ล้างบ่อปลาดุก
ตอนที่ต้อง “ล้างบ่อปลาดุกให้พ่อ” ที่บ้านสวน สิ่งที่เจอบ่อยที่สุดคือ ตะไคร่ขึ้นผนังบ่อและผิวน้ำ ทำให้น้ำเขียว มีกลิ่น และเวลาปลากินอาหารจะดูอึดอัดขึ้นนิดหน่อย เลยสรุปเป็นวิธีกำจัดตะไคร่ในบ่อปลาแบบที่ทำแล้วเห็นผล และไม่กระทบปลาดุกมากเกินไปค่ะ 1) ประเมินก่อนว่าเป็น “ตะไคร่” หรือ “น้ำเขียว” - ตะไคร่เกาะผนัง/พื้นบ่อ: จะลื่น ๆ เป็นคราบ ต้องเน้นขัด/ดูดออก - น้ำเขียวจากสาหร่ายลอย: ต้องเน้นลดแสง ลดอาหารส่วนเกิน และคุมคุณภาพน้ำ ถ้าไม่แยกให้ชัด บางทีใส่ของแก้ผิดทาง ตะไคร่ยิ่งกลับมาไวค่ะ 2) ลดอาหาร + เก็บเศษอาหารก่อนล้าง ช่วง 1-2 วันก่อนจัดการตะไคร่ ฉันจะลดปริมาณอาหารลงนิดหนึ่ง และคอยช้อนเศษอาหารที่เหลือ เพราะของเน่าในบ่อคือ “ต้นทุน” ให้ตะไคร่/สาหร่ายโตเร็วมาก 3) ขัดตะไคร่แล้ว “ดูดเลน” ออกทันที วิธีที่ง่ายสุดคือใช้แปรงขัดผนังบ่อ (หรือไม้กวาดใหม่) ขัดให้หลุด แล้วใช้สายยาง/ปั๊มจุ่มดูดน้ำพร้อมเลนออกไปด้วย อย่าปล่อยให้ตะไคร่ที่หลุดลอยค้างในบ่อ เพราะสุดท้ายจะย่อยเป็นของเสีย ทำให้น้ำเสียและกลับมาเขียวอีก 4) เปลี่ยนน้ำแบบค่อยเป็นค่อยไป (กันปลาช็อก) ถ้าบ่อมีปลาอยู่ ไม่แนะนำถ่ายน้ำหมดทีเดียว ฉันจะทยอยเปลี่ยนรอบละประมาณ 20-30% แล้วพักให้ปลาปรับตัว ค่อยทำซ้ำ วิธีนี้ช่วยลดตะไคร่และลดกลิ่นได้ แต่ปลาดุกยังไม่เครียดเกินไป 5) ใช้ปูนขาว “แบบระวัง” และละลายน้ำก่อนสาด หลายบ้านสวนใช้ปูนขาวช่วยปรับสภาพบ่อหลังล้าง/ถ่ายน้ำ แต่ควรละลายในถังแล้วสาดรอบบ่อ ไม่เทกองลงจุดเดียว และไม่ใส่เยอะเกินไป เพราะ pH กระโดดอาจทำให้ปลาลอยหัวได้ ถ้าไม่มั่นใจ ให้เริ่มน้อย ๆ และสังเกตอาการปลาเป็นหลัก 6) เติมจุลินทรีย์/อีเอ็ม เพื่อย่อยของเสีย (ช่วยกันตะไคร่กลับมา) หลังจากขัดและถ่ายน้ำแล้ว ฉันชอบเติมจุลินทรีย์สำหรับบ่อปลาเพื่อช่วยย่อยเลนและของเสีย พอน้ำใสขึ้น กลิ่นลดลง ตะไคร่จะกลับมาช้าลง โดยเฉพาะช่วงหน้าร้อน 7) คุมแสงและความหนาแน่นปลา ตะไคร่ชอบแดดจัด ถ้าบ่อโดนแดดทั้งวัน ลองทำสแลนพรางแสงบางส่วน หรือปลูกพืชบังแดดรอบบ่อก็ช่วยได้ อีกอย่างคืออย่าให้อาหารเกิน และคุมจำนวนปลาให้เหมาะกับขนาดบ่อ เพราะของเสียเยอะ = ตะไคร่ขึ้นไว 8) สัญญาณเตือนที่ควรเช็กทันที - ปลาขึ้นมาฮุบอากาศตอนเช้ามืด - น้ำมีกลิ่นเหม็น/ฟองเยอะผิดปกติ - สีเขียวจัดเร็วมากใน 2-3 วัน ถ้าเจอแบบนี้ ให้หยุดเพิ่มสารต่าง ๆ ก่อน แล้วเน้นถ่ายน้ำบางส่วน + เพิ่มอากาศ (ถ้ามีเครื่องตีน้ำ/ปั๊มลมจะดีมาก) ทั้งหมดนี้เป็นแนวทางกำจัดตะไคร่ในบ่อปลาดุกที่ฉันใช้ตอนล้างบ่อปลาแบบบ้านสวน ทำทีละขั้น ค่อย ๆ ปรับ จะได้บ่อสะอาดขึ้นและปลาดุกไม่เครียดค่ะ
