พัฒนาตัวเองแทบตายทำไมอยู่ที่เดิม? รู้จักทักษะ Metacognition

จากประสบการณ์ส่วนตัว การมีทักษะ Metacognition คือการเปิดโอกาสให้เราได้สังเกตและทบทวนวิธีคิดของตัวเองอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่แค่ทำงานหนักหรือทุ่มเทเวลาไปกับการเรียนรู้เพียงอย่างเดียว แต่เป็นการรู้ตัวว่ากระบวนการคิดของเราเป็นอย่างไร มีข้อผิดพลาดหรือจุดที่ยังไม่เข้าใจตรงไหน และเราจะปรับเปลี่ยนมันอย่างไรเพื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ฉันเคยพบว่าบางครั้งแม้ว่าจะอ่านหนังสือหรือทำงานจนหมดแรง แต่ผลลัพธ์ที่ได้กลับไม่ดีเท่าที่คาดหวัง ซึ่งนั่นเกิดจากการที่ยังไม่เคยฝึกสังเกตว่าเรากำลังคิดหรือทำสิ่งใดอย่างไร ตัวอย่างวิธีการฝึกตามที่บทความแนะนำ เช่น ก่อนนอน ลองถามตัวเอง 3 ข้อ ได้แก่ "อะไรที่วันนี้ทำแล้วไม่ได้ผล?", "ถ้าสามารถทำใหม่ได้ จะเปลี่ยนอะไร?" และ "วันนี้สิ่งใดเวิร์กสำหรับเรา?" เป็นประโยชน์มาก เพราะมันช่วยให้เราสามารถย้อนกลับมาทบทวนความคิดและพฤติกรรมของตัวเองได้อย่างลึกซึ้ง การฝึก Metacognition ยังช่วยให้เราระวังตัวเองจากการตัดสินใจโดยใช้อารมณ์แทนเหตุผล ซึ่งเป็นสิ่งที่หลายคนมักเผลอทำโดยไม่รู้ตัว นอกจากนี้ มันยังเปรียบเสมือนสมองมีสองชั้น ชั้นแรกคือการทำงานปกติ ส่วนชั้นที่สองคือการคอยตรวจสอบและปรับปรุงวิธีคิดของเราอยู่เสมอ สิ่งนี้ทำให้เราไม่ติดอยู่ในวิธีคิดเดิม ๆ ที่อาจไม่เวิร์ก แต่สามารถปรับเปลี่ยนไปได้ตามสถานการณ์ สุดท้ายต้องบอกว่า Metacognition เป็นทักษะที่ฝึกฝนได้ง่าย แต่ต้องอาศัยความสม่ำเสมอและตั้งใจ หากใครลองฝึกถามตัวเองบ่อย ๆ อย่างจริงจัง จะพบว่าเราสามารถพัฒนาตัวเองได้อย่างก้าวกระโดด และรู้สึกมีความสุขกับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในชีวิตจริง ๆ