โสดาบันคือผู้เห็นชัดปฏิจจสมุปบาทโดยนัยแห่งอริยสัจ๔(นัย๒)(2/5)

ในพระพุทธศาสนา โสดาบันเป็นขั้นตอนแรกของการบรรลุธรรมที่ผู้ปฏิบัติจะเริ่มเห็นความจริงของปฏิจจสมุปบาท ซึ่งคือการเข้าใจถึงการเกิดขึ้นและดับไปของสรรพสิ่งตามเหตุและปัจจัยอย่างลึกซึ้ง โดยเฉพาะในเรื่องของชรามรณะ ชราที่หมายถึงการเสื่อมสภาพทางกายภาพอย่างฟันหลุด ผมหงอก หนังเหี่ยว และมรณะที่เป็นการสิ้นสุดของชีวิตในร่างนี้ การที่โสดาบันเห็นชัดในนัยของปฏิจจสมุปบาท จะทำให้เข้าใจว่า ชรามรณะเกิดขึ้นพร้อมกับชาติ คือการเกิด และดับไปพร้อมกับความดับของชาติ โดยมรรค 8 ซึ่งประกอบด้วยความเห็นชอบ ดำริชอบ พูดจาชอบ กระทำชอบ เลี้ยงชีวิตชอบ พากเพียรชอบ ระลึกชอบ ตั้งใจมั่นชอบ เป็นเส้นทางปฏิบัติที่นำไปสู่การดับไม่เหลือของชรามรณะอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ การเข้าใจในภพ ซึ่งหมายถึงกามภพ รูปภพ และอรูปภพ กับอุปาทาน 4 ได้แก่ กามุปาทาน ทิฏฐุปาทาน สีลัพพัตตุปาทาน และอัตตวาทุปาทาน ก็มีความสำคัญต่อการบรรลุธรรม เพราะอุปาทานคือการยึดมั่นถือมั่นในสิ่งต่างๆ ซึ่งเป็นเหตุแห่งทุกข์ ทั้งนี้ การดับอุปาทานเกิดขึ้นได้โดยการปฏิบัติตามมรรค 8 อย่างเคร่งครัด โดยสรุป โสดาบันจึงไม่ได้หมายถึงเพียงการเป็นผู้ที่เริ่มมีศรัทธาในพระธรรม แต่เป็นผู้ที่ได้เกิดปัญญาเห็นความจริงของโลกตามหลักปฏิจจสมุปบาทและอริยสัจ 4 ทำให้เริ่มลดละความยึดมั่นถือมั่น ทั้งในชรา มรณะ และสังสารวัฏได้อย่างแท้จริง เป็นการก้าวแรกสู่ความหลุดพ้นและความสุขที่ไม่ขึ้นอยู่กับภาวะภายนอกเท่านั้น