พนักงานกว่า 1 ใน 3 ของบริษัทต่าง ๆ ชอบโม้เกินจริง
งานวิจัยตรวจพบ พนักงานกว่า 1 ใน 3 ของบริษัทต่าง ๆ ชอบโม้ความเก่งในการใช้ AI เกินจริงไปมาก
จากรายงานโดยเว็บไซต์ Channel Dive ได้กล่าวถึงงานศึกษาโดย WalkMe บริษัทนักพัฒนาซอฟต์แวร์ประเภทเช่าใช้งาน (SaaS หรือ Software-as-a-Service) ที่ได้มีการสำรวจความมั่นใจในการใช้งาน AI (AI Confidence Survey) กับพนักงานในบริษัทต่าง ๆ มากกว่า 2,000 ราย ซึ่งผลสำรวจนั้นมีความน่าสนใจหลายอย่าง เช่น
กว่า 1 ใน 3 ของพนักงานที่เข้าตอบแบบสอบถามทั้งหมดนั้นสารภาพว่าได้มีการพยายามสร้างภาพให้ดูใช้งาน AI ได้เก่งกว่าความสามารถจริง ๆ ที่มี
ถึง 9 ใน 10 ของพนักงานที่ตอบแบบสอบถามทั้งหมด ยังมีความมั่นใจในการใช้งานเครื่องมือ AI เป็นอย่างมาก
ในส่วนของพนักงานกลุ่ม Gen Z นั้น มีความมั่นใจในการใช้งานเครื่องมือ AI เฉกเช่นเดียวกันกับกลุ่มใหญ่ คือมากถึง 9 ใน 10
มากกว่า 50% ของ Gen Z ได้สารภาพว่ามีความพยายามทำตัวให้ดูว่าเก่งในการใช้งาน AI เกินกว่าความสามารถที่มีอยู่จริง เทียบกับกลุ่มเบบี้บูมเมอร์ (Baby Boomer) ที่มีการยอมรับในจุดนี้เพียงแค่ 13% เท่านั้น
ทางทีมวิจัยได้กล่าวว่า ผลสำรวจดังกล่าวได้แสดงให้เห็นถึง กับดักแห่งความมั่นใจ (Confidence Trap) ที่เกิดขึ้นจากการใช้งาน AI ภายในองค์กรธุรกิจที่พนักงานมีความมั่นใจในการใช้งานสูงเกินความสามารถ จนนำไปสู่การใช้งานที่มีผลที่ต่ำในการขับเคลื่อนธุรกิจในภาพรวม เนื่องจากพนักงานนั้นมักจะเอาไปใช้ในการทำงานตกแต่ง (Cosmetic) เช่น ตกแต่งรายงาน กับ สไลด์นำเสนอ มากกว่าจะนำมาใช้ในส่วนของการสร้างกำไร หรือ ทำงานที่สำคัญยิ่งยวด (Critical) ภายในบริษัท
นอกจากนั้นทางทีมวิจัยยังกล่าวว่า การใช้งาน AI ภายในบริษัทนั้นมีปัญหาร้ายแรงอีกหลายประการ เช่น การเชื่อมั่นในคำตอบของ AI อย่างไม่ยั้งคิดและนำคำตอบมาใช้ทันที ทั้งพนักงานยังขาดความสามารถในการสังเกตอาการหลอนของ AI (AI Hallucination) แล้วนำเอาคำตอบผิด ๆ ไปใช้ พร้อมทั้งแนะนำให้บริษัทปรับเปลี่ยนรูปแบบการใช้งาน AI เป็นการใช้งานเป็นเครื่องมือกระตุ้นการคิดเชิงวิเคราะห์ (Critical Thinking) แทนที่การคอยเติมความรู้สึกไม่มั่นคงในการทำงานให้พนักงานเพื่อกระตุ้นให้รีบเร่งใช้งาน AI จนนำไปสู่ปัญหาดังกล่าว
จากประสบการณ์ส่วนตัวในการทำงานกับทีมที่ใช้เครื่องมือ AI พบว่าปัญหาการโอ้อวดความสามารถในการใช้ AI เป็นเรื่องที่พบเจอบ่อยมาก โดยเฉพาะในกลุ่มพนักงานรุ่นใหม่ที่เพิ่งเริ่มทำงาน หลายคนยังไม่มีความเข้าใจลึกซึ้งในเทคโนโลยี AI จึงมักจะพูดเกินจริงเพื่อสร้างความประทับใจให้เพื่อนร่วมงานหรือหัวหน้างาน สิ่งนี้กลับสร้างความเสี่ยงอย่างมากต่อคุณภาพงาน เพราะเมื่อพนักงานไม่มีความรู้ความเข้าใจอย่างแท้จริงในการใช้งาน AI อาจพึ่งพาคำตอบจาก AI อย่างไม่ตั้งคำถามหรือไม่ระมัดระวัง ซึ่งอาจเกิดกรณี AI Hallucination หรือให้ข้อมูลผิดพลาดโดยที่พนักงานไม่สามารถแยกแยะได้ ส่งผลให้งานที่ได้มีข้อผิดพลาดและไม่เกิดประโยชน์สูงสุดต่อบริษัท ผมเห็นว่าการส่งเสริมวัฒนธรรมการเรียนรู้และการใช้งาน AI ด้วยความระมัดระวัง พร้อมทั้งฝึกให้พนักงานเข้าใจข้อจำกัดของ AI และส่งเสริมให้ใช้ AI เป็นเครื่องมือช่วยกระตุ้นการคิดเชิงวิเคราะห์ จะช่วยลดความมั่นใจที่เกินจริงและเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานได้ดีกว่า นอกจากนี้ การสร้างบรรยากาศที่เปิดโอกาสให้พนักงานสอบถามและแชร์ความรู้เรื่อง AI อย่างจริงใจ จะช่วยลดปัญหาการโม้และช่วยให้ทุกคนพัฒนาทักษะไปพร้อมกันอย่างแท้จริง สุดท้ายนี้ การยอมรับว่าเราไม่จำเป็นต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญ AI เต็มตัว แต่ควรใช้ AI อย่างฉลาดและมีวิจารณญาณ เป็นกุญแจสำคัญที่จะทำให้เทคโนโลยีนี้ช่วยสร้างคุณค่าให้กับองค์กรได้อย่างยั่งยืน
