"You are your refuge," but if you don't, rely on your mother...

สำนวน “ได้ทีขี่แพะไล่” หมายถึง การฉวยโอกาส/ได้จังหวะแล้วรีบทำให้ตัวเองได้เปรียบ หรือ “ซ้ำเติม” อีกฝ่ายทันที โดยเฉพาะตอนที่อีกฝ่ายกำลังเพลี่ยงพล้ำ เสียเปรียบ หรือกำลังลำบากอยู่ พูดง่าย ๆ คือพอเห็นช่องก็รีบกดให้หนักกว่าเดิม เป็นสำนวนที่มักใช้ในโทนตำหนิว่าอีกฝ่ายทำเกินไป หรือไม่ค่อยมีน้ำใจ ความรู้สึกของสำนวนนี้จะออกแนว “ไม่แฟร์” นิด ๆ คล้าย ๆ ว่าอีกฝ่ายพลาดแล้วคุณยังย้ำซ้ำ บางสถานการณ์ก็แปลว่า “พอมีโอกาสก็รีบเอาให้คุ้ม” แต่โดยมากคนไทยจะใช้เชิงลบมากกว่า ตัวอย่างสถานการณ์ที่เจอบ่อย 1) เพื่อนทำงานพลาดนิดเดียว แล้วโดนหัวหน้าดุยาว ๆ พร้อมเพิ่มงานให้จนล้น คนอื่นอาจพูดว่า “หัวหน้าได้ทีขี่แพะไล่เลย” 2) เวลาเถียงกันในกลุ่ม แล้วมีคนหลุดพูดผิด อีกฝ่ายรีบขยายประเด็นไม่ยอมจบ “นี่แหละ ได้ทีขี่แพะไล่” 3) เล่นเกม/กีฬา คู่แข่งเริ่มหมดแรง อีกทีมเร่งเกมหนัก ๆ แบบไม่ไว้หน้า ก็อาจโดนแซวว่าสไตล์ “ได้ทีขี่แพะไล่” ตัวอย่างประโยคสั้น ๆ ที่ใช้ได้จริง - “เขากำลังแย่อยู่ อย่าได้ทีขี่แพะไล่สิ” - “แค่พูดผิดครั้งเดียว เธออย่าซ้ำ ได้ทีขี่แพะไล่นะ” - “พอเห็นเขาเงียบ ก็รีบพูดแทงใจดำเลย ได้ทีขี่แพะไล่มาก” คำใกล้เคียง/สำนวนที่ให้ความหมายคล้ายกัน - ซ้ำเติม - ฉวยโอกาส - เหยียบซ้ำ - ตอกย้ำให้เจ็บ ทริคเล็ก ๆ เวลาใช้ให้ไม่แรงเกิน ถ้าจะใช้กับคนสนิท แนะนำเติมคำให้นุ่มลง เช่น “แอบได้ทีขี่แพะไล่นิดนึงนะ” หรือพูดแบบหยอก ๆ จะฟังไม่ดุเกินไป แต่ถ้าใช้ในที่ทำงานหรือกับคนไม่สนิท ระวังน้ำเสียง เพราะสำนวนนี้มีนัยตำหนิค่อนข้างชัด ส่วนตัวเราเคยได้ยินสำนวนนี้ครั้งแรกตอนนั่งพักถือแก้วกาแฟเย็นอยู่ แล้วเพื่อนเล่าเรื่องโดนแซวซ้ำ ๆ พอฟังจบก็เข้าใจเลยว่า “ได้ทีขี่แพะไล่” คือเห็นช่องเมื่อไหร่ก็รีบเร่งเกม/เร่งคำพูดให้ได้เปรียบแบบไม่หยุดนั่นเอง