พระอัฏฐารส
พระอัฏฐารส คือพระพุทธรูปปางยืนขนาดใหญ่สูง 18 ศอก (ประมาณ 9 เมตร) ซึ่งเป็นที่นิยมสร้างในสมัยสุโขทัยถึงล้านนาแปลว่า พระพุทธรูปสูง 18 ศอก หรือพุทธคุณ 18 ประการ
* ความหมาย: มาจากคำว่า "อัฏฐ" (8) + "ทศ" (10) หมายถึง 18 ศอก หรือสื่อถึงพุทธธรรม 18 ประการ
* คติการสร้าง: นิยมสร้างยืนภายในมณฑปหรือวิหารหลวง เปรียบเสมือนพระประธานผู้ปกปักรักษาเมือง เป็นศิลปะที่ได้รับอิทธิพลจากลังก าวงศ์และสุโขทัย
ในฐานะที่เคยมีโอกาสเยี่ยมชมพระอัฏฐารสหลายแห่ง ทั้งในจังหวัดสุโขทัยและล้านนา ทำให้ผมประทับใจกับขนาดความสูงของพระพุทธรูปแห่งนี้อย่างยิ่ง ซึ่งสูงถึง 18 ศอก หรือราว 9 เมตร ถือว่าเป็นขนาดที่ใหญ่โตและมีความสง่างามมาก สิ่งที่น่าสนใจคือความหมายของชื่อพระอัฏฐารส ที่ผสมผสานเลข 8 (อัฏฐ) กับเลข 10 (ทศ) รวมกันเป็น 18 ซึ่งสื่อถึงพุทธคุณ 18 ประการตามคติความเชื่อโบราณ ผมรู้สึกว่าพระอัฏฐารสไม่ได้เป็นเพียงแค่พระพุทธรูป แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความคุ้มครองและความศรัทธาที่เข้มแข็งของชาวสมัยนั้นที่มีต่อพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ ผมยังได้เรียนรู้ว่าในสมัยสุโขทัยและล้านนา นิยมสร้างพระอัฏฐารสในวิหารหลวงหรือมณฑป เพื่อให้พระประธานองค์นี้เป็นผู้อารักขาเมืองและประชาชนด้วยพลังแห่งพุทธธรรม ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจและอิทธิพลทางศิลปะจากลังกาวงศ์และสุโขทัย ทำให้พระอัฏฐารสไม่เพียงแต่สวยงาม แต่ยังสะท้อนความเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอย่างลึกซึ้ง สำหรับใครที่สนใจการเดินทางไปเช็คอินพระอัฏฐารส ผมแนะนำให้วางแผนไปช่วงฤดูหนาวเพราะอากาศเย็นสบาย และสามารถฝึกสมาธิภายในวิหารที่ประดิษฐานพระอัฏฐารสเพื่อสัมผัสกับบรรยากาศแห่งจิตวิญญาณโบราณได้อย่างเต็มที่ โดยส่วนตัว ผมมองว่าการได้เข้าไปชมและสักการะพระอัฏฐารสเป็นประสบการณ์ที่จะเติมเต็มความรู้สึกด้านศิลปะและจิตใจ พร้อมทั้งเข้าใจประวัติศาสตร์ของไทยในยุคสุโขทัยและล้านนาได้ดียิ่งขึ้น เป็นสิ่งที่ไม่ควรพลาดสำหรับผู้ที่รักในสถาปัตยกรรมไทยประเพณีและสงบใจไปพร้อมกัน
