การเริ่มต้นปลูกพืชในสวนโดยไม่จำเป็นต้องจัดการทุกอย่างให้สมบูรณ์แบบตั้งแต่วันแรกเป็นแนวคิดที่ผมเห็นด้วยมากๆ จากประสบการณ์ส่วนตัว ผมเคยพยายามทำสวนให้เรียบร้อยทุกอย่างก่อนปลูก แต่ก็รู้สึกท้อเพราะสวนมักจะเต็มไปด้วยวัชพืชและสภาพแวดล้อมที่ไม่สมบูรณ์ ต่อมาเมื่อผมทดลองเปลี่ยนวิธีง่ายๆ ว่าจะเริ่มปลูกก่อน แล้วค่อยปฏิบัติการทำความสะอาดสวน เช่น การดายหญ้าในภายหลัง พบว่าต้นเผือกหอมจะเติบโตได้ดีโดยเฉพาะในช่วงที่มีความชื้นของฝนช่วยส่งเสริมให้น้ำและธาตุอาหารถูกดูดซึมได้ง่ายขึ้น แม้จะยังมีหญ้ารบกวนบ้างในช่วงต้น สิ่งสำคัญคือการดูแลอย่างสม่ำเสมอ และให้เวลาธรรมชาติได้มีโอกาสจัดการกับสภาพแวดล้อมนั้นเอง เช่น การใช้วิธีดายหญ้าทีละน้อย ป้องกันไม่ให้วัชพืชแย่งอาหาร ตลอดจนการเก็บเกี่ยวเมล็ดพันธุ์จากพืชที่เราปลูก เพื่อใช้ในการปลูกต่อเนื่องในอนาคต สำหรับสวนในเขื่อนเมืองแพร่ที่ผมเห็น เอกลักษณ์คือการเน้นใช้เมล็ดพันธุ์ที่สามารถปลูกต่อและเก็บเมล็ดพันธุ์ได้เอง นับว่าเป็นกลยุทธ์ที่ช่วยสร้างความยั่งยืน และลดการพึ่งพิงเมล็ดพันธุ์จากภายนอก อีกทั้งยังช่วยส่งเสริมให้เกษตรกรทุกคนมีความมั่นคงในด้านการปลูกพืชผักพื้นบ้าน โดยสรุป ผมเชื่อว่าการเริ่มต้นปลูกด้วยใจที่ไม่ต้องรอความสมบูรณ์แบบ แค่กล้าที่ทำและจัดการดูแลสวนอย่างต่อเนื่อง จะนำไปสู่ผลผลิตที่ดีอย่างแน่นอนในระยะยาว