กระดูกสันหลังคด (Scoliosis) ✨

หลายคนเสิร์ชคำว่า “คดไม้พยุง” เพราะอยากรู้ว่ามันคืออะไร ใส่ยังไง แล้วช่วยกระดูกสันหลังคด (Scoliosis) ได้จริงไหม จากประสบการณ์ของเรา “คดไม้พยุง” ที่คนส่วนใหญ่หมายถึง ก็คือเสื้อพยุงหลังหรือ brace ที่หมอทำ/ปรับให้เข้ากับสรีระ เพื่อช่วยประคองแนวกระดูกสันหลังไม่ให้คดเพิ่ม และในบางเคสสามารถช่วยให้ “องศาคด” ค่อยๆ ลดลงได้เมื่อใส่อย่างสม่ำเสมอ สิ่งที่เราอยากแชร์เพิ่มคือ ก่อนเริ่มใส่ brace ควรมีการประเมินให้ชัดเจนว่า “คดจริง” และคดระดับไหน โดยทั่วไปหมอจะดูจากเอกซเรย์แล้ววัดองศา (Cobb angle) รวมถึงดูรูปทรงคดว่าเป็นตัว C หรือ S เพราะรูปแบบการคดมีผลกับการออกแบบเสื้อพยุงหลังและจุดกดดันของ brace ด้วย ถ้าใครสงสัยว่าตัวเองเข้าข่าย ลองสังเกตเบื้องต้น เช่น ไหล่สูงไม่เท่ากัน สะบักข้างหนึ่งนูนกว่า เอวเว้าสองข้างไม่เท่ากัน หรือยืนแล้วลำตัวเอียง แต่สุดท้ายควรให้แพทย์ยืนยัน ตอนใส่คดไม้พยุง/brace ใหม่ๆ จะรู้สึกอึดอัดเป็นเรื่องปกติ โดยเฉพาะเวลานั่งนานๆ หรือหลังทานข้าว เราแนะนำให้เริ่ม “ปรับตัว” ตามคำสั่งแพทย์ เช่น เพิ่มชั่วโมงใส่ทีละน้อย และเช็กจุดกด/เสียดสีที่ผิวหนังเสมอ (รอยแดงจางได้ภายในเวลาไม่นานถือว่าปกติ แต่ถ้าเป็นแผลหรือปวดแปลบควรกลับไปปรับอุปกรณ์) อีกอย่างที่ช่วยมากคือใส่เสื้อกล้าม/เสื้อรัดรูปเนื้อเรียบด้านใน เพื่อลดการเสียดสีและทำให้ใส่สบายขึ้น หลายคนถามว่าใส่ brace อย่างเดียวพอไหม สำหรับเรา “ไม่พอ” ถ้าอยากให้คุณภาพชีวิตดีขึ้น เราทำควบคู่กับการออกกำลังกายเบาๆ เน้นให้กล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวแข็งแรง และยืดเหยียดฝั่งที่ตึง โดยยึดหลักง่ายๆ ว่าถ้าคดไปด้านไหน ให้เน้นฝึกกล้ามเนื้อด้านตรงข้ามเพื่อช่วยพยุงแนวลำตัว (แต่ควรให้กายภาพหรือแพทย์ประเมินท่าที่เหมาะกับรูปแบบคดของแต่ละคน) กิจกรรมที่เรารู้สึกช่วยคือ ว่ายน้ำ เดินเร็ว/จ็อกกิ้งเบาๆ และฝึกหายใจให้ใช้ซี่โครงอย่างถูกวิธี เพราะบางคนคดแล้วทำให้ทรงอก/ลำตัวตึงจนหายใจตื้น สุดท้ายคือ “พฤติกรรมเสี่ยง” ที่มักทำให้คดแย่ลงแบบไม่รู้ตัว เช่น สะพายเป้ข้างเดียว ถือของหนักข้างเดียว นั่งบิดตัวซ้ำๆ หรือใส่รองเท้าที่ทำให้ยืนเอียง ถ้ามีปัญหาขายาวไม่เท่ากันเหมือนเรา ควรปรึกษาแพทย์เรื่องแผ่นเสริมรองเท้า เพราะการลงน้ำหนักไม่เท่ากันส่งผลกับกระดูกเชิงกรานและแนวกระดูกสันหลังได้ ถ้าคุณกำลังใส่คดไม้พยุงอยู่ อยากให้โฟกัสที่ความสม่ำเสมอและการติดตามผลเอกซเรย์เป็นระยะๆ อย่าท้อกับช่วงแรกที่ไม่สบายตัว เพราะพอปรับตัวได้แล้ว ชีวิตจะง่ายขึ้นมาก และมีโอกาสเห็นองศาค่อยๆ ดีขึ้นตามเป้าหมายค่ะ