การแสดงความอาลัยและไว้อาลัยอย่างเหมาะสมตามธรรมเนียมไทยนั้น มีความสำคัญอย่างยิ่งในการรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบรมราชวงศ์และพระสงฆ์สำคัญ เช่น สมเด็จพระพุทธาจารย์ (โต พรหมรสี) ผู้ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นครูบาอาจารย์ผู้มีปัญญาและปฏิปทาที่งดงาม ท่านทรงมีวิธีการแก้ไขปัญหาด้วยความรู้และปัญญา เป็นแบบอย่างของการเผชิญหน้าและแก้ไขอุปสรรคโดยไม่หวาดกลัว สำหรับการแต่งกายไว้ทุกข์ในงานพระราชพิธีตามที่ราชสำนักกำหนดนั้น จะใช้โทนสีดำและเทา รวมถึงโทนสีเข้มต่างๆ เช่น ดาเขม่า, นิลกาฬ, เขียวหมึก, เหล็กไหล ฯลฯ เพื่อแสดงความเคารพและไว้อาลัย นอกจากนี้ยังมีการแบ่งแยกประเภทเครื่องแต่งกายตามสถานะบุคคล ไม่ว่าจะเป็นเจ้าหน้าที่รัฐ ข้าราชการ หรือประชาชนทั่วไปในการสวมใส่เสื้อผ้าในโทนสีและแบบที่เหมาะสม เช่น เสื้อเชิ้ตสีขาวหรือสีดำสุภาพ พร้อมเนคไทสีดำ หรือเสื้อผ้าสีเข้มอื่นที่ไม่ฉูดฉาด การถวายความอาลัยไม่เพียงแต่เป็นการแสดงออกทางภายนอกเท่านั้น แต่ยังเป็นการเตือนใจให้เราน้อมนำคำสอนและปัญญาจากพระอาจารย์ทั้งหลายมาใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น คำสอนที่กล่าวถึงการมีอวิชชาซึ่งบดบังความเห็นที่ถูกต้อง หากเรารู้ถึงโทษและภัยของบาปและความชั่ว เราจะไม่ทำบาปนั้น ๆ จึงเป็นที่มาของการให้อภัยและโอกาสสำหรับผู้ที่ทำผิดพลาด เรียกได้ว่าเป็นการบ่มเพาะมุมมองความเข้าใจในธรรมะผ่านหลักปฏิบัติแบบไทย ๆ ดังนั้นการรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณและการปฏิบัติตนตามธรรมประเพณีในการไว้ทุกข์ ไม่ใช่เพียงแค่การเคารพในอดีต แต่ยังเป็นการเรียนรู้คุณค่าของความรู้และปัญญาที่ต้องรักษาต่อไปในชีวิตประจำวันและสังคมด้วย