คำนวณโบนัสแบบง่าย ๆ

ถ้าโจทย์ “คิดโบนัส” ในข้อสอบหรือที่ทำงานเจอบ่อย ๆ จะมี 3 แบบหลัก ๆ คือ (1) โบนัสเป็นเปอร์เซ็นต์ของเงินเดือน (2) โบนัสตาม “เกรด/ระดับ” จากตาราง (3) โบนัสมี “เงื่อนไขตามอายุงาน” ซึ่งทำใน Excel ได้ไม่ยากค่ะ 1) คิดโบนัสเป็นเปอร์เซ็นต์จากเงินเดือน (พื้นฐานที่ต้องรู้) สมมติ เงินเดือนอยู่ที่ D7 และเปอร์เซ็นต์โบนัสอยู่ที่ F7 - โบนัสที่ได้: =D7*F7 - รวมเงิน (เงินเดือน + โบนัส): =D7*(1+F7) ทริคส่วนตัว: ถ้า F7 ใส่เป็น “10%” ได้เลย สูตรจะอ่านเป็น 0.1 อัตโนมัติ ทำให้ดูง่ายและกันพิมพ์ผิด 2) ทำ “ตารางการคำนวณโบนัส” แล้วดึงโบนัสตามเกรดด้วย VLOOKUP กรณีบริษัทกำหนดโบนัสเป็น “จำนวนเงิน” หรือ “เปอร์เซ็นต์” ตามเกรด เช่น A/B/C/D ทำตารางไว้ช่วง I7:J10 (คอลัมน์ I = เกรด, คอลัมน์ J = โบนัสหรือเปอร์เซ็นต์) - ดึงโบนัสตามเกรด (เกรดอยู่ E7): =VLOOKUP(E7,$I$7:$J$10,2,0) อย่าลืมใส่ $ เพื่อล็อกช่วงตาราง จะได้ลากสูตรลงแถวอื่น ๆ ได้ 3) ถ้าโบนัสมีเงื่อนไขตาม “อายุการทำงาน” ควรใช้ฟังก์ชันอะไร? คำตอบที่ใช้บ่อยสุดคือ IF/IFS หรือ VLOOKUP แบบประมาณค่า (TRUE) รวมถึง LOOKUP ตัวอย่างที่เจอเป็นขั้นบันได เช่น - อายุงาน < 1 ปี = 0% - 1–3 ปี = 5% - 3–5 ปี = 8% - ≥ 5 ปี = 10% ถ้ามี Excel รุ่นใหม่ ใช้ IFS จะอ่านง่าย: =IFS(Age<1,0,Age<3,5%,Age<5,8%,Age>=5,10%) แล้วค่อยเอาเปอร์เซ็นต์ไปคิดโบนัส: =Salary*เปอร์เซ็นต์ อีกวิธีที่ทำงานไวและเป็น “แนวข้อสอบ” คือทำตารางช่วงขั้นต่ำของอายุงาน เช่น H7:H10 = {0;1;3;5} และ I7:I10 = {0%;5%;8%;10%} แล้วใช้ VLOOKUP แบบประมาณค่า: =VLOOKUP(Age,$H$7:$I$10,2,TRUE) จุดสำคัญ: คอลัมน์อายุงานต้องเรียงน้อยไปมาก ไม่งั้นผลจะเพี้ยน 4) ทำรายการเลือกเกรดด้วย Data Validation (กันพิมพ์ผิด) เลือกเซลล์เกรด > Data > Data Validation > Allow: List > Source: =$I$7:$I$10 จากนั้นคัดลอกไปช่องเกรดอื่น ๆ ได้ด้วย Paste Special > Validation สรุป: ถ้าโจทย์ถาม “คิดโบนัสเป็นเปอร์เซ็นต์ excel” ให้จำ =เงินเดือน*เปอร์เซ็นต์ หรือ =เงินเดือน*(1+เปอร์เซ็นต์) ส่วน “ตารางการคำนวณโบนัส” ให้ทำตารางแล้วใช้ VLOOKUP/IFS ตามเงื่อนไข จะได้ทั้งเร็วและดูเป็นระบบค่ะ