หาอยู่หากินตามประสาบ้านเฮา

เวลาได้กลับบ้านต่างจังหวัด โดยเฉพาะถิ่นอีสาน เราจะรู้เลยว่าคำว่า “หาอยู่หากิน” มันไม่ใช่แค่หาอะไรกินไปวันๆ แต่มันคือวิถีชีวิตที่ผูกกับฤดูกาล กับนาข้าว และกับของกินที่ธรรมชาติให้เราในแต่ละช่วง ถ้าเป็นช่วงหน้าฝน แถวบ้านเราจะคึกคักเป็นพิเศษ นาข้าวเริ่มเขียว น้ำเริ่มมา ของกินก็เริ่มตามมาเหมือนกัน อย่างผักพื้นบ้านที่ขึ้นตามคันนา (ผักอีฮีน ผักกะแยง ผักแขยง แล้วแต่พื้นที่เรียก) หรือเห็ดบางชนิดที่ขึ้นหลังฝนตกใหม่ๆ แต่ข้อสำคัญคือ “เก็บแบบพอดี” และต้องมั่นใจว่ารู้จักจริงๆ ไม่แน่ใจอย่าเก็บ เพราะเรื่องเห็ดนี่พลาดแล้วอันตราย อีกอย่างที่บ้านเฮาทำกันบ่อยคือ เตรียมครัวให้พร้อมสำหรับกินง่ายอยู่ง่าย เช่น มีพริกป่น ข้าวคั่ว ปลาร้าต้มสุก (หรือปลาร้าสับที่ทำสะอาด) ติดบ้านไว้ เวลาได้ผักหรือปลาตัวเล็กจากนา ก็ทำเมนูได้ไวมาก เมนูพื้นฐานที่ทำบ่อยๆ คือ - ตำผัก/ตำแตง ใส่ปลาร้านิดเดียวก็แซ่บแล้ว - แกงหน่อไม้ (ถ้าหน่อไม้ตามฤดู) ใส่ใบย่านางหอมๆ - ต้มปลา/ต้มกบ (ถ้ามี) ใส่ผักชีลาวกับตะไคร้ กลิ่นอีสานแท้ สำหรับ “นาข้าว” เองก็ไม่ได้ให้แค่ข้าวนะคะ บางช่วงจะมีปลาตามท้องนา มีหอย มีปูนา แต่ต้องดูพื้นที่ด้วยว่าปลอดภัยไหม และช่วงนี้หลายที่ใช้สารเคมีในนา ถ้าไม่ชัวร์แหล่งน้ำ/แหล่งนา แนะนำเลือกซื้อจากคนที่ไว้ใจได้ในหมู่บ้าน หรือจากตลาดเช้าจะสบายใจกว่า สิ่งที่เราชอบที่สุดของการหาอยู่หากินถิ่นอีสาน คือความรู้สึกว่าได้กินของตามฤดูกาลจริงๆ วันนี้ได้ผักก็ทำเมนูผัก วันนี้มีปลาเล็กก็ทำแจ่วหรืออ่อม ทุกอย่างเรียบง่ายแต่โคตรอร่อย และทำให้เรากลับมารู้จักคำว่า “พอดี” อีกครั้ง ใครมีเมนูบ้านเฮาที่ทำประจำ หรือมีของกินตามท้องนาแถวบ้านตัวเอง มาแลกกันได้นะคะ เผื่อเราได้ไอเดียใหม่ๆ ไปทำกินอีก