ทำไมรองเท้าวิ่งคู่เดียว... ถึงอาจไม่พอ?
ทำไมรองเท้าวิ่งคู่เดียว... ถึงอาจไม่พอ?
เมียเรามักจะถามใช่มั้ยว่าจะมีรองเท้าวิ่งอะไรเยอะแยะ มีแค่คู่เดียวก็วิ่งได้แล้วไม่ใช่เหรอ?" วันนี้เรามีข้ออ้าง…. เอ้ย! เหตุผลมาสนับสนุนพวกเราชาวพ่อบ้านนักวิ่งว่า ทำไมการมีรองเท้าวิ่งมากกว่า 1 คู่ (Shoe Rotation) ถึงดีต่อสุขภาพ และเงินในกระเป๋ามากกว่าที่คิด!
1. ลดความเสี่ยงการบาดเจ็บได้ถึง 39%!
การใส่รองเท้าคู่เดิมซ้ำๆ ทุกวัน ร่างกายจะรับแรงกระแทกใน "จุดเดิม มุมเดิม และกล้ามเนื้อมัดเดิมๆ” ตลอดเวลา ซึ่งอาจนำไปสู่การบาดเจ็บจากการใช้งานซ้ำๆ (Overuse Injury)
มีงานวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports (2013) ได้ทำการศึกษาในนักวิ่ง 264 คน พบข้อมูลว่า "นักวิ่งที่สลับใช้รองเท้าวิ่งหลายคู่ (Multiple Shoe Rotation) มีความเสี่ยงในการบาดเจ็บจากการวิ่งลดลงถึง 39% เมื่อเทียบกับนักวิ่งที่ใช้รองเท้าเพียงคู่เดียว"
เหตุผลคือรองเท้าแต่ละรุ่นมี ความหนาพื้น (Stack Height), ความดรอป (Drop), และความแข็งของพื้น (Stiffness) ต่างกัน การสลับรองเท้าช่วยให้ร่างกายได้กระจายแรงกระแทกไปยังกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นส่วนต่างๆ ไม่ให้จุดใดจุดหนึ่งทำงานหนักเกินไปนั่นเอง
2. ยืดอายุการใช้งานของรองเท้า (ประหยัดเงินระ ยะยาว....มั้ง?)
โฟมรองเท้าวิ่ง (Midsole) เปรียบเหมือนฟองน้ำ เมื่อถูกกดทับจากการวิ่งเป็นเวลานาน มันต้องการเวลาในการ "คืนตัว" (Decompress) หากเราใส่คู่เดิมวิ่งทุกวัน โฟมอาจจะยังไม่ทันคืนตัวเต็มที่ก็ถูกกดทับอีกแล้ว ทำให้เกิดอาการโฟม "ตาย" หรือยุบตัวเร็วกว่ากำหนด การมีรองเท้า 2 คู่เพื่อสลับวันกันใช้ จะช่วยให้โฟมได้พักและคืนสภาพสมบูรณ์ ทำให้รองเท้าแต่ละคู่มีอายุการใช้งานที่ยาวนานขึ้น
3. เลือกรองเท้าให้เหมาะกับแต่ละ Session
- วันวิ่งเดลี่ หรือวิ่งยาว (Daily/Long Run): ต้องการความนุ่ม ซัพพอร์ตดี เพื่อถนอมขา
- วันทำความเร็ว (Interval/Tempo): ต้องการความเบา เด้ง ตอบสนองไว
การเอารองเท้าซัพพอร์ตหนานุ่มไปวิ่งทำความเร็ว อาจทำให้เหนื่อยฟรี หรือเอารองเท้าแข่งพื้นบางเฉียบมาวิ่ง Recovery ก็อาจทำให้ล้าสะสม การมีร องเท้าที่ตอบโจทย์แต่ละรูปแบบการซ้อม จะช่วยพัฒนาศักยภาพการวิ่งได้ดีกว่า
เราไม่จำเป็นต้องมีเป็น 10 คู่ เริ่มต้นแค่ 2 คู่ ก็เพียงพอแล้ว
1. Daily Trainer: รองเท้ากันตาย นุ่มสบาย รับแรงกระแทกดี สำหรับวิ่ง Easy หรือวิ่งยาว (70-80% ของการซ้อม)
2. Speed/Performance: รองเท้าที่เบาลง เด้งขึ้น สำหรับวันลงคอร์ด หรือวันแข่ง
จากประสบการณ์ส่วนตัวที่วิ่งเป็นประจำ ผมพบว่าเมื่อเริ่มสลับใช้รองเท้าวิ่งมากกว่าหนึ่งคู่ ร่างกายรู้สึกฟื้นตัวได้ดีขึ้นมากกว่าใช้คู่เดียวนานๆ เพราะแต่ละคู่รองเท้ามีลักษณะการรองรับแรงกระแทกและความนุ่มต่างกัน ทำให้กล้ามเนื้อและข้อต่อมีโอกาสพักผ่อน และหลีกเลี่ยงปัญหาการบาดเจ็บจากการใช้งานซ้ำ นอกจากนี้ การใช้รองเท้าวิ่งแบบต่างๆ ในแต่ละวันช่วยให้ผมปรับรูปแบบการซ้อมได้เหมาะสม เช่น ใส่รองเท้าที่นุ่มซัพพอร์ตดีในวันวิ่งฟื้นฟูหรือวิ่งระยะไกล เพื่อถนอมขา และเปลี่ยนมาใช้รองเท้าที่เบาและตอบสนองดีในวันซ้อมความเร็ว ช่วยให้พลังงานไม่ถูกใช้ไปโดยเปล่าประโยชน์ และเพิ่มประสิทธิภาพการวิ่งโดยรวม เรื่องโฟมกลางรองเท้า (Midsole) ก็สำคัญมาก เพราะมันเปรียบเสมือนฟองน้ำที่ต้องมีเวลาพักคืนตัว หากใส่รองเท้าคู่เดิมวิ่งทุกวัน โฟมจะยุบตัวเร็ว รองเท้าเสื่อมสภาพไวขึ้น การสลับใช้รองเท้าสองคู่ขึ้นไป จึงเป็นการช่วยยืดอายุการใช้งาน ลดค่าใช้จ่ายระยะยาวได้อย่างชัดเจน ทั้งนี้ผมแนะนำให้นักวิ่งที่เพิ่งเริ่มต้นไม่จำเป็นต้องมีรองเท้าหลายสิบคู่ แค่ 2 คู่ที่แตกต่างกันก็เพียงพอแล้ว และในระยะยาวก็จะเห็นผลความแตกต่างในสภาพร่างกายและประสิทธิภาพวิ่งอย่างชัดเจนเลยครับ
แนะนำรองเท้าวิ่งงบน้อยหน่อยค่ะ มือใหม่ วิ่งเอาสุขภาพออกกำลังกายค่ะ ใส่วิ่งทุกวันได้ ไม่ได้เน้นวิ่งไปแข่งอะไรแบบนี้อะค่ะ