หลวงพ่อพระใส จังหวัดหนองคาย
หลวงพ่อพระใส เป็นพระพุทธรูปขัดสมาธิราบปางมารวิชัย หล่อด้วยทองสีสุก มีลักษณะงดงามมาก ประดิษฐานอยู่ ณ พระอุโบสถ วัดโพธิ์ชัย (พระอารามหลวง) อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย เป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองที่ชาวหนองคายและชาวไทย-ลาวให้ความเคารพศรัทธาอย่างยิ่ง
ประวัติของหลวงพ่อพระใสมีความผูกพันกับประวัติศาสตร์ล้านช้างและมีความอัศจรรย์เล่าขานต่อกันมา ดังนี้ครับ
👑 กำเนิดจากสามพระธิดาแห่งล้านช้าง
ตามตำนานเล่าว่า สมเด็จพระไชยเชษฐาธิราช กษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านช้าง พร้อมด้วยพระราชธิดา 3 พระองค์ คือ พระสุก พระเสริม และพระใส ทรงร่วมกันสร้างพระพุทธรูปประจำพระองค์ขึ้นมา 3 องค์ โดยใช้นามของพระธิดาแต่ละองค์มาตั้งเป็นชื่อของพระพุทธรูป ได้แก่:
พระสุก (ประจำพระธิดาคนโต)
พระเสริม (ประจำพระธิดาคนกลาง)
พระใส (ประจำพระธิดาคนเล็ก)
ในช่วงแรก พระพุทธรูปทั้ง 3 องค์ได้ประดิษฐานอยู่ที่นครหลวงเวียงจันทน์ ประเทศลาว
🌊 การอัญเชิญข้ามแม่น้ำโขงและปาฏิหาริย์ "พระสุก" จมน้ำ
ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (รัชกาลที่ 3) ได้เกิดปราบกบฏเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ ทางกรุงเทพฯ จึงได้อัญเชิญพระพุทธรูปสำคัญจากฝั่งเวียงจันทน์ข้ามมายังฝั่งไทย ซึ่งรวมถึงพระสุก พระเสริม และพระใสด้วย
ระ หว่างการขนย้ายทางเรือตามลำน้ำโขง ได้เกิดเหตุการณ์สำคัญขึ้น:
1 พระสุกจมน้ำ: เมื่อขบวนเรือมาถึงบริเวณปากน้ำงึม (เฉียงกับอำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย) ได้เกิดพายุฝนฟ้าคะนองอย่างรุนแรง จนทำให้แท่นของพระสุกแหกแพจมลงไปในแม่น้ำโขง บริเวณนั้นจึงถูกเรียกว่า "เวินพระสุก" มาจนถึงปัจจุบัน และไม่สามารถอัญเชิญขึ้นมาได้
2 พระเสริมและพระใส: ถูกอัญเชิญต่อมาจนถึงหนองคายอย่างปลอดภัย โดยพระเสริมประดิษฐานไว้ที่วัดหอกล่อง ส่วนหลวงพ่อพระใสประดิษฐานไว้ที่วัดประดิษฐ์ธรรมคุณ (วัดหอกล่องเดิม)
🐂 ปาฏิหาริย์เกวียนหัก ณ วัดโพธิ์ชัย
ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 ทรงมีพระราชประสงค์ให้อัญเชิญพระเสริมและพระใสจากหนองคายไปประดิษฐานที่กรุงเทพฯ
พระเสริม ถูกอัญเชิญขึ้นเกวียนและเดินทางไปถึงกรุงเทพฯ สำเร็จ (ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ที่วัดปทุมวนาราม)
หลวงพ่อพระใส เกิดปาฏิหาริย์ระหว่างการขนย้าย เมื่ออัญเชิญหลวงพ่อพระใสขึ้นบนเกวียนเพื่อจะนำไปกรุงเทพฯ แต่พอเกวียนมาถึงหน้า วัดโพธิ์ชัย เกวียนกลับหักลงทันที แม้จะเปลี่ยนเกวียนเล่มใหม่หรือใช้แรงงานวัว/ควายลากอย่างไรก็ไม่ยอมเคลื่อนที่ไปไหน จนกระทั่งพราหมณ์ผู้ทำพิธีเสี่ยงทายอธิษฐานจิตว่า หากหลวงพ่อพระใสต้องการประดิษฐานอยู่ที่วัดโพธิ์ชัยแห่งนี้ ขอให้เกวียนเคลื่อนที่ได้ ปรากฏว่าวัวสามารถลากเกวียนเข้าสู่วัดโพธิ์ชัยได้อย่างง่ายดาย
นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา หลวงพ่อพระใสจึงประดิษฐานเป็นพระพุทธรูปประธานอยู่ ณ วัดโพธิ์ชัย เมืองหนองคาย
💦 ประเพณีสงกรานต์และ "หลวงพ่อพระใส"
ในทุกๆ ปี ช่วงเทศกาลสงกรานต์ (วันที่ 13 เมษายน) ชาวหนองคายจะมีประเพณีอันยิ่งใหญ่ คือ การอัญเชิญหลวงพ่อพร ะใสลงจากพระอุโบสถ เพื่อแห่รอบเมืองให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวได้สรงน้ำเพื่อความเป็นสิริมงคลอย่างใกล้ชิด ซึ่งเป็นงานที่สะท้อนถึงพลังศรัทธาอันแรงกล้าของชาวอีสานและชาวลาวที่มีต่อพระพุทธรูปองค์นี้ครับ
นอกจากเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ที่เล่าขานเกี่ยวกับหลวงพ่อพระใสแล้ว ผู้คนจำนวนมากยังประสบความรู้สึกว่าพระพุทธรูปองค์นี้มีพลังศักดิ์สิทธิ์ที่ช่วยเสริมสร้างบุญบารมีและเปิดทางโชคลาภในชีวิต ในฐานะคนที่เคยมีโอกาสไปสรงน้ำและเข้าร่วมประเพณีสงกรานต์ที่วัดโพธิ์ชัย ผมอยากแบ่งปันประสบการณ์ตรงที่ได้สัมผัสกับบรรยากาศศรัทธาอย่างลึกซึ้งของชาวบ้านและนักท่องเที่ยว ช่วงเทศกาลสงกรานต์ ประชาชนจะนำน้ำมาสรงหลวงพ่อพระใสด้วยความเคารพอย่างสุดซึ้ง หลายคนเชื่อว่าการกระทำนี้ช่วยส่งเสริมความมั่งคั่งและเกื้อหนุนชีวิตให้ราบรื่น นอกจากนี้ยังมีการสวดมนต์คาถาบูชาที่เกี่ยวข้องกับพระธาตุอรทันค์ ซึ่งเป็นส่วนเสริมทางจิตใจให้เกิดความสบายใจและความหวังดีในใจผมเอง การที่พระพุทธรูปองค์นี้หล่อด้วยทองสีสุกและมีความงดงาม เป็นสิ่งที่ยิ่งเพิ่มความศักดิ์สิทธิ์ นำไปสู่ความรู้สึกว่าสามารถเชื่อมโยงกับพลังเหนือธรรมชาติบางอย่าง ปาฏิหาริย์อย่างเกวียนหักที่วัดโพธิ์ชัย ยังเป็นสิ่งที่ชาวหนองคายบอกเล่ากันต่อไปว่าเป็นสัญลักษณ์ว่าพระใสต้องการเป็นที่สถิตอยู่ในเมืองนี้อย่างถาวร จากประสบการณ์ส่วนตัว ผมรู้สึกว่าการมาเยือนและทำความเคารพหลวงพ่อพระใส ทำให้จิตใจสงบและเข้าใจถึงความสำคัญของวัฒนธรรมและความเชื่อที่สืบทอดมายาวนาน ซึ่งนับว่าเป็นส่วนหนึ่งของความอุดมสมบูรณ์ทางจิตใจที่สังคมร่วมกันสร้างสรรค์ขึ้น วิถีชีวิตที่ผูกพันกับพระพุทธรูปนี้แสดงให้เห็นถึงความเคารพที่ลึกซึ้งต่อตำนานและศรัทธาในอาณาจักรล้านช้างที่ยังคงสืบทอดจนถึงปัจจุบัน
