Descartes’ Error : เหตุผล และ อารมณ์ โดย Antonio Damasio

ในชีวิตประจำวันของผม ผมเคยพบว่าการตัดสินใจที่ดีที่สุดไม่ได้มาจากการใช้เหตุผลอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยความรู้สึกและอารมณ์ร่วมด้วย เสียงสะท้อนจากหนังสือ Descartes’ Error ของ Antonio Damasio ช่วยให้ผมเข้าใจว่าทำไมความรู้สึกถึงมีบทบาทสำคัญต่อการตัดสินใจอย่างมีเหตุผล Damasio ชี้ว่าเรามักคิดว่าอารมณ์คือสิ่งที่ขัดแย้งกับเหตุผล แต่จริงๆ แล้วอารมณ์เป็นเครื่องมือที่สมองใช้ในการคัดกรองและเลือกทางเลือกจากข้อมูลมากมาย เรียกว่า Somatic Marker หรือลางสังหรณ์จากความรู้สึกในร่างกาย ซึ่งช่วยรวบรวมประสบการณ์ที่ผ่านมาเข้ามาคำนวณและนำทางให้เราเลือกสิ่งที่เหมาะสมที่สุด แม้ในกรณีที่เรายังไม่สามารถอธิบายออกมาเป็นคำพูดได้ ผมเองเคยประสบกับสถานการณ์ที่ต้องเลือกนัดหมายหรือร้านอาหาร โดยสภาพสมองและอารมณ์ร่วมกันทำให้ผมรู้สึกชัดเจนกับทางเลือกหนึ่ง ทั้งที่เหตุผลลำดับต้นๆ ไม่ได้บ่งชี้รองรับแบบชัดเจน การเรียนรู้เรื่องนี้ทำให้ผมตระหนักว่าการเข้าใจและเชื่อในความรู้สึกของตัวเองนั้นเป็นประโยชน์อย่างมาก ไม่ใช่เรื่องไสยศาสตร์หรืออาการงมงาย นอกจากนี้ Damasio ยังเตือนว่า Somatic Marker ไม่ใช่เครื่องหมายที่ถูกต้องเสมอไป แต่มันทำงานเหมือนระบบนำทางที่ผ่านการสะสมประสบการณ์ ทำให้เราต้องใช้ความระมัดระวังพิจารณาประกอบกันกับเหตุผลอย่างรอบคอบ การผสมผสานนี้ช่วยให้เรามีความสมดุลในการตัดสินใจ ใช้ชีวิตอย่างมีประสิทธิภาพและมีความสุขมากขึ้น สำหรับคนที่สนใจการพัฒนาความคิดและเข้าใจตัวเองให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ผมแนะนำให้ฟังพอดแคสต์ Workdee Podcast ตอนนี้ เพราะไม่ได้แค่พูดถึงเนื้อหาในหนังสือ Descartes’ Error แต่ยังสอดแทรกประสบการณ์และความรู้เชิงลึกที่ทำให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของอารมณ์กับการใช้เหตุผลในทุกแง่มุมของชีวิต