าแสนรู้มาก ๆ หลังปล่อยเป็นอิสระได้ครบปี จนถึงวันนี้ก็ยังไม่ไปไหน อาศัยนอนตามต้นไม้รอบบ้าน มาร้องเรียกขออาหารทุกวัน พี่เหว่าได้ใช้ชีวิตตามธรรมชาติ มีเพื่อนหลายตัว และอาจมีแฟน แต่ไม่เคยพาแฟนมาไหว้พ่อ แม้เป็นอิสระแต่ยังหาอาหารเองไม่เป็น ทำได้แค่เก็บลูกตะขบกินซึ่งก็ไม่อิ่ม คงจะขออาหารพ่อทองมีไปตลอดชีวิตครับ
นกต้องอยู่อิสระตามธรรมชาติ พ่อทองมีจ ะไม่เลี้ยงนก จะไม่กักขังเขาไว้ให้อยู่ในกรงไปตลอดชีวิต สำหรับนกกาเหว่านั้นอาจเป็นตัวร้ายของหลายคน ไม่สร้างรังเอง ไข่ใส่รังนกอื่นให้นกอื่นฟักไข่ให้ พอฟักเสร็จลูกตัวเองก็ถีบลูกนกตัวจริงตกรัง เป็นต้น เรื่องขัดความรู้สึกเหล่านี้เป็นเรื่องของธรรมชาติที่สร้างสรรค์มาครับ พ่อทองมีแก้ไขอะไรไม่ได้ ที่ทำได้คือช่วยเหลือต่อชีวิตเท่าที่พอจะทำได้ครับ ทุกชีวิตย่อมมีคุณค่าเสมอ
สุขสันต์วันสงกรานต์ล่วงหน้านะครับ หลายท่านเริ่มหยุดแล้ว หลายท่านกำลังเดินทาง ขอให้มีความสุขและสวัสดิภาพกันทุกท่านครับ
หลายคนเจอ “ลูกนกกาเหว่า” หรือ “นกกาเหว่า” ตกจากต้นไม้แล้วไม่แน่ใจว่าควรช่วยยังไง จากประสบการณ์ที่เคยเก็บลูกนกตัวเล็ก ๆ ที่ปากอ้าอยู่บนกระดาษลัง (ตอนนั้นเห็นขนดำขึ้นบางส่วน) สิ่งแรกที่ทำคือ “ตั้งสติและจัดความปลอดภัย” ก่อนค่ะ เพราะลูกนกอาจช็อก หิว หรือโดนมด/แมลงกัดได้ง่าย 1) เช็กก่อนว่า “จำเป็นต้องเก็บไหม” - ถ้าเป็นลูกนกที่ยังไม่มีขนหรือยังยืนไม่ไหว และอยู่บนพื้นโล่ง มีความเสี่ยงจากหมาแมว/รถ/แดดจัด แบบนี้ช่วยได้ค่ะ - แต่ถ้าเป็นนกวัยหัดบิน (ยืนได้ กระโดดได้ มีขนเกือบเต็ม) อาจยังมีพ่อแม่ดูแลอยู่ใกล้ ๆ ให้ลองถอยห่างสังเกตเงียบ ๆ สักพักก่อน บางทีพ่อแม่จะมาป้อน 2) การรับตัวแบบฉุกเฉิน (ช่วงแรกที่เจอ) - ใช้กล่องกระดาษรองด้วยผ้านิ่ม/ทิชชูหนา ๆ ทำเป็น “รังชั่วคราว” ให้ตัวนกเกาะพิงได้ อย่าวางบนตะแกรงเหล็กโล่ง ๆ เพราะอุ้งเท้าเจ็บและเครียด - จัดให้อุ่นและเงียบ ลดการจับเล่น ลดเสียงดัง ลูกนกเครียดแล้วจะอ้าปากหอบง่าย - ไม่แนะนำให้ป้อนน้ำเข้าปากโดยตรง เพราะเสี่ยงสำลัก เข้าหลอดลมค่ะ 3) ถ้าจำเป็นต้องเลี้ยงระยะสั้น ควรเน้น “กลับสู่ธรรมชาติ” นกกาเหว่าบางตัวโตแล้วจะเห็นชัดมาก เช่น ตัวผู้สีดำขลับ ตาแดงสด แต่ถึงจะโต ก็ไม่ได้แปลว่าพร้อมปล่อย ถ้ายังบินได้แค่ติดพื้น ปล่อยไปมักไม่รอด สิ่งที่ฉันใช้เป็นเกณฑ์คือ - บินขึ้นที่สูงได้เองหลายครั้งติด (ไม่ใช่แค่กระพือแล้วตก) - ลงจอดได้ ไม่ชน ไม่ตกใจง่าย - กล้ามเนื้ออกแน่น แข็งแรง ไม่ผอม 4) วิธี “ฝึกบิน” แบบค่อยเป็นค่อยไป - เริ่มจากพื้นที่ปลอดภัย เช่น ลานโล่งไม่มีหมาแมว ไม่มีสายไฟเยอะ ให้ซ้อมบินระยะสั้น ๆ จากพื้นขึ้นคอนไม้เตี้ย - เพิ่มระยะและความสูงทีละนิด วันละหลายรอบแต่รอบละสั้น ๆ เพื่อไม่ให้หมดแรง - ถ้านกเริ่มมุดหัวชนกรงหรือถลอกบ่อย แปลว่าเครียดและอยากออก ควรเพิ่มกิจกรรม/เวลาออกมาฝึก แต่ยังต้องคุมความเสี่ยงไม่ให้หลุดก่อนพร้อม 5) เรื่องอาหารและ “การติดคน” ปัญหาที่เจอบ่อยคือ พอเลี้ยงแล้วนกจะจำคนป้อน จนปล่อยแล้วกลับมาขออาหารทุกวันเหมือนยังหาเองไม่เป็น ถ้าตั้งใจปล่อยจริง ๆ ให้ค่อย ๆ ลดการป้อนต่อหน้า ลดการเรียกคุย และพยายามให้เขาฝึกกินเองจากแหล่งธรรมชาติที่ปลอดภัย (เท่าที่ทำได้) เพื่อไม่ให้ผูกกับคนมากเกินไป สุดท้าย นกควรได้อยู่อิสระตามธรรมชาติจริง ๆ การช่วยที่ดีที่สุดคือช่วยให้ “รอด” และ “กลับไปใช้ชีวิตเองได้” ถ้าไม่มั่นใจ แนะนำติดต่อหน่วยงานช่วยเหลือสัตว์ป่าหรือสัตวแพทย์ใกล้บ้านเพื่อประเมินอาการก่อนปล่อยค่ะ
อนุโมทนาบุญด้วยค่ะ ขอบคุณที่เมตตาช่วยน้องไว้ 🙏