เชื้อราที่เล็บ ถึงขั้นต้องถอดเล็บ?

ตอนแรกเราคิดว่าเชื้อราที่เล็บ “เดี๋ยวก็หายเอง” เพราะไม่ค่อยเจ็บ แต่พอปล่อยไว้หลายสัปดาห์เริ่มเห็นสัญญาณชัดขึ้น เช่น เล็บมีเส้นเหลือง (yellow streaks) ผิวหน้าเล็บขุ่น ๆ และบางช่วงเหมือน “เป็นโพรง” คือใต้เล็บมีช่องว่าง เล็บยกจากเนื้อเล็บ ทำให้เศษสิ่งสกปรกเข้าไปสะสมง่ายมาก และยิ่งชื้นยิ่งลามไว เชื้อราที่เล็บหายเองได้ไหม? จากที่เราศึกษาและคุยกับเภสัช/แพทย์ หลายเคสมักไม่หายเอง เพราะเชื้ออยู่ในแผ่นเล็บที่งอกช้า ต่อให้ไม่ปวด เชื้อยังค่อย ๆ กินเคราตินไปเรื่อย ๆ และอาจลามไปเล็บอื่นหรือคนในบ้านได้ โดยเฉพาะถ้าใส่รองเท้าหุ้มชื้น ๆ หรือมีเหงื่อเท้า สัญญาณที่เราใช้เช็กว่าเริ่มหนักขึ้น - เล็บหนาขึ้น ขุ่น เหลือง/น้ำตาล หรือมีเส้นเหลือง - เล็บร่อน/ยกจากเนื้อเล็บจนเหมือนเล็บเป็นโพรง - มีผงเล็บร่วง ๆ ใต้เล็บ ตัดแล้วแตกง่าย - เป็นมากกว่า 1 เล็บ หรือเริ่มลาม แนวทางดูแลที่ช่วยให้ดีขึ้น (แบบที่เราทำร่วมกัน) 1) รักษาความแห้ง: หลังอาบน้ำเช็ดซอกนิ้วและขอบเล็บให้แห้ง เปลี่ยนถุงเท้าระหว่างวันถ้าอับ 2) ตัด/ตะไบเล็บให้บางลง: ยาทาจะซึมดีขึ้น (แต่ต้องทำอย่างสะอาด ไม่ใช้ร่วมกับคนอื่น) 3) ยาทาเชื้อรา: กลุ่มน้ำยาทาเล็บเชื้อรา เช่น amorolfine (บางคนเรียก Amorolfine topping) ต้องทาต่อเนื่องหลายเดือน เพราะต้องรอเล็บใหม่งอก 4) ถ้ามีรอยร่อนหรือเป็นโพรงมาก: หลีกเลี่ยงการแคะใต้เล็บ เพราะยิ่งทำให้เล็บแยกและติดเชื้อซ้ำ แล้วเมื่อไหร่ถึงขั้นต้อง “ถอดเล็บ”? จากที่อ่านเคสและคำแนะนำแพทย์ ส่วนมากจะพิจารณาเมื่อเป็นรุนแรงมาก เล็บหนา/ผิดรูปจนทายาไม่เข้า มีการยกตัวเยอะเป็นโพรงลึก เจ็บ บวม แดง สงสัยติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน หรือรักษาด้วยยาแล้วไม่ตอบสนอง โดยแพทย์อาจเลือกเอาออกเฉพาะชั้นบน (only top layer of the nail affected) หรือถอดบางส่วน/ทั้งหมดตามความรุนแรง ไม่ใช่ทุกคนต้องถอดเล็บเสมอไป ข้อควรไปพบแพทย์เร็ว ๆ - เป็นเบาหวาน ภูมิคุ้มกันต่ำ ตั้งครรภ์ - เล็บดำคล้ำเป็นแถบ/เปลี่ยนสีเร็วผิดปกติ - ปวดมาก มีหนอง บวมแดงร้อน - เป็นหลายเล็บหรือเป็นซ้ำบ่อย ทริคเล็ก ๆ ที่ช่วยกันลามในบ้าน: แยกกรรไกรตัดเล็บ/ตะไบ ซักถุงเท้าด้วยน้ำร้อนเท่าที่ทำได้ สลับรองเท้าให้แห้ง และถ้ามีฮ่องกงฟุต/เชื้อราที่ผิวเท้าควรรักษาควบคู่กัน เพราะมักเป็นต้นตอให้เล็บกลับมาเป็นซ้ำ