จากประสบการณ์ส่วนตัว ฉันพบว่าการวิจารณ์คนอื่นก่อนมองตัวเองนั้นมักเกิดจากความไม่สบายใจภายในจิตใจและความรู้สึกว่างเปล่าที่ต้องหาวิธีระบายออก การไม่มีสติ หรือ Self-awareness คือสิ่งสำคัญที่ช่วยให้เราตระหนักถึงความรู้สึกและพฤติกรรมของตัวเอง ฉันเคยอยู่ในช่วงที่มักชอบตัดสินผู้อื่นโดยไม่ได้ไตร่ตรอง จนได้เริ่มฝึกสติและทำสมาธิ ซึ่งช่วยให้มองเห็นต้นเหตุของความรู้สึกนั้นและเข้าใจว่าความไม่พึงพอใจที่มีต่อคนอื่นมักเป็นภาพสะท้อนของความไม่สบายใจในตัวเอง นอกจากนี้ การไม่มีอะไรทำในชีวิต หรือความรู้สึกว่างเปล่านั้น บางครั้งทำให้เรางุนงงและพยายามหากิจกรรมเชิงลบเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจ เช่น การวิจารณ์ผู้อื่น การทำกิจกรรมที่สร้างสรรค์ หรือหาความสุขในชีวิตประจำวัน เช่น การออกกำลังกาย เรียนรู้สิ่งใหม่ หรือทำงานอาสาสมัคร จะช่วยเติมเต็มชีวิตและลดพฤติกรรมลบนี้ลงได้ การเข้าใจตนเองและหาหนทางเติมเต็มชีวิตจึงเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยลดการวิจารณ์หรือมองคนอื่นแบบไม่เป็นธรรม และช่วยให้เรามีความสุขและความสงบในใจมากขึ้นจริงๆ