Visible spectrum
ðĨ Pictures used to accompany the description:
1. White light is dispersed by a glass prism into the colors of the visible spectrum
2. Laser beams are monochromatic light, thereby exhibiting spectral colors
3. CIE xy chromaticity diagram
The spectrum colors are the colors on the horseshoe-shaped curve on the outside of the diagram. All other colors are not spectral: the bottom line is the line of purples, whilst within the interior of the diagram are unsaturated colors that are various mixtures of a spectral color or a purple color with white, a grayscale color. White is in the central part of the interior of the diagram
4. A rainbow is a decomposition of white light into all of the spectral colors.
Visible spectrum
"Color spectrum" redirects here. For the music album, see The Color Spectrum.
The visible spectrum is the band of the electromagnetic spectrum that is visible to the human eye. Electromagnetic radiation in this range of wavelengths is called visible light (or simply light). The optical spectrum is sometimes considered to be the same as the visible spectrum, but some authors define the term more broadly, to include the ultraviolet and infrared parts of the electromagnetic spectrum as well, known collectively as optical radiation, A typical human eye will respond to wavelengths from about 380 to about 750 nanometers, In terms of frequency, this corresponds to a band in the vicinity of 400-790 terahertz. These boundaries are not sharply defined and may vary per individual. Under optimal conditions, these limits of human perception can extend to 310 nm (ultraviolet) and 1100 nm (near infrared).
The spectrum does not contain all the colors that the human visual system can distinguish. Unsaturated colors such as pink, or purple variations like magenta, for example, are absent because they can only be made from a mix of multiple wavelengths. Colors containing only one wavelength are also called pure colors or spectral colors, Visible wavelengths pass largely unattenuated through the Earth's atmosphere via the "optical window" region of the electromagnetic spectrum. An example of this phenomenon is when clean air scatters blue light more than red light, and so the midday sky appears blue (apart from the area around the Sun which appears white because the light is not scattered as much). The optical window is also referred to as the "visible window" because it overlaps the human visible response spectrum. The near Infrared (NIR) window lles just out of the human vision, as well as the medium wavelength Infrared (MWIR) window, and the long-wavelength or far-infrared (LWIR or FIR) window, although other animals may perceive them.
Spectral colors
A spectral color is a color that is evoked by monochromatic light, i.e. either a spectral line with a single wavelength or frequency of light in the visible spectrum, or a relatively narrow spectral band (e.g. lasers). Every wave of visible light is perceived as a spectral color; when viewed as a continuous spectrum, these colors are seen as the familiar rainbow. Non-spectral colors (or extra-spectral colors) are evoked by a combination of spectral colors
Colors that can be produced by visible light of a narrow band of wavelengths (monochromatic light) are called spectral colors. The various color ranges indicated in the illustration are an approximation: The spectrum is continuous, with no clear boundaries between one color and the next.
In color spaces
In color spaces which include all, or most spectral colors, they form a part of boundary of the set of all real colors. When considering a three-dimensional color space (which includes luminance), the spectral colors form a surface. When excluding luminance and considering a two-dimensional color space (chromaticity diagram), the spectral colors form a curve known as the spectral locus. For example, the spectral locus of the CIE xy chromaticity diagram contains all the spectral colors (to the eye of the standard observer).
A trichromatic color space is defined by three primary colors, which can theoretically be spectral colors. In this case, all other colors are inherently non-spectral. In reality, the spectral bandwidth of most primaries means that most color spaces are entirely non-spectral. Due to different chromaticity properties of different spectral segments, and also due to practical limitations of light sources, the actual distance between RGB pure color wheel colors and spectral colors shows a complicated dependence on the hue. Due to the location of R and G primaries near the 'almost flat' spectral segment, RGB color space is reasonably good with approximating spectral orange, yellow, and bright (yellowish) green, but is especially poor in reproducing the visual appearance of spectral colors in the vicinity of central green, and between green and blue, as well as extreme spectral colors approaching IR or UV.
Spectral colors are universally included in scientific color spaces such as CIE 1931, but industrial and consumer color spaces/models such as sRGB, CMYK, and Pantone, do not typically include any spectral colors. Exceptions include Rec. 2020, which uses three spectral colors as primaries (and therefore only includes precisely those three spectral colors), and color spaces such as the ProPhoto RGB color space which use imaginary colors as primaries. In color spaces such as CIELUV, a spectral color has maximal saturation. In Helmholtz coordinates, this is described as 100% purity. In dichromatic color spaces
In dichromatic color vision there is no distinction between spectral and non-spectral colors. Their entire visible gamut can be represented by spectral colors.
Spectral color terms
The spectrum is often divided into color terms or names, but aligning boundaries between color terms to a specific wavelength is very subjective. The first person to decompose white light and name the spectral colors was Isaac Newton, in the 1660s. Early in the study of radiometry, Newton was not able to measure the wavelength of the light, but his experiments were repeated contemporarily to estimate wavelengths where his color term boundaries probably lay, Newton's color terms included red, orange, yellow, green, blue, indigo, and violet; this color sequence is still used to describe spectral colors colloquially and a mnemonic for it is commonly known as "Roy G. Biv'.
In modern divisions of the spectrum, indigo is often omitted and cyan is often included. Some have argued that Newton's indigo would be equivalent to modern blue, and his blue equivalent to cyan. However, a more recent explanation is that Newton was working by analogy with the musical scale. In the table below, note how wavelength is not proportional to a perceptually uniform hue scale. On the other hand, Newton's sections include five which are approximately uniform in size as they would have physically appeared in the diffracted spectrum, and two which were approximately half the size of the others, namely orange and indigo. This corresponds in size and location to the five whole tones and two semitones of the musical scale in Dorian mode. In contrast, the sections in the ISCC-NBS spectrum vary greatly in wavelength range, but are more consistent in the hue degree range. Both instances deviate from the basic color terms used in English, only some of which are spectral colors.
The table below includes several definitions where the spectral colors have been categorized in color terms. The "Approximate appearance" column displays the color with the same OKLCh hue and lightness as the corresponding spectral color for that wavelength, with maximal sRGB saturation, given a spectrum of equal radiant power and with the highest brightness as to, when projected onto sRGB, still have maximal saturation within this color gamut. Gamut mapping is necessary because displays cannot produce all, if any, spectral colors (a display with sRGB gamut and D65 whitepoint is assumed for this approximation). The colors at the ends of the spectrum are shown as dark since the cone cells in the eye are progressively less sensitive to light as the extremes of the visible spectrum are approached.
Extra-spectral colors
Among some of the colors that are not spectral colors are: Grayscale (achromatic) colors, such as white, gray, and black.
Any color obtained by mixing a gray-scale color and another real color (either spectral or not), such as pink (a mixture of a reddish color and white), or brown (a mixture of orange and black or gray)., Violet-red colors, which include colors in the line of purples (such as magenta and rose), and other variations of purple and red.
Impossible colors, which cannot be seen under normal viewing of light, such as over-saturated colors or colors that are seemingly brighter than white., Metallic colors which reflect light by effect.
History
In the 13th century, Roger Bacon theorized that rainbows were produced by a similar process to the passage of light through glass or crystal. In the 17th century, Isaac Newton discovered that prisms could disassemble and reassemble white light, and described the phenomenon in his book Opticks. He was the first to use the word spectrum (Latin for "appearance" or "apparition") in this sense in print in 1671 in describing his experiments in optics. Newton observed that, when a narrow beam of sunlight strikes the face of a glass prism at an angle, some is reflected and some of the beam passes into and through the glass, emerging as different-colored bands. Newton hypothesized light to be made up of 'corpuscles" (particles) of different colors, with the different colors of light moving at different speeds in transparent matter, red light moving more quickly than violet in glass. The result is that red light is bent (refracted) less sharply than violet as it passes through the prism, creating a spectrum of colors.
Newton originally divided the spectrum into six named colors: red, orange, yellow, green, blue, and violet. He later added indigo as the seventh color since he believed that seven was a perfect number as derived from the ancient Greek sophists, of there being a connection between the colors, the musical notes, the known objects in the Solar System, and the days of the week. The human eye is relatively insensitive to indigo's frequencies, and some people who have otherwise-good vision cannot distinguish indigo from blue and violet. For this reason, some later commentators, including Isaac Asimov, have suggested that indigo should not be regarded as a color in its own right but merely as a shade of blue or violet. Evidence indicates that what Newton meant by "indigo" and 'blue' does not correspond to the modern meanings of those color words. Comparing Newton's observation of prismatic colors with a color image of the visible light spectrum shows that "indigo" corresponds to what is today called blue, whereas his "blue" corresponds to cyan. In the 18th century, Johann Wolfgang von Goethe wrote about optical spectra in his Theory of Colours. Goethe used the word spectrum (Spektrum) to designate a ghostly optical afterimage, as did Schopenhauer in On Vision and Colors. Goethe argued that the continuous spectrum was a compound phenomenon. Where Newton narrowed the beam of light to isolate the phenomenon, Goethe observed that a wider aperture produces not a spectrum but rather reddish-yellow and blue-cyan edges with white between them. The spectrum appears only when these edges are close enough to overlap.
In the early 19th century, the concept of the visible spectrum became more definite, as light outside the visible range was discovered and characterized by William Herschel (Infrared) and Johann Wilhelm Ritter (ultraviolet), Thomas Young, Thomas Johann Seebeck, and others. Young was the first to measure the wavelengths of different colors of light, in 1802
The connection between the visible spectrum and color vision was explored by Thomas Young and Hermann von Helmholtz in the early 19th century. Their theory of color vision correctly proposed that the eye uses three distinct receptors to perceive color.
Limits to visible range
The visible spectrum is limited to wavelengths that can both reach the retina and trigger visual phototransduction (excite a visual opsin). Insensitivity to UV light is generally limited by transmission through the lens. Insensitivity to IR light is limited by the spectral sensitivity functions of the visual opsins. The range is defined psychometrically by the luminous efficiency function, which accounts for all of these factors. In humans, there is a separate function for each of two visual systems, one for photopic vision, used in daylight, which is mediated by cone cells, and one for scotopic vision, used in dim light, which is mediated by rod cells. Each of these functions have different visible ranges. However, discussion on the visible range generally assumes photopic vision.
Atmospheric transmission
The visible range of most animals evolved to match the optical window, which is the range of light that can pass through the atmosphere. The ozone layer absorbs almost all UV light (below 315 nm). However, this only affects cosmic light (e.g. sunlight), not terrestrial light (e.g. Bioluminescence).
Ocular transmission
Before reaching the retina, light must first transmit through the cornea and lens. UVB light (< 315 nm) is filtered mostly by the cornea, and UVA light (315-400 nm) is filtered mostly by the lens. The lens also yellows with age, attenuating transmission most strongly at the blue part of the spectrum. This can cause xanthopsia as well as a slight truncation of the short-wave (blue) limit of the visible spectrum. Subjects with aphakia are missing a lens, so UVA light can reach the retina and excite the visual opsins; this expands the visible range and may also lead to cyanopsia.
Opsin absorption
Each opsin has a spectral sensitivity function, which defines how likely it is to absorb a photon of each wavelength. The luminous efficiency function is approximately the superposition of the contributing visual opsins. Variance in the position of the individual opsin spectral sensitivity functions therefore affects the luminous efficiency function and the visible range. For example, the long-wave (red) limit changes proportionally to the position of the L-opsin. The positions are defined by the peak wavelength (wavelength of highest sensitivity), so as the L-opsin peak wavelength blue shifts by 10 nm, the long-wave limit of the visible spectrum also shifts 10 nm. Large deviations of the L-opsin peak wavelength lead to a form of color blindness called protanomaly and a missing L-opsin (protanopia) shortens the visible spectrum by about 30 nm at the long-wave limit. Forms of color blindness affecting the M-opsin and S-opsin do not significantly affect the luminous efficiency function nor the limits of the visible spectrum.
Different definitions
Regardless of actual physical and biological variance, the definition of the limits is not standard and will change depending on the industry. For example, some industries may be concerned with practical limits, so would conservatively report 420-680 nm, while others may be concerned with psychometrics and achieving the broadest spectrum would liberally report 380-750, or even 380-800 nm. The luminous efficiency function in the NIR does not have a hard cutoff, but rather an exponential decay, such that the function's value (or vision sensitivity) at 1,050 nm is about 109 times weaker than at 700 nm; much higher intensity is therefore required to perceive 1,050 nm light than 700 nm light.
Vision outside the visible spectrum
Under Ideal laboratory conditions, subjects may perceive Infrared light up to at least 1,064 nm. While 1,050 nm NIR light can evoke red, suggesting direct absorption by the L-opsin, there are also reports that pulsed NIR lasers can evoke green, which suggests two-photon absorption may be enabling extended NIR sensitivity, Similarly, young subjects may perceive ultraviolet wavelengths down to about 310-313 nm, but detection of light below 380 nm may be due to fluorescence of the ocular media, rather than direct absorption of UV light by the opsins. As UVA light is absorbed by the ocular media (lens and cornea), it may fluoresce and be released at a lower energy (longer wavelength) that can then be absorbed by the opsins. For example, when the lens absorbs 350 nm light, the fluorescence emission spectrum is centered on 440 nm.
Non-visual light detection
In addition to the photopic and scotopic systems, humans have other systems for detecting light that do not contribute to the primary visual system. For example, melanopsin has an absorption range of 420-540 nm and regulates circadian rhythm and other reflexive processes. Since the melanopsin system does not form images, it is not strictly considered vision and does not contribute to the visible range.
In non-humans
The visible spectrum is defined as that visible to humans, but the varlance between species is large. Not only can cone opsins be spectrally shifted to alter the visible range, but vertebrates with 4 cones (tetrachromatic) or 2 cones (dichromatic) relative to humans' 3 (trichromatic) will also tend to have a wider or narrower visible spectrum than humans, respectively.
Vertebrates tend to have 1-4 different opsin classes:
- longwave sensitive (LWS) with peak sensitivity between 500-570 nm,
- middlewave sensitive (MWS) with peak sensitivity between 480-520 nm,
- shortwave sensitive (SWS) with peak sensitivity between 415-470 nm, and
- violet/ultraviolet sensitive (VS/UVS) with peak sensitivity between 355-435 nm.
- Testing the visual systems of animals behaviorally is difficult, so the visible range of animals is usually estimated by comparing the peak wavelengths of opsins with those of typical humans (S-opsin at 420 nm and L-opsin at 560 nm).
Mammals
Most mammals have retained only two opsin classes (LWS and VS), due likely to the nocturnal bottleneck. However, old world primates (including humans) have since evolved two versions in the LWS class to regain trichromacy. Unlike most mammals, rodents' UVS opsins have remained at shorter wavelengths. Along with their lack of UV filters in the lens, mice have a UVS opsin that can detect down to 340 nm. While allowing UV light to reach the retina can lead to retinal damage, the short lifespan of mice compared with other mammals may minimize this disadvantage relative to the advantage of UV vision, Dogs have two cone opsins at 429 nm and 555 nm, so see almost the entire visible spectrum of humans, despite being dichromatic, Horses have two cone opsins at 428 nm and 539 nm, yielding a slightly more truncated red vision.
Birds
Most other vertebrates (birds, lizards, fish, etc.) have retained their tetrachromacy, including UVS opsins that extend further into the ultraviolet than humans' VS opsin. The sensitivity of avian UVS opsins vary greatly, from 355-425 nm, and LWS opsins from 560-570 nm. This translates to some birds with a visible spectrum on par with humans, and other birds with greatly expanded sensitivity to UV light. The LWS opsin of birds is sometimes reported to have a peak wavelength above 600 nm, but this is an effective peak wavelength that incorporates the filter of avian oil droplets, The peak wavelength of the LWS opsin alone is the better predictor of the long-wave limit. A possible benefit of avian UV vision involves sex-dependent markings on their plumage that are visible only in the ultraviolet range.
Fish
Teleosts (bony fish) are generally tetrachromatic. The sensitivity of fish UVS opsins vary from 347-383 nm, and LWS opsins from 500-570 nm, However, some fish that use altemative chromophores can extend their LWS opsin sensitivity to 625 nm. The popular belief that the common goldfish is the only animal that can see both infrared and ultraviolet light Is Incorrect, because goldfish cannot see infrared light.
Invertebrates
The visual systems of invertebrates deviate greatly from vertebrates, so direct comparisons are difficult. However, UV sensitivity has been reported in most insect species, Bees and many other insects can detect ultraviolet light, which helps them find nectar In flowers. Plant species that depend on insect pollination may owe reproductive success to their appearance in ultraviolet light rather than how colorful they appear to humans. Bees' long-wave limit is at about 590 nm. Mantis shrimp exhibit up to 14 opsins, enabling a visible range of less than 300 nm to above 700 nm.
Thermal vision
Some snakes can "see" radiant heat at wavelengths between 5 and 30 Âĩm to a degree of accuracy such that a blind rattlesnake can target vulnerable body parts of the prey at which it strikes, and other snakes with the organ may detect warm bodies from a meter away, It may also be used in thermoregulation and predator detection.
Spectroscopy
Spectroscopy is the study of objects based on the spectrum of color they emit, absorb or reflect. Visible-light spectroscopy is an important tool in astronomy (as Is spectroscopy at other wavelengths), where scientists use it to analyze the properties of distant objects. Chemical elements and small molecules can be detected in astronomical objects by observing emission lines and absorption lines. For example, helium was first detected by analysis of the spectrum of the Sun. The shift in frequency of spectral lines is used to measure the Doppler shift (redshift or blueshift) of distant objects to determine their velocities towards or away from the observer. Astronomical spectroscopy uses high-dispersion diffraction gratings to observe spectra at very high spectral resolutions.
Blue light spectrum
The blue light spectrum, characterized by wavelengths between 400 and 500 nanometers, has a broad impact on human health, influencing numerous physiological processes in the human body. Although blue light is essential for regulating circadian rhythms, improving alertness, and supporting cognitive function, its widespread presence has raised worries about its possible effects on general well-being. Prolonged exposure to isolated blue light poses hazards to the well-being of the eye and may cause symptoms like dry eyes, weariness, and blurred vision. As our dependence on digital devices and artificial lighting increases, it is crucial to understand the complex pathways of the blue light spectrum that affect biological processes. To reduce the hazards of blue light exposure, effective management strategies can be implemented, Including limiting screen time before bed and using blue light filter.
The blue light spectrum is an essential part of the visible spectrum with wavelengths of about 400-480 nm. Blue light is primarily generated by Light-Emitting Diodes (LED) lighting and digital screens, it has now become prevalent in the world around us. LED lighting creates white light by combining blue light with other wavelengths, often with a yellow garnet phosphor. Blue lights from digital screens, including computers, smartphones, and tablets, emit significant amounts of blue light, contributing to constant exposure throughout the day and night., Blue light has a significant Impact on numerous physiological processes in human health. The widespread use of blue light in modern technology brings up a concern about the potential consequences of excessive blue light exposure. Such exposure has been associated with disruptions in ocular health, sleep patterns, and well-being.
Sources
Sunlight is the primary natural source of blue light, which is essential for regulating the circadian rhythm. Excessive exposure to sunlight without proper eye protection can lead to eye damage and cause vision issues.
Artificial
LED lighting, digital screens, and fluorescent bulbs are examples of common artificial blue light sources. LED lighting is widely used due to its durability and energy efficiency. It emits more blue light than traditional incandescent bulbs, potentially Impacting the quality of sleep and eye health if used excessively at night, Blue light is emitted by digital screens such as computers, tablets, smartphones, and televisions, which can lead to extended exposure in modern lives. Digital screen overuse, especially before bed, can cause dry eyes, eye strain, and irregular sleep patterns. Fluorescent lighting emits blue light and is frequently used in public areas and workplaces, 13 Long-term use of fluorescent light bulbs can cause eye strain, exhaustion, and circadian rhythm problems, especially in interior spaces with little natural light exposure.
Mechanism
The short wavelength and high energy of blue light make it highly effective in penetrating the human eye and inducing biological effects
Effects on cornea
The cornea is located at the front of the eyeball and serves as the initial point where light enters the eye. Blue light exposure to the cornea increases the production of reactive oxygen species (ROS), molecules in corneal epithelial cells. This activates a signalling pathway involving ROS, triggering inflammation in human corneal epithelial cells. Oxidative damage and potential cell death contribute to inflammation in the eye and The development of dry eyes. Blue light disrupts the balance of the tear film on the cornea. Prolonged exposure to blue light leads to an increased rate of tear evaporation, resulting in dryness of the cornea and the development of dry eye syndrome.
Doctorate Degree (Ph.D) ðđð
Surveyor / Recorder
By: Ratcharinda Teachaprasarn ðđð
Location: Koh Lanta Island/āđāļāļēāļ°āļĨāļąāļāļāļē
Saladan Subdistrict, Koh Lanta District, Krabi
Province, Thailand ðđð
Compiled articles in English, Thai ðđð
By: Ratcharinda Teachaprasarn ðđð
Klearmilly 8888 ðđð
Thailand 2026 ðđð
May 30, 2026, 08 : 00 a.m ðđð
----------------+++
āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ
(Visible spectrum)
ðĨ āļ āļēāļāļāļĩāđāđāļāđāļāļĢāļ°āļāļāļāļāļģāļāļāļīāļāļēāļĒ :
1. āđāļŠāļāļŠāļĩāļāļēāļ§āļāļđāļāđāļĒāļāļāļāļāđāļāļĒāļāļĢāļīāļāļķāļĄāđāļāđāļ§ āļāļģāđāļŦāđāđāļāļīāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāđ āđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ
2. āļĨāļģāđāļŠāļāđāļĨāđāļāļāļĢāđāđāļāđāļāđāļŠāļāđāļāļāļĢāļāļāđ āļāļķāļāđāļŠāļāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļāļāļĄāļē
3. āđāļāļāļ āļēāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļ§āđāļēāļāļŠāļĩ CIE xy
āļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļ·āļāļŠāļĩāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāļāļāđāļŠāđāļāđāļāđāļāļĢāļđāļāđāļāļ·āļāļāļĄāđāļēāļāđāļēāļāļāļāļāļāļāļāđāļāļāļ āļēāļ āļŠāļĩāļāļ·āđāļāđ āļāļąāđāļāļŦāļĄāļāđāļĄāđāđāļāđāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ: āđāļŠāđāļāļĨāđāļēāļāļŠāļļāļāļāļ·āļāđāļŠāđāļāļŠāļĩāļĄāđāļ§āļ āđāļāļāļāļ°āļāļĩāđāļŠāļĩāļ āļēāļĒāđāļāđāļāļāļ āļēāļāđāļāđāļāļŠāļĩāļāļĩāđāđāļĄāđāļāļīāđāļĄāļāļąāļ§ āļāļķāđāļāđāļāđāļāļŠāđāļ§āļāļāļŠāļĄāļāđāļēāļāđ āļāļāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļŦāļĢāļ·āļāļŠāļĩāļĄāđāļ§āļāļāļąāļāļŠāļĩāļāļēāļ§ āļāļķāđāļāđāļāđāļāļŠāļĩāđāļāļē āļŠāļĩāļāļēāļ§āļāļĒāļđāđāļāļĢāļāļāļĨāļēāļāļāļāļāļŠāđāļ§āļāļ āļēāļĒāđāļāđāļāļāļ āļēāļ
4. āļĢāļļāđāļāđāļāļīāļāļāļēāļāļāļēāļĢāđāļĒāļāđāļŠāļāļŠāļĩāļāļēāļ§āļāļāļāđāļāđāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāđ āđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ.
āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ
(Visible spectrum)
"āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļŠāļĩ" āļāļ°āļāļģāļĄāļēāļāļĩāđāļāļĩāđ āļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļąāļĨāļāļąāđāļĄāđāļāļĨāļ āđāļāļĢāļāļāļđāļāļĩāđ The Color Spectrum
āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ āļāļ·āļāđāļāļāļāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļĄāđāđāļŦāļĨāđāļāđāļāļāđāļēāļāļĩāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ āļĢāļąāļāļŠāļĩāđāļĄāđāđāļŦāļĨāđāļāđāļāļāđāļēāđāļāļāđāļ§āļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļĩāđāđāļĢāļĩāļĒāļāļ§āđāļēāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ (āļŦāļĢāļ·āļāđāļĢāļĩāļĒāļāļāđāļēāļĒāđ āļ§āđāļēāđāļŠāļ) āļāļēāļāļāļĢāļąāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļŠāļāļāļ·āļāļ§āđāļēāđāļŦāļĄāļ·āļāļāļāļąāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ āđāļāđāļāļđāđāđāļāļĩāļĒāļāļāļēāļāļāļāļāļģāļŦāļāļāļāļģāļāļĩāđāđāļŦāđāļāļ§āđāļēāļāļāļķāđāļ āđāļāļĒāļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļŠāđāļ§āļāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļ āđāļĨāļ°āļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāļāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļĄāđāđāļŦāļĨāđāļāđāļāļāđāļēāļāđāļ§āļĒ āļāļķāđāļāđāļĢāļĩāļĒāļāļĢāļ§āļĄāļāļąāļāļ§āđāļēāļĢāļąāļāļŠāļĩāđāļŠāļ āļāļ§āļāļāļēāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āđāļāļĒāļāļąāđāļ§āđāļāļāļ°āļāļāļāļŠāļāļāļāļāđāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļąāđāļāđāļāđāļāļĢāļ°āļĄāļēāļ 380 āļāļķāļāļāļĢāļ°āļĄāļēāļ 750 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļāđāļāđāļāļāļāļāļ§āļēāļĄāļāļĩāđ āļāļ°āļŠāļāļāļāļĨāđāļāļāļāļąāļāđāļāļāđāļāļāļĢāļīāđāļ§āļāđāļāļĨāđāđāļāļĩāļĒāļ 400-790 āđāļāļĢāļēāđāļŪāļīāļĢāđāļāļāđ (Terahertz) āļāļāļāđāļāļāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđāđāļĄāđāđāļāđāļāļģāļŦāļāļāđāļ§āđāļāļĒāđāļēāļāļāļąāļāđāļāļāđāļĨāļ°āļāļēāļāđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļāđāļāđāļāđāļāđāļĨāļ°āļāļļāļāļāļĨ āļ āļēāļĒāđāļāđāļŠāļ āļēāļ§āļ°āļāļĩāđāđāļŦāļĄāļēāļ°āļŠāļĄ āļāļĩāļāļāļģāļāļąāļāļāļēāļĢāļĢāļąāļāļĢāļđāđāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĒāļēāļĒāđāļāļāļķāļ 310 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ (āļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļ)(ultraviolet) āđāļĨāļ° 1100 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ (āļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāđāļāļĨāđ)(near infrared).
āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļĄāđāđāļāđāļāļĢāļ°āļāļāļāļāđāļ§āļĒāļŠāļĩāļāļąāđāļāļŦāļĄāļ
āļāļĩāđāļĢāļ°āļāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļ
āđāļĒāļāđāļĒāļ°āđāļāđ āļŠāļĩāļāļĩāđāđāļĄāđāļāļīāđāļĄāļāļąāļ§ āđāļāđāļ āļŠāļĩāļāļĄāļāļđ āļŦāļĢāļ·āļāļŠāļĩāļĄāđāļ§āļāļāđāļēāļāđ āđāļāđāļ āļŠāļĩāļĄāđāļ§āļāđāļāļ āđāļāđāļāļāđāļ āļāļ°āđāļĄāđāļĄāļĩāļāļĒāļđāđ āđāļāļĢāļēāļ°āļŠāļĩāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđ
āđāļāļīāļāļāļķāđāļāđāļāđāļāļēāļāļāļēāļĢāļāļŠāļĄāļāļāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļŦāļĨāļēāļĒāđ āļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§ āļŠāļĩāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāđāļāļĩāļĒāļ§āđāļĢāļĩāļĒāļāļ§āđāļēāļŠāļĩāļāļĢāļīāļŠāļļāļāļāļīāđāļŦāļĢāļ·āļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāļāđāļēāļāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻāļāļāļāđāļĨāļāđāļāļĒāđāļĄāđāļĨāļāļāļāļ āļāđāļēāļāļāļĢāļīāđāļ§āļ "āļŦāļāđāļēāļāđāļēāļāđāļŠāļ" (optical window) āļāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļĄāđāđāļŦāļĨāđāļāđāļāļāđāļē āļāļąāļ§āļāļĒāđāļēāļāļāļāļāļāļĢāļēāļāļāļāļēāļĢāļāđāļāļĩāđāļāļ·āļāđāļĄāļ·āđāļāļāļēāļāļēāļĻāļāļĢāļīāļŠāļļāļāļāļīāđāļāļĢāļ°āļāļēāļĒāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļāļĄāļēāļāļāļ§āđāļēāđāļŠāļāļŠāļĩāđāļāļ āļāļąāļāļāļąāđāļāļāđāļāļāļāđāļēāļāļāļāļāļĨāļēāļāļ§āļąāļāļāļķāļāļāļĢāļēāļāļāđāļāđāļāļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļ (āļĒāļāđāļ§āđāļāļāļĢāļīāđāļ§āļāļĢāļāļāļāļ§āļāļāļēāļāļīāļāļĒāđāļāļķāđāļāļāļĢāļēāļāļāđāļāđāļāļŠāļĩāļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āđāļŠāļāđāļĄāđāļāļĢāļ°āļāļēāļĒāļĄāļēāļāļāļąāļ) āļŦāļāđāļēāļāđāļēāļāđāļŠāļāļĒāļąāļāđāļĢāļĩāļĒāļāļ§āđāļē "āļŦāļāđāļēāļāđāļēāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ" āđāļāļĢāļēāļ°āļĄāļąāļāļāļąāļāļāđāļāļāļāļąāļāļŦāļāđāļēāļāđāļēāļāļāļĩāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļēāļĢāļāļāļāļŠāļāļāļ āļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāđāļāļĨāđ (NIR) āļāļĒāļđāđāļāļāļāđāļŦāļāļ·āļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļąāļāļŦāļāđāļēāļāđāļēāļāļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļēāļāļāļĨāļēāļ (MWIR) āđāļĨāļ°āļŦāļāđāļēāļāđāļēāļāļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļĒāļēāļ§āļŦāļĢāļ·āļāļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāđāļāļĨ (LWIR āļŦāļĢāļ·āļ FIR) āđāļĄāđāļ§āđāļēāļŠāļąāļāļ§āđāļāļ·āđāļāđ āļāļēāļāļĢāļąāļāļĢāļđāđāđāļāđāļāđāļāļēāļĄ.
āļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ
(Spectral colors)
āļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āļāļ·āļāļŠāļĩāļāļĩāđāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļŠāļāđāļĄāđāļāđāļāļĢāļĄāļēāļāļīāļ āļāļĨāđāļēāļ§āļāļ·āļ āđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļĩāđāļŠāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļŦāļĢāļ·āļāļāļ§āļēāļĄāļāļĩāđāđāļāļĩāļĒāļ§āđāļāļāđāļ§āļāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ āļŦāļĢāļ·āļāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļĩāđāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāđāļāļāļāđāļēāļāđāļāļ āđāļāđāļ āđāļĨāđāļāļāļĢāđ(e.g. lasers) āļāļĨāļ·āđāļāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļāļļāļāļāļĨāļ·āđāļāļāļ°āļāļđāļāļĢāļąāļāļĢāļđāđāļ§āđāļēāđāļāđāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āđāļĄāļ·āđāļāļĄāļāļāđāļāļāļēāļāļ°āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāđāļāđāļāļ·āđāļāļ āļŠāļĩāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđāļāļ°āļāļĢāļēāļāļāđāļŦāđāđāļŦāđāļāđāļāđāļāļĢāļļāđāļāļāļĩāđāļāļļāđāļāđāļāļĒ āļŠāļĩāļāļĩāđāđāļĄāđāđāļāđāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āļŦāļĢāļ·āļāļŠāļĩāļāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ (or extra-spectral colors) āđāļāļīāļāļāļēāļāļāļēāļĢāļĢāļ§āļĄāļāļąāļāļāļāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āļŠāļĩāļāļĩāđāļŠāļēāļĄ āļēāļĢāļāļŠāļĢāđāļēāļāļāļķāđāļāđāļāđāļāļēāļāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļāļāđāļ§āļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāđāļāļāđ "āđāļŠāļāđāļāļāļĢāļāļāđ" (monochromatic light) āđāļĢāļĩāļĒāļāļ§āđāļēāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āļāđāļ§āļāļŠāļĩāļāđāļēāļāđ āļāļĩāđāđāļŠāļāļāđāļāļ āļēāļāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļāļāđāļēāļāļĢāļ°āļĄāļēāļ āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļāđāļāđāļāļ·āđāļāļ āđāļĄāđāļĄāļĩāļāļāļāđāļāļāļāļĩāđāļāļąāļāđāļāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļŠāļĩāļŦāļāļķāđāļāļāļąāļāļāļĩāļāļŠāļĩāļŦāļāļķāđāļ.
āđāļāļāļĢāļīāļ āļđāļĄāļīāļŠāļĩ
(In color spaces)
āđāļāļāļĢāļīāļ āļđāļĄāļīāļŠāļĩāļāļĩāđāļĢāļ§āļĄāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļąāđāļāļŦāļĄāļāļŦāļĢāļ·āļāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđ āļŠāļĩāđāļŦāļĨāđāļēāļāļąāđāļāļāļ°āđāļāđāļāļŠāđāļ§āļāļŦāļāļķāđāļāļāļāļāļāļāļāđāļāļāļāļāļāđāļāļāļŠāļĩāļāļĢāļīāļāļāļąāđāļāļŦāļĄāļ āđāļĄāļ·āđāļāļāļīāļāļēāļĢāļāļēāļāļĢāļīāļ āļđāļĄāļīāļŠāļĩāļŠāļēāļĄāļĄāļīāļāļī (āļāļķāđāļāļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļ§āđāļēāļ) āļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļ°āļāđāļāļāļąāļ§āđāļāđāļāļāļ·āđāļāļāļīāļ§ āđāļĄāļ·āđāļāđāļĄāđāļĢāļ§āļĄāļāļ§āļēāļĄāļŠāļ§āđāļēāļāđāļĨāļ°āļāļīāļāļēāļĢāļāļēāļāļĢāļīāļ āļđāļĄāļīāļŠāļĩāļŠāļāļāļĄāļīāļāļī (āđāļāļāļ āļēāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļ§āđāļēāļāļŠāļĩ) āļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļ°āļāđāļāļāļąāļ§āđāļāđāļāđāļŠāđāļāđāļāđāļāļāļĩāđāđāļĢāļĩāļĒāļāļ§āđāļēāļāļģāđāļŦāļāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āļāļąāļ§āļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļ āļāļģāđāļŦāļāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļāļāđāļāļāļ āļēāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļ§āđāļēāļāļŠāļĩ CIE xy āļāļĢāļ°āļāļāļāļāđāļ§āļĒāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļąāđāļāļŦāļĄāļ (āđāļāļŠāļēāļĒāļāļēāļāļāļāļāļđāđāļŠāļąāļāđāļāļāļĄāļēāļāļĢāļāļēāļ) āļāļĢāļīāļ āļđāļĄāļīāļŠāļĩāđāļāļĢāđāļāļĢāļĄāļēāļāļīāļāļāļđāļāļāļģāļŦāļāļāđāļāļĒāļŠāļĩāļŦāļĨāļąāļāļŠāļēāļĄāļŠāļĩ āļāļķāđāļāđāļāļāļēāļāļāļĪāļĐāļāļĩāđāļĨāđāļ§āļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļāđāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļāđ āđāļāļāļĢāļāļĩāļāļĩāđ āļŠāļĩāļāļ·āđāļāđ āļāļąāđāļāļŦāļĄāļāļāļķāļāđāļĄāđāđāļāđāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļāļĒāđāļāļ·āđāļāđāļāđ āđāļāļāļ§āļēāļĄāđāļāđāļāļāļĢāļīāļ āđāļāļāļāđāļ§āļīāļāļāđāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļāļāļŠāļĩāļŦāļĨāļąāļāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāļŦāļĄāļēāļĒāļāļ§āļēāļĄāļ§āđāļēāļāļĢāļīāļ āļđāļĄāļīāļŠāļĩāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāđāļĄāđāđāļāđāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļāļĒāļŠāļīāđāļāđāļāļīāļ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļ§āđāļēāļāļŠāļĩāļāļĩāđāđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļ āļāļāļāļŠāđāļ§āļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāđāļēāļāđ āđāļĨāļ°āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļāđāļāļāļģāļāļąāļāđāļāļāļēāļāļāļāļīāļāļąāļāļīāļāļāļāđāļŦāļĨāđāļāļāļģāđāļāļīāļāđāļŠāļ āļĢāļ°āļĒāļ°āļŦāđāļēāļāļāļĩāđāđāļāđāļāļĢāļīāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļŠāļĩāļāļĢāļīāļŠāļļāļāļāļīāđāļāļāļāļ§āļāļĨāđāļāļŠāļĩ RGB āđāļĨāļ°āļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļķāļāđāļŠāļāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļąāļĄāļāļąāļāļāđāļāļĩāđāļāļąāļāļāđāļāļāļāļąāļāđāļāļāļŠāļĩ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļāļģāđāļŦāļāđāļāļāļāļāļŠāļĩāļŦāļĨāļąāļ R āđāļĨāļ° G āļāļĒāļđāđāđāļāļĨāđāļāļąāļāļŠāđāļ§āļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđ 'āđāļāļ·āļāļāđāļāļ' āļāļĢāļīāļ āļđāļĄāļīāļŠāļĩ RGB āļāļķāļāļāđāļāļāļāđāļēāļāļāļĩāđāļāļāļēāļĢāļāļĢāļ°āļĄāļēāļāļŠāļĩāļŠāđāļĄ āļŠāļĩāđāļŦāļĨāļ·āļāļ āđāļĨāļ°āļŠāļĩāđāļāļĩāļĒāļ§āļŠāļāđāļŠ (āđāļŦāļĨāļ·āļāļāļāļĄāđāļāļĩāļĒāļ§) āđāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āđāļāđāđāļĒāđāđāļāđāļāļāļīāđāļĻāļĐāđāļāļāļēāļĢāļŠāļĢāđāļēāļāļĨāļąāļāļĐāļāļ°āļāļĩāđāļāļĢāļēāļāļāļāļāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļāļāļĢāļīāđāļ§āļāđāļāļĨāđāđāļāļĩāļĒāļāļāļąāļāļŠāļĩāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļĢāļāļāļĨāļēāļ āđāļĨāļ°āļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļŠāļĩāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļąāļāļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļ āļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļŠāļļāļāļāļąāđāļ§āļāļĩāđāđāļāđāļēāđāļāļĨāđāļĢāļąāļāļŠāļĩāļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāļŦāļĢāļ·āļāļĢāļąāļāļŠāļĩāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļ
āļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļąāđāļāļāļđāļāļĢāļ§āļĄāļāļĒāļđāđāđāļāļĢāļ°āļāļāļŠāļĩāļāļēāļāļ§āļīāļāļĒāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđ āđāļāđāļ CIE 1931 āļāļĒāđāļēāļāđāļāļĢāđāļŦāļĨāļēāļĒ āđāļāđāļĢāļ°āļāļāļŠāļĩ/āđāļāļāļāļģāļĨāļāļāļŠāļĩāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļļāļāļŠāļēāļŦāļāļĢāļĢāļĄāđāļĨāļ°āļāļđāđāļāļĢāļīāđāļ āļ āđāļāđāļ sRGB, CMYK āđāļĨāļ° Pantone āđāļāļĒāļāļąāđāļ§āđāļāļāļ°āđāļĄāđāļĢāļ§āļĄāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļāđ
āļāđāļāļĒāļāđāļ§āđāļ āđāļāđāđāļāđ Rec. 2020 āļāļķāđāļāđāļāđāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļŠāļēāļĄāļŠāļĩāđāļāđāļāļŠāļĩāļŦāļĨāļąāļ (āđāļĨāļ°āļāļąāļāļāļąāđāļāļāļķāļāļĢāļ§āļĄāđāļāļāļēāļ°āļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļŠāļēāļĄāļŠāļĩāļāļąāđāļāđāļāđāļēāļāļąāđāļ) āđāļĨāļ°āļāļ·āđāļāļāļĩāđāļŠāļĩāđāļāđāļāļāļ·āđāļāļāļĩāđāļŠāļĩ ProPhoto RGB āļāļķāđāļāđāļāđāļŠāļĩāļŠāļĄāļĄāļļāļāļīāđāļāđāļāļŠāļĩāļŦāļĨāļąāļ āđāļāļāļ·āđāļāļāļĩāđāļŠāļĩāđāļāđāļ CIELUV āļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļāļīāđāļĄāļāļąāļ§āļŠāļđāļāļŠāļļāļ āđāļāļāļīāļāļąāļāđāļŪāļĨāđāļĄāđāļŪāļĨāļāļāđ āļŠāļīāđāļāļāļĩāđāļāļāļīāļāļēāļĒāļ§āđāļēāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļāļĢāļīāļŠāļļāļāļāļīāđ 100% āđāļāļāļ·āđāļāļāļĩāđāļŠāļĩāđāļāļāđāļāđāļāļĢāļĄāļēāļāļīāļ āđāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļŠāļĩāđāļāļāđāļāđāļāļĢāļĄāļēāļāļīāļ āđāļĄāđāļĄāļĩāļāļēāļĢāđāļĒāļāļāļ§āļēāļĄāđāļāļāļāđāļēāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļĨāļ°āļŠāļĩāļāļĩāđāđāļĄāđāđāļāđāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āļāļāļāđāļāļāļŠāļĩāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļāļąāđāļāļŦāļĄāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļŠāļāļāđāļāđāļāđāļ§āļĒāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ.
āđāļāļ·āđāļāļāđāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ
(Spectral color terms)
āđāļāļĒāļāļąāđāļ§āđāļāđāļĨāđāļ§ āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļ°āļāļđāļāđāļāđāļāļāļāļāđāļāđāļāļāļģāļŦāļĢāļ·āļāļāļ·āđāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāđ āđāļāđāļāļēāļĢāļāļģāļŦāļāļāļāļāļāđāļāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļģāļŠāļĩāļāđāļēāļāđ āđāļŦāđāļāļĢāļāļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāđāļāļāļēāļ°āļāļąāđāļāđāļāđāļāđāļĢāļ·āđāļāļāļāļĩāđāļāļķāđāļāļāļĒāļđāđāļāļąāļāļāļļāļĨāļāļīāļāļīāļāļŠāđāļ§āļāļāļļāļāļāļĨ
āļāļļāļāļāļĨāđāļĢāļāļāļĩāđāđāļĒāļāđāļŠāļāļāļēāļ§ āđāļĨāļ°āļāļąāđāļāļāļ·āđāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļ·āļ āđāļāđāļāļ āļāļīāļ§āļāļąāļ (Isaac Newton) āđāļāļāđāļ§āļāļāļĻāļ§āļĢāļĢāļĐ 1660 āđāļāļāđāļ§āļāļāđāļāļāļāļāļāļēāļĢāļĻāļķāļāļĐāļēāļāđāļēāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāļ§āļīāļāļĒāļē āļāļīāļ§āļāļąāļāđāļĄāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļ§āļąāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļāļāđāļŠāļāđāļāđ āđāļāđāļāļēāļĢāļāļāļĨāļāļāļāļāļāđāļāļēāđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļāļģāļāđāļģāđāļāļĒāļļāļāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļąāļāđāļāļ·āđāļāļāļĢāļ°āļĄāļēāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļĩāđāļāļāļāđāļāļāļāļāļāļāļģāđāļĢāļĩāļĒāļāļŠāļĩāļāļāļāđāļāļēāļāđāļēāļāļ°āļāļĒāļđāđ āļāļģāđāļĢāļĩāļĒāļāļŠāļĩāļāļĩāđāļāļī āļ§āļāļąāļāđāļāđ āđāļāđāđāļāđ āđāļāļ āļŠāđāļĄ āđāļŦāļĨāļ·āļāļ āđāļāļĩāļĒāļ§ āļāđāļģāđāļāļīāļ āļāļĢāļēāļĄ āđāļĨāļ°āļĄāđāļ§āļ āļĨāļģāļāļąāļāļŠāļĩāļāļĩāđāļĒāļąāļāļāļāđāļāđāđāļāļāļēāļĢāļāļāļīāļāļēāļĒāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļāļ āļēāļĐāļēāļāļđāļ āđāļĨāļ°āļĄāļĩāļāļģāļāđāļ§āļĒāļāļģāļāļĩāđāļĢāļđāđāļāļąāļāļāļąāļāļāļąāđāļ§āđāļāļ§āđāļē "Roy G. Biv
āđāļāļāļēāļĢāđāļāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļŠāļĄāļąāļĒāđāļŦāļĄāđ āļĄāļąāļāļāļ°āļĨāļ°āđāļ§āđāļāļŠāļĩāļāļĢāļēāļĄ āđāļĨāļ°āļĄāļąāļāļāļ°āļĢāļ§āļĄāļŠāļĩāļāđāļēāđāļāđāļēāđāļāļāđāļ§āļĒ
(In modern divisions of the spectrum, indigo is often omitted and cyan is often included)
āļāļēāļāļāļāđāļĒāđāļāļ§āđāļēāļŠāļĩāļāļĢāļēāļĄāļāļāļāļāļīāļ§āļāļąāļāđāļāļĩāļĒāļāđāļāđāļēāļāļąāļāļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļāđāļāļāļąāļāļāļļāļāļąāļ āđāļĨāļ°āļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļāļāļāļāļāļīāļ§āļāļąāļāđāļāļĩāļĒāļāđāļāđāļēāļāļąāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļĄāđāļāļĩāļĒāļ§ āļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āļāļģāļāļāļīāļāļēāļĒāļāļĩāđāđāļŦāļĄāđāļāļ§āđāļēāļāļ·āļ āļāļīāļ§āļāļąāļāļāļģāļāļēāļāđāļāļĒāļāļēāļĢāđāļāļĢāļĩāļĒāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļąāļāļāļąāļāđāļāđāļŠāļĩāļĒāļāļāļāļāļĢāļĩ āđāļāļĢāļāļŠāļąāļāđāļāļāļ§āđāļēāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāđāļĄāđāđāļāđāđāļāđāļāļŠāļąāļāļŠāđāļ§āļāļāļąāļāļĄāļēāļāļĢāļēāļŠāđāļ§āļāļŠāļĩāļāļĩāđāļŠāļĄāđāļģāđāļŠāļĄāļāđāļāđāļāļīāļāļāļēāļĢāļĢāļąāļāļĢāļđāđ āđāļāļāļēāļāļāļĨāļąāļāļāļąāļ āļŠāđāļ§āļāļāđāļēāļāđ āļāļāļāļāļīāļ§āļāļąāļāļāļĢāļ°āļāļāļāļāđāļ§āļĒāļŦāđāļēāļŠāđāļ§āļāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļāļēāļāđāļāļĨāđāđāļāļĩāļĒāļāļāļąāļāļāļēāļĄāļāļĩāđāļāļĢāļēāļāļāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļēāļĢāđāļĨāļĩāđāļĒāļ§āđāļāļ āđāļĨāļ°āļāļĩāļāļŠāļāļāļŠāđāļ§āļāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļāļēāļāļāļĢāļ°āļĄāļēāļāļāļĢāļķāđāļāļŦāļāļķāđāļāļāļāļāļŠāđāļ§āļāļāļ·āđāļāđ āđāļ āđāđāļāđ āļŠāļĩāļŠāđāļĄāđāļĨāļ°āļŠāļĩāļāļĢāļēāļĄ āļāļķāđāļāļŠāļāļāļāļĨāđāļāļāļāļąāļāļāļāļēāļāđāļĨāļ°āļāļģāđāļŦāļāđāļāļāļāļāđāļāļāļŠāļĩāđāļāđāļĄāļŦāđāļēāđāļāļāđāļĨāļ°āđāļāļāļŠāļĩāļāļĢāļķāđāļāđāļāļāļŠāļāļāđāļāļāļāļāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ
āļāļąāļāđāļāđāļŠāļĩāļĒāļāļāļāļāļĢāļĩāđāļāđāļŦāļĄāļāļāļāđāļĢāļĩāļĒāļ āđāļāļāļēāļāļāļĢāļāļāļąāļāļāđāļēāļĄāļŠāđāļ§āļāļāđāļēāļāđ āđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ ISCC-NBS āļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļāđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļāđāļāļāđāļ§āļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļ āđāļāđāļĄāļĩāļĄāļēāļāļāļ§āđāļēāļāļąāđāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļŠāļĄāđāļģāđāļŠāļĄāļāđāļāļāđāļ§āļāļĢāļ°āļāļąāļāđāļāļāļŠāļĩ āļāļąāđāļāļŠāļāļāļāļĢāļāļĩāļāđāļēāļāđ āđāļāļĩāđāļĒāļāđāļāļāđāļāļāļēāļāļŠāļĩāļāļ·āđāļāļāļēāļ
āļāļģāļĻāļąāļāļāđāļāļĩāđāđāļāđāđāļāļ āļēāļĐāļēāļāļąāļāļāļĪāļĐ āļāļķāđāļāļĄāļĩāđāļāļĩāļĒāļāļāļēāļāļŠāđāļ§āļāđāļāđāļēāļāļąāđāļ.
āļŠāļĩāļāļīāđāļĻāļĐāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ
(Extra-spectral colors)
āļŠāļĩāļāļēāļāļŠāļĩāļāļĩāđāđāļĄāđāđāļāđāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āđāļāđāđāļāđ āļŠāļĩāđāļāļē (āļŠāļĩāđāļĢāđāļŠāļĩ) āđāļāđāļ āļŠāļĩāļāļēāļ§ āļŠāļĩāđāļāļē āđāļĨāļ°āļŠāļĩāļāļģ āļŠāļĩāđāļāđ āļāļĩāđāđāļāđāļāļēāļāļāļēāļĢāļāļŠāļĄāļŠāļĩāđāļāļēāļāļąāļāļŠāļĩāļāļĢāļīāļāļāļ·āđāļāđ (āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļ°āđāļāđāļāļŠāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļŦāļĢāļ·āļāđāļĄāđāļāđāļāļēāļĄ) āđāļāđāļ āļŠāļĩāļāļĄāļāļđ (āļāļēāļĢāļāļŠāļĄāļŠāļĩāđāļāļāļāļąāļāļŠāļĩāļāļēāļ§) āļŦāļĢāļ·āļāļŠāļĩāļāđāļģāļāļēāļĨ (āļāļēāļĢāļāļŠāļĄāļŠāļĩāļŠāđāļĄāļāļąāļāļŠāļĩāļāļģāļŦāļĢāļ·āļāļŠāļĩāđāļāļē)
āļŠāļĩāļĄāđāļ§āļāđāļāļ āļāļķāđāļāļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļŠāļĩāđāļāđāļāļāļŠāļĩāļĄāđāļ§āļ (āđāļāđāļ āļŠāļĩāļĄāđāļ§āļāđāļāļāđāļĨāļ°āļŠāļĩāļāļĄāļāļđ) āđāļĨāļ°āđāļāļāļŠāļĩ āļĄāđāļ§āļāđāļāļāļāļ·āđāļāđ
āļŠāļĩāļāļĩāđāđāļāđāļāđāļāđāļĄāđāđāļāđ āļāļķāđāļāđāļĄāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļ āļēāļĒāđāļāđāđāļŠāļāļŠāļ§āđāļēāļāļāļāļāļī āđāļāđāļ āļŠāļĩāļāļĩāđāļāļīāđāļĄāļāļąāļ§āļĄāļēāļāđāļāļīāļāđāļ āļŦāļĢāļ·āļāļŠāļĩāļāļĩāđāļāļđāļŠāļ§āđāļēāļāļāļ§āđāļēāļŠāļĩāļāļēāļ§ āļŠāļĩāđāļĄāļāļąāļĨāļĨāļīāļāļāļĩāđāļŠāļ°āļāđāļāļāđāļŠāļāđāļāđāļāļĒāđāļēāļāļĄāļĩāļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļ.
āļāļĢāļ°āļ§āļąāļāļīāļĻāļēāļŠāļāļĢāđ
(History)
āđāļāļĻāļāļ§āļĢāļĢāļĐāļāļĩāđ 13 āđāļĢāđāļāļāļĢāđ āđāļāļāļāļ āļāļąāđāļāļāļĪāļĐāļāļĩāļ§āđāļēāļĢāļļāđāļāđāļāļīāļāļāļķāđāļāļāļēāļāļāļĢāļ°āļāļ§āļāļāļēāļĢāļāļĩāđāļāļĨāđāļēāļĒāļāļĨāļķāļāļāļąāļāļāļēāļĢāļāļĩāđāđāļŠāļāļāđāļēāļāđāļāđāļ§āļŦāļĢāļ·āļāļāļĢāļīāļŠāļāļąāļĨ āđāļāļĻāļāļ§āļĢāļĢāļĐāļāļĩāđ 17 āđāļāđāļāļ āļāļīāļ§āļāļąāļ āļāđāļāļāļāļ§āđāļēāļāļĢāļīāļāļķāļĄāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļĒāļāđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āļāļāļāđāļŠāļāļŠāļĩāļāļēāļ§āđāļāđ āđāļĨāļ°āđāļāđāļāļāļīāļāļēāļĒāļāļĢāļēāļāļāļāļēāļĢāļāđāļāļĩāđāđāļāļŦāļāļąāļāļŠāļ·āļ Opticks āļāļāļāđāļāļē āđāļāļēāđāļāđāļāļāļāđāļĢāļāļāļĩāđāđāļāđāļāļģāļ§āđāļēāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ (āļ āļēāļĐāļēāļĨāļ°āļāļīāļāđāļāļĨāļ§āđāļē "āļĨāļąāļāļĐāļāļ°"(Appearance) āļŦāļĢāļ·āļ "āļāļēāļĢāļāļĢāļēāļāļ" (Apparition) āđāļāļāļ§āļēāļĄāļŦāļĄāļēāļĒāļāļĩāđāđāļāļāļēāļāđāļāļĩāļĒāļāđāļĄāļ·āđāļāļāļĩ āļ.āļĻ. 1671 āđāļāļāļēāļĢāļāļāļīāļāļēāļĒāļāļēāļĢāļāļāļĨāļāļāļāļēāļāļāđāļēāļāļāļąāļĻāļāļĻāļēāļŠāļāļĢāđāļāļāļāđāļāļē āļāļīāļ§āļāļąāļāļŠāļąāļāđāļāļāļ§āđāļē āđāļĄāļ·āđāļāļĨāļģāđāļŠāļāļāļēāļāļīāļāļĒāđāđāļāļāđ āļāļāļāļĢāļ°āļāļāļŦāļāđāļēāļāļĢāļīāļāļķāļĄāđāļāđāļ§āđāļāļĄāļļāļĄāļŦāļāļķāđāļ āđāļŠāļāļāļēāļāļŠāđāļ§āļāļāļ°āļŠāļ°āļāđāļāļāļāļĨāļąāļ āđāļĨāļ°āļāļēāļāļŠāđāļ§āļāļāļ°āļāđāļēāļāđāļāđāļēāđāļāđāļāđāļāđāļ§āđāļĨāļ°āļāļĢāļēāļāļāļāļāļāļĄāļēāđāļāđāļāđāļāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāđ āļāļīāļ§āļāļąāļāļāļąāđāļāļŠāļĄāļĄāļāļīāļāļēāļāļ§āđāļēāđāļŠāļāļāļĢāļ°āļāļāļāļāđāļ§āļĒ "āļāļāļļāļ āļēāļ" (Corpuscles)
āļāļĩāđāļĄāļĩāļŠāļĩāļāđāļēāļāļāļąāļ āđāļāļĒāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāđ āđāļāļĨāļ·āđāļāļāļāļĩāđāļāđāļ§āļĒāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§āļāļĩāđāļāđāļēāļāļāļąāļāđāļāļŠāļŠāļēāļĢāđāļāļĢāđāļāđāļŠ āđāļŠāļāļŠāļĩāđāļāļāđāļāļĨāļ·āđāļāļāļāļĩāđāđāļĢāđāļ§āļāļ§āđāļēāđāļŠāļāļŠāļĩāļĄāđāļ§āļāđāļāđāļāđāļ§ āļāļĨāļāđāļāļ·āļ āđāļŠāļāļŠāļĩāđāļāļāļāļ°āļŦāļąāļāđāļŦ "āđāļāļĩāđāļĒāļāđāļāļ " (refracted) āļāđāļāļĒāļāļ§āđāļēāđāļŠāļāļŠāļĩāļĄāđāļ§āļāđāļĄāļ·āđāļāļāđāļēāļāļāļĢāļīāļāļķāļĄ āļāļģāđāļŦāđāđāļāļīāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāđ.
āđāļāļīāļĄāļāļĩāļāļīāļ§āļāļąāļāđāļāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļāļāđāļāđāļāļŦāļāļŠāļĩ āđāļāđāđāļāđ āđāļāļ āļŠāđāļĄ āđāļŦāļĨāļ·āļāļ āđāļāļĩāļĒāļ§ āļāđāļģāđāļāļīāļ āđāļĨāļ°āļĄāđāļ§āļ āļāđāļāļĄāļēāđāļāļēāđāļāđāđāļāļīāđāļĄāļŠāļĩāļāļĢāļēāļĄāđāļāđāļāļŠāļĩāļāļĩāđāđāļāđāļ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāđāļāļēāđāļāļ·āđāļāļ§āđāļēāđāļāđāļāđāļāđāļāđāļĨāļāļāļĩāđāļŠāļĄāļāļđāļĢāļāđāđāļāļ āļāļķāđāļāđāļāđāļĄāļēāļāļēāļāđāļāļ§āļāļīāļāļāļāļāļāļąāļāļāļĢāļąāļāļāļēāļāļĢāļĩāļāđāļāļĢāļēāļāļāļĩāđāđāļāļ·āđāļāļ§āđāļēāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļāļ·āđāļāļĄāđāļĒāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļŠāļĩ āđāļāđāļāļāļāļāļĢāļĩ āļ§āļąāļāļāļļāļāđāļēāļāđ āđāļāļĢāļ°āļāļāļŠāļļāļĢāļīāļĒāļ° āđāļĨāļ°āļ§āļąāļāđāļāļŠāļąāļāļāļēāļŦāđ
āļāļ§āļāļāļēāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āļāđāļāļāļāđāļēāļāđāļĄāđāđāļ§āļāđāļāļāļ§āļēāļĄāļāļĩāđāļāļāļāļŠāļĩāļ āļĢāļēāļĄ āđāļĨāļ°āļāļēāļāļāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļŠāļēāļĒāļāļēāļāļĩāļāđāđāļĄāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļĒāļāđāļĒāļ°āļŠāļĩāļāļĢāļēāļĄāļāļāļāļāļēāļāļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļāđāļĨāļ°āļŠāļĩāļĄāđāļ§āļāđāļāđ āļāđāļ§āļĒāđāļŦāļāļļāļāļĩāđ āļāļąāļāļ§āļīāļāļēāļĢāļāđāļĢāļļāđāļāļŦāļĨāļąāļāļāļēāļāļāļ āļĢāļ§āļĄāļāļķāļāđāļāđāļāļ āļāļŠāļīāļĄāļāļ āļāļķāļāđāļŠāļāļāđāļāļ°āļ§āđāļēāļŠāļĩāļāļĢāļēāļĄāđāļĄāđāļāļ§āļĢāļāļđāļāļĄāļāļāļ§āđāļēāđāļāđāļāļŠāļĩāļāļĩāđāļĄāļĩāđāļāļāļĨāļąāļāļĐāļāđāđāļāļāļēāļ°āļāļąāļ§ āđāļāđāđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļāđāļāļāļŠāļĩāļāļāļāļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļāļŦāļĢāļ·āļāļŠāļĩāļĄāđāļ§āļāđāļāđāļēāļāļąāđāļ āļŦāļĨāļąāļāļāļēāļāļāđāļāļāļĩāđāļ§āđāļēāļŠāļīāđāļāļāļĩāđāļāļīāļ§āļāļąāļāļŦāļĄāļēāļĒāļāļķāļāļāđāļ§āļĒāļāļģāļ§āđāļē "āļŠāļĩāļāļĢāļēāļĄ" (Indigo) āđāļĨāļ° "āļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļ" (Blue)
āļāļąāđāļāđāļĄāđāļāļĢāļāļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļŦāļĄāļēāļĒāļŠāļĄāļąāļĒāđāļŦāļĄāđāļāļāļāļāļģāđāļŦāļĨāđāļēāļāļąāđāļ āļāļēāļĢāđāļāļĢāļĩāļĒāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļēāļĢāļŠāļąāļāđāļāļāļŠāļĩāļāļāļāļāļĢāļīāļāļķāļĄāļāļāļāļāļīāļ§āļāļąāļāļāļąāļāļ āļēāļāļŠāļĩāļāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļŠāļāļāđāļŦāđāđāļŦāđāļāļ§āđāļē "āļŠāļĩāļāļĢāļēāļĄ" āļāļĢāļāļāļąāļāļŠāļīāđāļāļāļĩāđāļāļąāļāļāļļāļāļąāļāđāļĢāļĩāļĒāļāļ§āđāļēāļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļ āđāļāļāļāļ°āļāļĩāđ "āļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļ" āļāļāļāđāļāļēāļāļĢāļāļāļąāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļĄāđāļāļĩāļĒāļ§
āđāļāļĻāļāļ§āļĢāļĢāļĐāļāļĩāđ 18 āđāļĒāļŪāļąāļāļāđ āđāļ§āļĨāđāļāļāļąāļ āļāļāļ āđāļāļāđāļāđ
(Johann Wolfgang von Goethe)
āđāļāđāđāļāļĩāļĒāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļēāļāđāļŠāļāđāļāļāļĪāļĐāļāļĩāļŠāļĩ āļāļāļāđāļāļē āđāļāļāđāļāđāđāļāđāļāļģāļ§āđāļēāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ (Spektrum) āđāļāļ·āđāļāļāļģāļŦāļāļāļ āļēāļāļāļīāļāļāļēāļāļēāļāđāļŠāļāļāļĩāđāđāļĨāļ·āļāļāļĢāļēāļ āđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļąāļāļāļĩāđāļāļāđāļāļāļŪāļēāļ§āđāļāļāļĢāđāđāļāđāđāļāļŦāļāļąāļāļŠāļ·āļāļ§āđāļēāļāđāļ§āļĒāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļĨāļ°āļŠāļĩ āđāļāļāđāļāđāđāļāđāđāļĒāđāļāļ§āđāļēāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāđāļāđāļāļ·āđāļāļāđāļāđāļāļāļĢāļēāļāļāļāļēāļĢāļāđāļāļĩāđāļāļąāļāļāđāļāļ āđāļāļāļāļ°āļāļĩāđāļāļīāļ§āļāļąāļāļāļģāļāļąāļāļĨāļģāđāļŠāļāđāļāļ·āđāļāđāļĒāļāļāļĢāļēāļāļāļāļēāļĢāļāđ āđāļāļāđāļāđāļŠāļąāļāđāļāļāļ§āđāļēāļāđāļāļāļĢāļąāļāđāļŠāļāļāļĩāđāļāļ§āđāļēāļāļāļķāđāļāđāļĄāđāđāļāđāļŠāļĢāđāļēāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ āđāļāđāļāļĨāļąāļāļŠāļĢāđāļēāļāļāļāļāļŠāļĩāđāļāļāļāļĄāđāļŦāļĨāļ·āļāļ (Reddish-yellow) āđāļĨāļ°āļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļāļāļĄāđāļāļĩāļĒāļ§ (blue-cyan edges) āđāļāļĒāļĄāļĩāļŠāļĩāļāļēāļ§āļāļĒāļđāđāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļąāđāļ āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĢāļēāļāļāļāļķāđāļ āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļ°āļāļĢāļēāļāļāļāļķāđāļāļāđāļāđāļāđāļĄāļ·āđāļāļāļāļāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāđāļāļĨāđāļāļąāļāļĄāļēāļāļāļāļāļĩāđāļāļ°āļāļąāļāļāđāļāļāļāļąāļāđāļāđ.
āđāļāļāđāļ§āļāļāđāļāļĻāļāļ§āļĢāļĢāļĐāļāļĩāđ 19
(In the early 19th)
āđāļāļ§āļāļīāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļĢāļīāđāļĄāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļāļąāļāđāļāļāļĄāļēāļāļāļķāđāļ āđāļĄāļ·āđāļāļĄāļĩāļāļēāļĢāļāđāļāļāļāđāļĨāļ°āļāļģāđāļāļāļĨāļąāļāļĐāļāļ°āļāļāļāđāļŠāļāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāļāļāļāļāđāļ§āļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļāļĒ āļ§āļīāļĨāđāļĨāļĩāļĒāļĄ āđāļŪāļāļĢāđāđāļāļĨ (William Herschel) (āļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļ)(Infrared) āđāļĨāļ° āđāļĒāļŪāļąāļāļāđ āļ§āļīāļĨ āđāļŪāļĨāđāļĄ āļĢāļīāļāđāļāļāļĢāđ (Johann Wilhelm Ritter),(āļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļ) (Iltraviolet)
āđāļāļĄāļąāļŠ āļĒāļąāļ āđāļāļĄāļąāļŠ āđāļĒāļŪāļąāļāļāđ āļāļĩāđāļāļ
(Thomas Young, Thomas Johann Seebeck)
āđāļĨāļ°āļāļāļāļ·āđāļāđ āļĒāļąāļāđāļāđāļāļāļāđāļĢāļāļāļĩāđāļ§āļąāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļāļāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāđ āđāļāļāļĩ 1802 āļāļ§āļēāļĄāđāļāļ·āđāļāļĄāđāļĒāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļāļąāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļŠāļĩāđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļāđāļāļĒāđāļāļĄāļąāļŠ āļĒāļąāļ āđāļĨāļ°āđāļŪāļāļĢāđāļĄāļąāļāļāđ āļāļāļ āđāļŪāļĨāđāļĄāđāļŪāļĨāļāļāđ (Hermann von Helmholtz)
āđāļāļāđāļ§āļāļāđāļāļĻāļāļ§āļĢāļĢāļĐāļāļĩāđ 19 āļāļĪāļĐāļāļĩāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļŠāļĩāļāļāļāļāļ§āļāđāļāļēāđāļŠāļāļāļāļĒāđāļēāļāļāļđāļāļāđāļāļāļ§āđāļē āļāļ§āļāļāļēāđāļāđāļāļąāļ§āļĢāļąāļāđāļŠāļāļāļĩāđāđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļāļŠāļēāļĄāļāļāļīāļāđāļāļāļēāļĢāļĢāļąāļāļĢāļđāđāļŠāļĩ.
āļāļĩāļāļāļģāļāļąāļāļāđāļ§āļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ
(Limits to visible range)
āļāđāļ§āļāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļāļąāđāļāļāļģāļāļąāļāļāļĒāļđāđāļāļĩāđāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļāđāļēāļāļķāļāđāļĢāļāļīāļāļēāđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āļāļļāđāļāļāļēāļĢāđāļāļĨāļāļŠāļąāļāļāļēāļāđāļŠāļāđāļāđāļāļŠāļąāļāļāļēāļāļ āļēāļ (āļāļĢāļ°āļāļļāđāļāļāļāļāļāļīāļāđāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļ) āļāļ§āļēāļĄāđāļĄāđāđāļ§āļāđāļāđāļŠāļāļĒāļđāļ§āļĩāđāļāļĒāļāļąāđāļ§āđāļāļāļđāļāļāļģāļāļąāļāļāđāļ§āļĒāļāļēāļĢāļŠāđāļāļāđāļēāļāļāļāļāđāļĨāļāļŠāđ āļŠāđāļ§āļāļāļ§āļēāļĄāđāļĄāđāđāļ§āļāđāļāđāļŠāļāļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāļāļąāđāļāļāļđāļāļāļģāļāļąāļāļāđāļ§āļĒāļāļąāļāļāđāļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļāļāļāļāļāļāļīāļāđāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļ āļāđāļ§āļāđāļŠāļāļāļđāļāļāļģāļŦāļāļāđāļāļĒāļāļēāļāļāļīāļāļ§āļīāļāļĒāļēāļāđāļ§āļĒāļāļąāļāļāđāļāļąāļāļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļāļāļēāļĢāļŠāđāļāļāļŠāļ§āđāļēāļ āļāļķāđāļāļāļģāļāļķāļāļāļķāļāļāļąāļāļāļąāļĒāļāļąāđāļāļŦāļĄāļāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđ āđāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āļĄāļĩāļāļąāļāļāđāļāļąāļāđāļĒāļāļāđāļēāļāļŦāļēāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļĢāļ°āļāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļŠāļāļāļĢāļ°āļāļ āļĢāļ°āļāļāļŦāļāļķāđāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļ§āļĨāļēāļāļĨāļēāļāļ§āļąāļ (photopic vision) āļāļķāđāļāļāļģāļāļēāļāđāļāļĒāđāļāļĨāļĨāđāļĢāļđāļāļāļĢāļ§āļĒ āđāļĨāļ°āļāļĩāļāļĢāļ°āļāļāļŦāļāļķāđāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāļāļĩāđāđāļŠāļāļāđāļāļĒ (scotopic vision) āļāļķāđāļāļāļģāļāļēāļāđāļāļĒāđāļāļĨāļĨāđāļĢāļđāļāđāļāđāļ āđāļāđāļĨāļ°āļāļąāļāļāđāļāļąāļāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđāļĄāļĩāļāđāļ§āļāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļ, āļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āļāļēāļĢāļāļ āļīāļāļĢāļēāļĒāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļāđāļ§āļāļāļĨāļ·āđāļāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļāļĒāļāļąāđāļ§āđāļāļāļ°āļāļ·āļāļ§āđāļēāļāļđāđāļāļđāļāļĄāļĩāļŠāļēāļĒāļāļēāļāļāļāļī (Photopic vision).
āļāļēāļĢāļāđāļēāļĒāļāļāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻ
(Atmospheric transmission)
āļāđāļ§āļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļāļāļŠāļąāļāļ§āđāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļ§āļīāļ§āļąāļāļāļēāļāļēāļĢāđāļŦāđāļāļĢāļāļāļąāļāļāđāļ§āļāđāļŠāļāļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāđāļēāļāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻāđāļāđ āļāļąāđāļāđāļāđāļāļāļāļđāļāļāļąāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļāđāļāļ·āļāļāļāļąāđāļāļŦāļĄāļ "āļāđāļģāļāļ§āđāļē 315 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ" (Below 315 nm). āļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āļŠāļīāđāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļĨāđāļāļāļēāļ°āļāļąāļāđāļŠāļāļāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ (āđāļāđāļ āđāļŠāļāđāļāļ) āđāļāđāļēāļāļąāđāļ āđāļĄāđāđāļāđāđāļŠāļāļāļēāļāļāļ·āđāļāļāļīāļ āđāļāđāļ āđāļŠāļāļāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļāļēāļĢāđāļĢāļ·āļāļāđāļŠāļāļāļēāļāļŠāļīāđāļāļĄāļĩāļāļĩāļ§āļīāļ (e.g. Bioluminescence).
āļāļēāļĢāļŠāđāļāļāđāļēāļāļāļēāļāļāļē
(Ocular transmission)
āļāđāļāļāļāļĩāđāđāļŠāļāļāļ°āđāļāļāļķāļāļāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļē āđāļŠāļāļāļ°āļāđāļāļāļāđāļēāļāļāļĢāļ°āļāļāļāļēāđāļĨāļ°āđāļĨāļāļŠāđāļāđāļāļ āđāļŠāļ UVB (< 315 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ) āļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāļāļ°āļāļđāļāļāļĢāļāļāđāļāļĒāļāļĢāļ°āļāļāļāļē āđāļĨāļ°āđāļŠāļ UVA (315-400 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ) āļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāļāļ°āļāļđāļāļāļĢāļāļāđāļāļĒāđāļĨāļāļŠāđ āđāļĨāļāļŠāđāļāļ°āđāļŦāļĨāļ·āļāļāļāļķāđāļāļāļēāļĄāļāļēāļĒāļļ āļāļģāđāļŦāđāļāļēāļĢāļŠāđāļāļāđāļēāļāđāļŠāļāļĨāļāļĨāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļ āđāļāļĒāđāļāļāļēāļ°āđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļ āļāļķāđāļāļāļēāļāļāļģāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļēāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļāļŠāļĩāđāļŦāļĨāļ·āļāļ (xanthopsia) āļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļāļēāļĢāļĨāļāļāļāļāđāļāļāļāļāļāļāđāļ§āļāļāļĨāļ·āđāļāļŠāļąāđāļ (āļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļ) āđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ āļāļđāđāļāļĩāđāļĄāļĩāļ āļēāļ§āļ°āđāļĄāđāļĄāļĩāđāļĨāļāļŠāđāļāļē (aphakia) āļāļ°āđāļāđāļĢāļąāļāđāļŠāļ UVA āļāļķāđāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļāļāļķāļāļāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļēāđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āļāļļāđāļāļāļāļāļāļīāļāđāļāļĢāļ°āļāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ āļāļģāđāļŦāđāļāđāļ§āļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļ§āđāļēāļāļāļķāđāļ āđāļĨāļ°āļāļēāļāļāļģāđāļāļŠāļđāđāļ āļēāļ§āļ°āļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļāļŠāļĩāļāđāļē (cyanopsia) āđāļāđāđāļāđāļāļāļąāļ.
āļāļēāļĢāļāļđāļāļāļķāļĄāļāļāļāļāļīāļ
(Opsin absorption)
āļāļāļāļāļīāļāđāļāđāļĨāļ°āļāļąāļ§āļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄ
(Each opsin has a spectral sensitivity function)
āļāļąāļāļāđāļāļąāļāļāļĩāđāļāļģāļŦāļāļāļāļ§āļēāļĄāļāđāļēāļāļ°āđāļāđāļāđāļāļāļēāļĢāļāļđāļāļāļąāļāđāļāļāļāļāļāļāļāđāļāđāļĨāļ°āļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļ āļāļąāļāļāđāļāļąāļāļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļāļāļēāļĢāļŠāđāļāļāļŠāļ§āđāļēāļāđāļāļĒāļāļĢāļ°āļĄāļēāļāļāļ·āļāļāļēāļĢāļāđāļāļāļāļąāļāļāļąāļāļāļāļāļāļāļāļāļīāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļĩāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļ āļāļ§āļēāļĄāđāļāļĢāļāļĢāļ§āļāđāļāļāļģāđāļŦāļāđāļāļāļāļāļāļąāļāļāđāļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļāļāļāļāļāļāļīāļāđāļāđāļĨāļ°āļāļąāļ§āļāļķāļāļŠāđāļāļāļĨāļāđāļāļāļąāļāļāđāļāļąāļāļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļāļāļēāļĢāļŠāđāļāļāļŠāļ§āđāļēāļāđāļĨāļ°āļāđāļ§āļāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ āļāļąāļ§āļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļ āļāļĩāļāļāļģāļāļąāļāļāļĨāļ·āđāļāļĒāļēāļ§ (āļŠāļĩāđāļāļ) āđāļāļĨāļĩāđāļĒāļāđāļāļĨāļāļāļēāļĄāļŠāļąāļāļŠāđāļ§āļāļāļāļāļāļģāđāļŦāļāđāļāļāļāļ L-opsin āļāļģāđāļŦāļāđāļāđ āļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđāļāļđāļāļāļģāļŦāļāļāđāļāļĒāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļŠāļđāļāļŠāļļāļ "āļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļŠāļđāļāļŠāļļāļ" (Wavelength of highest sensitivity),
āļāļąāļāļāļąāđāļāđāļĄāļ·āđāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļŠāļđāļāļŠāļļāļāļāļāļ L-opsin āđāļĨāļ·āđāļāļāđāļāļāļēāļāļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļ 10 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āļāļĩāļāļāļģāļāļąāļāļāļĨāļ·āđāļāļĒāļēāļ§āļāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļāđāļāļ°āđāļĨāļ·āđāļāļāđāļ 10 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢāđāļāđāļāļāļąāļ āļāļēāļĢāđāļāļĩāđāļĒāļāđāļāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļāļāļāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļŠāļđāļāļŠāļļāļāļāļāļ L-opsin āļāļģāđāļāļŠāļđāđāļĢāļđāļāđāļāļāļāļāļāļ āļēāļ§āļ°āļāļēāļāļāļāļŠāļĩāļāļĩāđāđāļĢāļĩāļĒāļāļ§āđāļē protanomaly āđāļĨāļ° āļāļēāļĢāļāļēāļ L-opsin (protanopia) āļāļ°āļāļģāđāļŦāđāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļŠāļąāđāļāļĨāļāļāļĢāļ°āļĄāļēāļ 30 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢāļāļĩāđāļāļĩāļāļāļģāļāļąāļāļāļĨāļ·āđāļāļĒāļēāļ§ āļ āļēāļ§āļ°āļāļēāļāļāļāļŠāļĩāļāļĩāđāļŠāđāļāļāļĨāļāđāļ M-opsin āđāļĨāļ° S-opsin āļāļ°āđāļĄāđāļŠāđāļāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļĩāļāļąāļĒāļŠāļģāļāļąāļāļāđāļāļāļąāļāļāđāļāļąāļāļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļāļāļēāļĢāļŠāđāļāļāļŠāļ§āđāļēāļāļŦāļĢāļ·āļāļāļĩāļāļāļģāļāļąāļāļāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ.
āļāļģāļāļģāļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļāļĩāđāđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļ
(Different definitions)
āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļ§āļēāļĄāđāļāļĢāļāļĢāļ§āļāļāļēāļāļāļēāļĒāļ āļēāļāđāļĨāļ°āļāļĩāļ§āļ āļēāļāļāļĩāđāđāļāđāļāļĢāļīāļāļāļ°āđāļāđāļāļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āļāļīāļĒāļēāļĄāļāļāļāļāļĩāļāļāļģāļāļąāļāļāļąāđāļāđāļĄāđāļĄāļĩāļĄāļēāļāļĢāļāļēāļāđāļĨāļ°āļāļ°āđāļāļĨāļĩāđāļĒāļāđāļāļĨāļāđāļāļāļēāļĄāļāļļāļāļŠāļēāļŦāļāļĢāļĢāļĄ āļāļąāļ§āļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļ āļāļēāļāļāļļāļāļŠāļēāļŦāļāļĢāļĢāļĄāļāļēāļāļāļąāļāļ§āļĨāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļāļĩāļāļāļģāļāļąāļāđāļāļāļēāļāļāļāļīāļāļąāļāļī āļāļąāļāļāļąāđāļāļāļķāļāļĢāļēāļĒāļāļēāļāļāļĒāđāļēāļāļĢāļ°āļĄāļąāļāļĢāļ°āļ§āļąāļāļāļĩāđ 420-680 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļāļāļāļ°āļāļĩāđāļāļēāļāļāļļāļāļŠāļēāļŦāļāļĢāļĢāļĄāļāļēāļāļāļąāļāļ§āļĨāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļāļļāļāļŠāļĄāļāļąāļāļīāļāļēāļāļāļīāļāļ§āļīāļāļĒāļē āđāļĨāļ°āđāļāļ·āđāļāđāļŦāđāđāļāđāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļāļ§āđāļēāļāļāļĩāđāļŠāļļāļ āļāļķāļāļĢāļēāļĒāļāļēāļāļāļĒāđāļēāļāđāļŠāļĢāļĩāļāļĩāđ 380-750 āļŦāļĢāļ·āļāđāļĄāđāđāļāđ 380-800 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āļāļąāļāļāđāļāļąāļāļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļāļāļēāļĢāļŠāđāļāļāļŠāļ§āđāļēāļāđāļāļĒāđāļēāļāļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāđāļāļĨāđāđāļĄāđāļĄāļĩāļāļļāļāļāļąāļāļāļĩāđāļāļąāļāđāļāļ āđāļāđāđāļāđāļāļāļēāļĢāļĨāļāļĨāļāđāļāļāđāļāļāļāđāđāļāđāļāļāđāļāļĩāļĒāļĨ āļāļąāļāļāļąāđāļāļāđāļēāļāļāļāļāļąāļāļāđāļāļąāļ (āļŦāļĢāļ·āļāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āđāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļ) āļāļĩāđ 1,050 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢāļāļķāļāļāđāļāļāļāļ§āđāļēāļāļĩāđ 700 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢāļāļĢāļ°āļĄāļēāļ 109 āđāļāđāļē āļāļąāļāļāļąāđāļāļāļķāļāļāđāļāļāđāļāđāļāļ§āļēāļĄāđāļāđāļĄāļŠāļđāļāļāļ§āđāļēāļĄāļēāļāđāļāļāļēāļĢāļĢāļąāļāļĢāļđāđāđāļŠāļāļāļĩāđ 1,050 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢāļĄāļēāļāļāļ§āđāļēāđāļŠāļāļāļĩāđ 700 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ.
āļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ
(Vision outside the visible spectrum)
āļ āļēāļĒāđāļāđāļŠāļ āļēāļ§āļ°āļŦāđāļāļāļāļāļīāļāļąāļāļīāļāļēāļĢāļāļĩāđāđāļŦāļĄāļēāļ°āļŠāļĄ āļāļđāđāļāļđāļāļāļāļĨāļāļāļāļēāļāļĢāļąāļāļĢāļđāđāđāļŠāļāļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāđāļāđāļāļķāļāļāļĒāđāļēāļāļāđāļāļĒ 1,064 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļāļāļāļ°āļāļĩāđāđāļŠāļ NIR āļāļĩāđ 1,050 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĢāļ°āļāļļāđāļāđāļŦāđāđāļŦāđāļāļŠāļĩāđāļāļ āļāļķāđāļāļāđāļāļāļĩāđāļ§āđāļēāļĄāļĩāļāļēāļĢāļāļđāļāļāļąāļāđāļāļĒāļāļĢāļāđāļāļĒ L-opsin āđāļāđāļāđāļĄāļĩāļĢāļēāļĒāļāļēāļāļ§āđāļēāđāļĨāđāļāļāļĢāđ NIR āđāļāļāļāļąāļĨāļŠāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĢāļ°āļāļļāđāļāđāļŦāđāđāļŦāđāļāļŠāļĩāđāļāļĩāļĒāļ§ āļāļķāđāļāļāđāļāļāļĩāđāļ§āđāļēāļāļēāļĢāļāļđāļāļāļąāļāđāļāļāļŠāļāļāđāļāļāļāļāļāļēāļāļāđāļ§āļĒāđāļŦāđāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļāđāļāđāļŠāļ NIR āļĄāļēāļāļāļķāđāļ āđāļāļāļģāļāļāļāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļąāļ āļāļđāđāļāļđāļāļāļāļĨāļāļāļāļēāļĒāļļāļāđāļāļĒāļāļēāļāļĢāļąāļāļĢāļđāđāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļāđāļāđāļāļķāļāļāļĢāļ°āļĄāļēāļ 310-313 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļāđāļāļēāļĢāļāļĢāļ§āļāļāļąāļāđāļŠāļāļāļĩāđāļāđāļģāļāļ§āđāļē 380 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢāļāļēāļāđāļāļīāļāļāļēāļāļāļēāļĢāđāļĢāļ·āļāļāđāļŠāļāļāļāļāļŠāļ·āđāļāđāļāļāļ§āļāļāļēāļĄāļēāļāļāļ§āđāļēāļāļēāļĢāļāļđāļāļāļąāļāđāļŠāļ UV āđāļāļĒāļāļĢāļāđāļāļĒāļāļāļāļāļīāļ āđāļĄāļ·āđāļāđāļŠāļ UVA āļāļđāļāļāļđāļāļāļąāļāđāļāļĒāļŠāļ·āđāļāđāļāļāļ§āļāļāļē (āđāļĨāļāļŠāđāđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āļāļāļāļē) āļĄāļąāļāļāļēāļāđāļĢāļ·āļāļāđāļŠāļāđāļĨāļ°āļāļđāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļāļāļĄāļēāļāļĩāđāļāļĨāļąāļāļāļēāļāļāđāļģāļāļ§āđāļē (āļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļĩāđāļĒāļēāļ§āļāļ§āđāļē) āļāļķāđāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļđāļāļāļđāļāļāļąāļāđāļāļĒāļāļāļāļāļīāļāđāļāđ āļāļąāļ§āļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļ āđāļĄāļ·āđāļāđāļĨāļāļŠāđāļāļđāļāļāļąāļāđāļŠāļ 350 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ
āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāđāļŠāļāđāļĢāļ·āļāļāđāļŠāļāļāļ°āļāļĒāļđāđāļāļĢāļāļāļĨāļēāļāļāļĩāđ 440 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ.
āļāļēāļĢāļāļĢāļ§āļāļāļąāļāđāļŠāļāļāļĩāđāđāļĄāđāđāļāđāļ āļēāļ
(Non-visual light detection)
āļāļāļāļāļēāļāļĢāļ°āļāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāļāļĩāđāļŠāļ§āđāļēāļāđāļĨāļ°āđāļāļāļĩāđāļĄāļ·āļāđāļĨāđāļ§ āļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļĒāļąāļāļĄāļĩāļĢāļ°āļāļāļāļ·āđāļāđ āđāļāļāļēāļĢāļāļĢāļ§āļāļāļąāļāđāļŠāļāļāļĩāđāđāļĄāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļĢāļ°āļāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļŦāļĨāļąāļ āļāļąāļ§āļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļ āđāļĄāļĨāļēāđāļāļāļāļīāļāļĄāļĩāļāđāļ§āļāļāļēāļĢāļāļđāļāļāļąāļāđāļŠāļāļāļĩāđ 420-540 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļĨāļ°āļāļ§āļāļāļļāļĄāļāļąāļāļŦāļ§āļ°āļāļĩāļ§āļīāļāļāļĢāļ°āļāļģāļ§āļąāļāđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āļāļ§āļāļāļēāļĢāļāļāļāļŠāļāļāļāļāļąāļāđāļāļĄāļąāļāļīāļāļ·āđāļāđ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļĢāļ°āļāļāđāļĄāļĨāļēāđāļāļāļāļīāļāđāļĄāđāđāļāđāļŠāļĢāđāļēāļāļ āļēāļ āļāļķāļāđāļĄāđāļāļ·āļāļ§āđāļēāđāļāđāļāļĢāļ°āļāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļāļĢāļīāļāđāļĨāļ°āđāļĄāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāđāļ§āļāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ.
āđāļāļŠāļąāļāļ§āđāļāļĩāđāđāļĄāđāđāļāđ āļĄāļāļļāļĐāļĒāđ
(In non-humans)
āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļāļđāļāļāļģāļŦāļāļāđāļŦāđāđāļāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ āđāļāđāļāļ§āļēāļĄāđāļāļāļāđāļēāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļŠāļēāļĒāļāļąāļāļāļļāđāļĄāļĩāļĄāļēāļ āđāļĄāđāđāļāļĩāļĒāļāđāļāđāļāļāļāļāļāļāļāļīāļāļāļ°āļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļĨāļ·āđāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļāļ·āđāļāđāļāļĨāļĩāđāļĒāļāđāļāļĨāļāļāđāļ§āļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļ āđāļēāļāļąāđāļ āđāļāđāļŠāļąāļāļ§āđāļĄāļĩāļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļāļ 4 āļāļąāļ§ (āđāļāļāļĢāļēāđāļāļĢāļĄāļēāļāļīāļ) āļŦāļĢāļ·āļ 2 āļāļąāļ§ (āđāļāđāļāļĢāļĄāļēāļāļīāļ) āđāļĄāļ·āđāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļąāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļĩāđāļĄāļĩ 3 āļāļąāļ§ (āđāļāļĢāđāļāļĢāļĄāļēāļāļīāļ) āļāđāļĄāļąāļāļāļ°āļĄāļĩāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļāļ§āđāļēāļāļŦāļĢāļ·āļāđāļāļāļāļ§āđāļēāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļēāļĄāļĨāļģāļāļąāļ
āļŠāļąāļāļ§āđāļĄāļĩāļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļāļĄāļąāļāļāļ°āļĄāļĩāļāļāļāļāļīāļ 1-4 āļāļĨāļēāļŠāļāļĩāđāđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļ:
- āļāļāļāļāļīāļāļāļāļīāļāđāļ§āļāđāļāļāļĨāļ·āđāļāļĒāļēāļ§ (LWS) āļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļŠāļđāļāļŠāļļāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļ 500-570 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ - āļāļāļāļāļīāļāļāļāļīāļāđāļ§āļāđāļāļāļĨāļ·āđāļāļāļĨāļēāļ (MWS) āļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļŠāļđāļāļŠāļļāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļ 480-520 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ - āļāļāļāļāļīāļāļāļāļīāļāđāļ§āļāđāļāļāļĨāļ·āđāļāļŠāļąāđāļ (SWS) āļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļŠāļđāļāļŠāļļāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļ 415-470 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļĨāļ°āļāļāļāļāļīāļāļāļāļīāļāđāļ§āļāđāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāđāļ§āđāļāđāļĨāļ/āļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļ (VS/UVS) āļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļŠāļđāļāļŠāļļāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļ 355-435 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ - āļāļēāļĢāļāļāļŠāļāļāļĢāļ°āļāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļāļāļŠāļąāļāļ§āđāđāļāļĒāļ§āļīāļāļĩāļāļēāļāļāļĪāļāļīāļāļĢāļĢāļĄāļāļąāđāļāļāļģāđāļāđāļĒāļēāļ āļāļąāļāļāļąāđāļāļāđāļ§āļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļāļāļŠāļąāļāļ§āđāļāļķāļāļĄāļąāļāļāļđāļāļāļĢāļ°āļĄāļēāļāđāļāļĒāļāļēāļĢāđāļāļĢāļĩāļĒāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļŠāļđāļāļŠāļļāļāļāļāļāļāļāļāļāļīāļāļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļŠāļđāļāļŠāļļāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļąāđāļ§ āđāļ (S-opsin āļāļĩāđ 420 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļĨāļ° L-opsin āļāļĩāđ 560 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ).
āļŠāļąāļāļ§āđāđāļĨāļĩāđāļĒāļāļĨāļđāļāļāđāļ§āļĒāļāļĄ
(Mammals)
āļŠāļąāļāļ§āđāđāļĨāļĩāđāļĒāļāļĨāļđāļāļāđāļ§āļĒāļāļĄāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāļĒāļąāļāļāļāļĄāļĩāļāļāļāļāļīāļāđāļāļĩāļĒāļāļŠāļāļāļāļĨāļēāļŠ (LWS āđāļĨāļ° VS) āļāļķāđāļāļāļēāļāđāļāđāļāļāļĨāļĄāļēāļāļēāļāļāđāļ§āļāļāļĩāđāļ§āļīāļ§āļąāļāļāļēāļāļēāļĢāđāļāđāļ§āļĨāļēāļāļĨāļēāļāļāļ·āļāļāđāļāļāļāđāļēāļāļāļģāļāļąāļ āļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āđāļāļĢāđāļĄāļāđāļāđāļĨāļāđāļāđāļē (āļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ) āđāļāđāļ§āļīāļ§āļąāļāļāļēāļāļēāļĢāļāļāļāļāļīāļāļāļĨāļēāļŠ LWS āļŠāļāļāđāļ§āļāļĢāđāļāļąāļāđāļāļ·āđāļāļāļ·āđāļāļāļđāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļŠāļĩāļŠāļēāļĄāļŠāļĩ āđāļāļāļāđāļēāļāļāļēāļāļŠāļąāļāļ§āđāđāļĨāļĩāđāļĒāļāļĨāļđāļāļāđāļ§āļĒāļāļĄāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđ āļāļāļāļāļīāļ UVS āļāļāļāļŦāļāļđāļĒāļąāļāļāļāļāļĒāļđāđāļāļĩāđāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļĩāđāļŠāļąāđāļāļāļ§āđāļē āļāļĢāļ°āļāļāļāļāļąāļāļāļēāļĢāļāļĩāđāđāļĄāđāļĄāļĩāļāļąāļ§āļāļĢāļāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāļĒāļđāļ§āļĩāđāļāđāļĨāļāļŠāđ āļŦāļāļđāļāļķāļāļĄāļĩāļāļāļāļāļīāļ UVS āļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĢāļ§āļāļāļąāļāđāļāđāļāļķāļ 340 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāđāļŦāđāļĢāļąāļāļŠāļĩāļĒāļđāļ§āļĩāđāļāđāļēāļāļķāļāđāļĢāļāļīāļāļēāļāļēāļāļāļģāđāļāļŠāļđāđāļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāļĒāļŦāļēāļĒāļāļāļāđāļĢāļāļīāļāļē āđāļāđāļāđāļ§āļāļāļēāļĒāļļāļāļąāļĒāļāļĩāđāļŠāļąāđāļāļāļāļāļŦāļāļđāđāļĄāļ·āđāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļąāļāļŠāļąāļāļ§āđāđāļĨāļĩāđāļĒāļāļĨāļđāļāļāđāļ§āļĒāļāļĄāļāļāļīāļāļāļ·āđāļāļāļēāļāļāđāļ§āļĒāļĨāļāļāđāļāđāļŠāļĩāļĒāļāļĩāđāđāļĄāļ·āđāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļąāļāļāđāļāļāļĩāļāļāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāļĒāļđāļ§āļĩ āļŠāļļāļāļąāļāļĄāļĩāļāļāļāļāļīāļāļĢāļđāļāļāļĢāļ§āļĒāļŠāļāļāļāļāļīāļāļāļĩāđ 429 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢāđāļĨāļ° 555 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āļāļąāļāļāļąāđāļāļāļķāļāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļāļ·āļāļāļāļąāđāļāļŦāļĄāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļ°āļĄāļĩāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļŠāļĩāļŠāļāļāļŠāļĩāļāđāļāļēāļĄ āļĄāđāļēāļĄāļĩāļāļāļāļāļīāļāļĢāļđāļāļāļĢāļ§āļĒāļŠāļāļāļāļāļīāļāļāļĩāđ 428 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢāđāļĨāļ° 539 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āļāļģāđāļŦāđāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļŠāļĩāđāļāļāļĨāļāļĨāļāđāļĨāđāļāļāđāļāļĒ.
āļāļ (Birds)
āļŠāļąāļāļ§āđāļĄāļĩāļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļāļāļ·āđāļāđ āļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđ (āļāļ āļāļīāđāļāļāđāļē āļāļĨāļē āļŊāļĨāļŊ) āļĒāļąāļāļāļāļĢāļąāļāļĐāļēāļāļ§āļēāļĄāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļāļāļēāļĢāđāļĒāļāļŠāļĩāđāļāđāļŠāļĩāđāļŠāļĩ āļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļāļāļāļāļīāļ UVS āļāļĩāđāđāļāđāļāļĒāļēāļĒāđāļāđāļāļĨāļāļ§āđāļēāļāļāļāļāļīāļ VS āļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāđāļāļāđāļ§āļāļĢāļąāļāļŠāļĩāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļ
āļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļāļāļāļāļāļāļāļīāļ UVS āđāļāļāļāđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļ āļāļąāđāļāđāļāđ 355-425 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļĨāļ°āļāļāļāļāļīāļ LWS āļāļąāđāļāđāļāđ 560-570 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āļāļĩāđāļŦāļĄāļēāļĒāļāļ§āļēāļĄāļ§āđāļēāļāļāļāļēāļāļāļāļīāļāļĄāļĩāļāđāļ§āļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļĩāđāđāļāļĩāļĒāļāđāļāđāļēāļāļąāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āđāļāļāļāļ°āļāļĩāđāļāļāļāļēāļāļāļāļīāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļāđāļāđāļŠāļ UV āļŠāļđāļāļāļķāđāļāļĄāļēāļ āļāļēāļāļāļĢāļąāđāļāļĄāļĩāļāļēāļĢāļĢāļēāļĒāļāļēāļāļ§āđāļēāļāļāļāļāļīāļ LWS āļāļāļāļāļāļĄāļĩāļāđāļ§āļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļŠāļđāļāļŠāļļāļāļĄāļēāļāļāļ§āđāļē 600 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļāđāđāļāđāļāļāđāļ§āļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļŠāļđāļāļŠāļļāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļāļāļķāđāļāļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļāļąāļ§āļāļĢāļāļāļāļāļāļŦāļĒāļāļāđāļģāļĄāļąāļāđāļāļāļāļāđāļ§āļĒ āļāđāļ§āļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļŠāļđāļāļŠāļļāļāļāļāļāļāļāļāļāļīāļ LWS āđāļāļĩāļĒāļāļāļĒāđāļēāļāđāļāļĩāļĒāļ§āđāļāđāļāļāļąāļ§āļāđāļāļāļĩāđāļāļĩāđāļāļĩāļāļ§āđāļēāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļĩāļāļāļģāļāļąāļāļāļĨāļ·āđāļāļĒāļēāļ§ āļāļĢāļ°āđāļĒāļāļāđāļāļĩāđāđāļāđāļāđāļāđāļāđāļāļāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļ UV āđāļāļāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļĨāļ§āļāļĨāļēāļĒāļāļāļāļāļāļĩāđāđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļāđāļāļāļēāļĄāđāļāļĻ āļāļķāđāļāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļāļāļēāļ°āđāļāļāđāļ§āļāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļāđāļāđāļēāļāļąāđāļ.
āļāļĨāļē (Fish)
āđāļāļĒāļāļąāđāļ§āđāļāđāļĨāđāļ§āļāļĨāļēāļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāđāļ (Teleosts) āđāļāđāļāļāļĨāļēāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļŠāļĩāļŠāļĩāđāļŠāļĩ āļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļāļāļāļāļāļāļāļīāļ UVS āđāļāļāļĨāļēāļāļ°āđāļāļāļāđāļēāļāļāļąāļāđāļāļāļąāđāļāđāļāđ 347-383 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļĨāļ°āļāļāļāļāļīāļ LWS āļāļąāđāļāđāļāđ 500-570 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āļāļĨāļēāļāļēāļāļāļāļīāļāļāļĩāđāđāļāđāđāļāļĢāđāļĄāļāļāļĢāđāļāļēāļāđāļĨāļ·āļāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĒāļēāļĒāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļāļāļāļāļāļāļāļīāļ LWS āđāļāđāļāļķāļ 625 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āļāļ§āļēāļĄāđāļāļ·āđāļāļāļĩāđāđāļāļĢāđāļŦāļĨāļēāļĒāļ§āđāļēāļāļĨāļēāļāļāļāđāļāđāļāļŠāļąāļāļ§āđāđāļāļĩāļĒāļāļāļāļīāļāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļąāđāļāđāļŠāļāļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāđāļĨāļ°āđāļŠāļāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļ āļāļąāđāļāđāļĄāđāļāļđāļāļāđāļāļ āđāļāļĢāļēāļ°āļāļĨāļēāļāļāļāđāļĄāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļŠāļāļāļīāļāļāļĢāļēāđāļĢāļāđāļāđ.
āļŠāļąāļāļ§āđāđāļĄāđāļĄāļĩāļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļ
(Invertebrates)
āļĢāļ°āļāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļāļāļŠāļąāļāļ§āđāđāļĄāđāļĄāļĩāļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļāđāļāļāļāđāļēāļāļāļēāļāļŠāļąāļāļ§āđāļĄāļĩāļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļ āļāļąāļāļāļąāđāļāļāļēāļĢāđāļāļĢāļĩāļĒāļāđāļāļĩāļĒāļāđāļāļĒāļāļĢāļāļāļķāļāļāļģāđāļāđāļĒāļēāļ āļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āļĄāļĩāļĢāļēāļĒāļāļēāļāļ§āđāļēāđāļĄāļĨāļāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļ§āļāđāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāļĒāļđāļ§āļĩ āļāļķāđāļāđāļĨāļ°āđāļĄāļĨāļāļāļ·āđāļāđ āļāļĩāļāļŦāļĨāļēāļĒāļāļāļīāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĢāļ§āļāļāļąāļāđāļŠāļāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļāđāļāđ āļāļķāđāļāļāđāļ§āļĒāđāļŦāđāļāļ§āļāļĄāļąāļāļŦāļēāļāđāļģāļŦāļ§āļēāļāđāļāļāļāļāđāļĄāđāđāļāđ āļāļ·āļāļāļĩāđāļāđāļāļāļāļķāđāļāļāļēāļāļēāļĢāļāļŠāļĄāđāļāļŠāļĢāđāļāļĒāđāļĄāļĨāļāļāļēāļāļāļĢāļ°āļŠāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļģāđāļĢāđāļāđāļāļāļēāļĢāļŠāļ·āļāļāļąāļāļāļļāđāđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļĢāļđāļāļĨāļąāļāļĐāļāđāļāļāļāļāļ§āļāļĄāļąāļāđāļāđāļŠāļāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļāļĄāļēāļāļāļ§āđāļēāļŠāļĩāļŠāļąāļāļāļĩāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļ āļāļĩāļāļāļģāļāļąāļāļāļĨāļ·āđāļāļĒāļēāļ§āļāļāļāļāļķāđāļāļāļĒāļđāđāļāļĩāđāļāļĢāļ°āļĄāļēāļ 590 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āļāļļāđāļāđāļĄāļāļāļīāļŠāļĄāļĩāļāļāļāļāļīāļāļĄāļēāļāļāļķāļ 14 āļāļāļīāļ āļāļģāđāļŦāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļāļāđāļ§āļāļāļĨāļ·āđāļāļāļąāđāļāđāļāđāļāđāļģāļāļ§āđāļē 300 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢāļāļķāļāļĄāļēāļāļāļ§āđāļē 700 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ.
āļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāđāļ§āļĒāļāļ§āļēāļĄāļĢāđāļāļ
(Thermal vision)
āļāļđāļāļēāļāļāļāļīāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļ "āļĄāļāļāđāļŦāđāļ" āļāļ§āļēāļĄāļĢāđāļāļāļāļĩāđāđāļāđāļĢāļąāļāļŠāļĩāđāļāļāđāļ§āļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļ 5 āļāļķāļ 30 āđāļĄāđāļāļĢāđāļĄāļāļĢāđāļāđāļāļĒāđāļēāļāđāļĄāđāļāļĒāļģāđāļāļĢāļ°āļāļąāļāļāļĩāđāļāļđāļŦāļēāļāļāļĢāļ°āļāļīāđāļāļāļēāļāļāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļĨāđāļāđāļāđāļēāļŦāļĄāļēāļĒāđāļāļĒāļąāļāļŠāđāļ§āļāļāļĩāđāļāđāļāļāđāļāļāļāļāļĢāđāļēāļāļāļēāļĒāđāļŦāļĒāļ·āđāļāđāļāļ·āđāļāđāļāļĄāļāļĩāđāļāđ āđāļĨāļ°āļāļđāļāļāļīāļāļāļ·āđāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļ§āļąāļĒāļ§āļ°āļāļĩāđāļāļēāļāļāļĢāļ§āļāļāļąāļāļĢāđāļēāļāļāļēāļĒāļāļĩāđāļāļāļāļļāđāļāđāļāđāļāļēāļāļĢāļ°āļĒāļ°āļŦāđāļēāļāļŦāļāļķāđāļāđāļĄāļāļĢ āļāļāļāļāļēāļāļāļĩāđāļĒāļąāļāļāļēāļāđāļāđāđāļāļāļēāļĢāļāļ§āļāļāļļāļĄāļāļļāļāļŦāļ āļđāļĄāļīāļĢāđāļēāļāļāļēāļĒāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļĢāļ§āļāļāļąāļāļāļđāđāļĨāđāļēāļāļĩāļāļāđāļ§āļĒ.
āļŠāđāļāļāđāļāļĢāļŠāđāļāļāļĩ
(Spectroscopy)
āļŠāđāļāļāđāļāļĢāļŠāđāļāļāļĩāļāļ·āļāļāļēāļĢāļĻāļķāļāļĐāļēāļ§āļąāļāļāļļāđāļāļĒāļāļēāļĻāļąāļĒāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļāļāļŠāļĩāļāļĩāđāļ§āļąāļāļāļļāļāļąāđāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļāļāļĄāļē āļāļđāļāļāļąāļ āļŦāļĢāļ·āļāļŠāļ°āļāđāļāļ āļŠāđāļāļāđāļāļĢāļŠāđāļāļāļĩāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļāđāļāđāļāļĢāļ·āđāļāļāļĄāļ·āļāļŠāļģāļāļąāļāđāļāļāļēāļāļāļēāļĢāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđ (āđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļąāļāļŠāđāļāļāđāļāļĢāļŠāđāļāļāļĩāļāļĩāđāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļ·āđāļāđ) āļāļķāđāļāļāļąāļāļ§āļīāļāļĒāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđāđāļāđāđāļāļāļēāļĢāļ§āļīāđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđāļāļļāļāļŠāļĄāļāļąāļāļīāļāļāļāļ§āļąāļāļāļļāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāđāļāļĨāļāļāļāđāļ āļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĢāļ§āļāļāļąāļāļāļēāļāļļāđāļāļĄāļĩāđāļĨāļ°āđāļĄāđāļĨāļāļļāļĨāļāļāļēāļāđāļĨāđāļāđāļāļ§āļąāļāļāļļāļāļēāļāļāļēāļĢāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđāđāļāđāđāļāļĒāļāļēāļĢāļŠāļąāļāđāļāļāđāļŠāđāļāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļđāļāļāļĨāļ·āļ āļāļąāļ§āļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļ āļŪāļĩāđāļĨāļĩāļĒāļĄāļāļđāļāļāļĢāļ§āļāļāļāļāļĢāļąāđāļāđāļĢāļāđāļāļĒāļāļēāļĢāļ§āļīāđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļāļāļāļ§āļāļāļēāļāļīāļāļĒāđ āļāļēāļĢāđāļāļĨāļĩāđāļĒāļāđāļāļĨāļāļāļ§āļēāļĄāļāļĩāđāļāļāļāđāļŠāđāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļāđāđāļāļāļēāļĢāļ§āļąāļāļāļēāļĢāđāļĨāļ·āđāļāļāļāļāļāđāļāļĨāļāļĢāđ (āļāļēāļĢāđāļĨāļ·āđāļāļāđāļāļāļēāļāđāļāļāļŦāļĢāļ·āļāļāļēāļĢāđāļĨāļ·āđāļāļāđāļāļāļēāļāļāđāļģāđāļāļīāļ) āļāļāļāļ§āļąāļāļāļļāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāđāļāļĨāļāļāļāđāļāđāļāļ·āđāļāļāļģāļŦāļāļāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§āļāļāļāļ§āļąāļāļāļļāļāļąāđāļāļ§āđāļēāđāļāļĨāļ·āđāļāļāļāļĩāđāđāļāđāļēāļŦāļēāļŦāļĢāļ·āļāļāļāļāļāļēāļāļāļđāđāļŠāļąāļāđāļāļ āļŠāđāļāļāđāļāļĢāļŠāđāļāļāļĩāļāļēāļāļāļēāļĢāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđāđāļāđāļāļ°āđāļāļĢāļāđāļĨāļĩāđāļĒāļ§āđāļāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļĨāļ°āđāļāļĩāļĒāļāļŠāļđāļāđāļāļāļēāļĢāļŠāļąāļāđāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļāļĩāđāļāļ§āļēāļĄāļĨāļ°āđāļāļĩāļĒāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāļŠāļđāļāļĄāļēāļ.
āļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļē
(Blue light spectrum)
āđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļē āļāļķāđāļāļĄāļĩāļāđāļ§āļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļ 400 āļāļķāļ 500 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āļĄāļĩāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāļŠāļļāļāļ āļēāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļĒāđāļēāļāļāļ§āđāļēāļāļāļ§āļēāļ āđāļāļĒāļĄāļĩāļāļīāļāļāļīāļāļĨāļāđāļāļāļĢāļ°āļāļ§āļāļāļēāļĢāļāļēāļāļŠāļĢāļĩāļĢāļ§āļīāļāļĒāļēāļŦāļĨāļēāļĒāļāļĒāđāļēāļāđāļāļĢāđāļēāļāļāļēāļĒāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āđāļĄāđāļ§āđāļēāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļ°āđāļāđāļāļŠāļīāđāļāļāļģāđāļāđāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļāļ§āļāļāļļāļĄāļāļąāļāļŦāļ§āļ°āļāļēāļĢāļāļāļāļŦāļĨāļąāļ āļāļēāļĢāđāļāļīāđāļĄāļāļ§āļēāļĄāļāļ·āđāļāļāļąāļ§ āđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļŠāļāļąāļāļŠāļāļļāļāļāļēāļĢāļāļģāļāļēāļāļāļāļāļŠāļĄāļāļ āđāļāđāļāļēāļĢāļĄāļĩāļāļĒāļđāđāļāļāļāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļĒāđāļēāļāđāļāļĢāđāļŦāļĨāļēāļĒāđāļāđāļāđāļāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļ§āļēāļĄāļāļąāļāļ§āļĨāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāļĩāđāļāļēāļāđāļāļīāļāļāļķāđāļāļāđāļāļŠāļļāļāļ āļēāļāđāļāļĒāļĢāļ§āļĄ āļāļēāļĢāļŠāļąāļĄāļāļąāļŠāļāļąāļāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāđāļāđāļāđāļ§āļĨāļēāļāļēāļāđāļāđāļāļāļąāļāļāļĢāļēāļĒāļāđāļāļŠāļļāļāļ āļēāļāļāļāļāļāļ§āļāļāļēāđāļĨāļ°āļāļēāļāļāļģāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļēāļāļēāļĢāļāđāļēāļāđ āđāļāđāļ āļāļēāđāļŦāđāļ āļāđāļāļāđāļāļĨāļĩāļĒ āđāļĨāļ°āļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļĄāđāļāļąāļ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāđāļĢāļēāļāļķāđāļāļāļēāļāļļāļāļāļĢāļāđāļāļīāļāļīāļāļąāļĨāđāļĨāļ°āđāļŠāļāļāļĢāļ°āļāļīāļĐāļāđāļĄāļēāļāļāļķāđāļ āļāļķāļāđāļāđāļāļŠāļīāđāļāļŠāļģāļāļąāļāļāļĩāđāļāļ°āļāđāļāļāđāļāđāļēāđāļāđāļŠāđāļāļāļēāļāļāļĩāđāļāļąāļāļāđāļāļāļāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļĩāđāļŠāđāļāļāļĨāļāđāļāļāļĢāļ°āļāļ§āļāļāļēāļĢāļāļēāļāļāļĩāļ§āļ āļēāļ āđāļāļ·āđāļāļĨāļāļāļąāļāļāļĢāļēāļĒāļāļēāļāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļē āļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāļāļĨāļĒāļļāļāļāđāļāļēāļĢāļāļąāļāļāļēāļĢāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļāļĄāļēāđāļāđāđāļāđ āļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļāļēāļĢāļāļģāļāļąāļāđāļ§āļĨāļēāļāļēāļĢāđāļāđāļŦāļāđāļēāļāļāļāđāļāļāļāļāļāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāđāļāđāļāļąāļ§āļāļĢāļāļāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļē.
āđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāđāļāđāļāļŠāđāļ§āļāļŠāļģāļāļąāļāļāļāļāļŠāđāļāļāļāļĢāļąāļĄāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđ āđāļāļĒāļĄāļĩāļāđāļ§āļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļĢāļ°āļĄāļēāļ 400-480 āļāļēāđāļāđāļĄāļāļĢ āđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāđāļāļīāļāļāļēāļāļŦāļĨāļāļāđāļ LED āđāļĨāļ°āļŦāļāđāļēāļāļāļāļīāļāļīāļāļąāļĨ āļāļķāđāļāļāļąāļāļāļļāļāļąāļāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāļāļąāđāļ§āđāļāđāļāđāļĨāļāļāļāļāđāļĢāļēāđāļŠāļāđāļ LED āļŠāļĢāđāļēāļāđāļŠāļāļŠāļĩāļāļēāļ§āđāļāļĒāļāļēāļĢāļāļŠāļĄāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļāļĨāļ·āđāļāļāļ·āđāļāđ āļāļķāđāļāļĄāļąāļāđāļāđāļŠāļēāļĢāđāļĢāļ·āļāļāđāļŠāļāļŠāļĩāđāļŦāļĨāļ·āļāļāļāļĒāđāļēāļāļāļēāļĢāđāđāļāļ āđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļēāļāļŦāļāđāļēāļāļāļāļīāļāļīāļāļąāļĨ āđāļāđāļ āļāļāļĄāļāļīāļ§āđāļāļāļĢāđ āļŠāļĄāļēāļĢāđāļāđāļāļ āđāļĨāļ°āđāļāđāļāđāļĨāđāļ āļāļĨāđāļāļĒāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāđāļāļāļĢāļīāļĄāļēāļāļĄāļēāļ āļāļģāđāļŦāđāđāļĢāļēāđāļāđāļĢāļąāļāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļĒāđāļēāļāļāđāļāđāļāļ·āđāļāļāļāļĨāļāļāļāļąāđāļāļ§āļąāļāđāļĨāļ°āļāļ·āļ āđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļĄāļĩāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļāļāđāļāļāļĢāļ°āļāļ§āļāļāļēāļĢāļāļēāļāļŠāļĢāļĩāļĢāļ§āļīāļāļĒāļēāļŦāļĨāļēāļĒāļāļĒāđāļēāļāđāļāļŠāļļāļāļ āļēāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ
āļāļēāļĢāđāļāđāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļĒāđāļēāļāđāļāļĢāđāļŦāļĨāļēāļĒāđāļāđāļāļāđāļāđāļĨāļĒāļĩāļŠāļĄāļąāļĒāđāļŦāļĄāđāļāļģāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļ§āļēāļĄāļāļąāļāļ§āļĨāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāļĩāđāļāļēāļāđāļāļīāļāļāļķāđāļāļāļēāļāļāļēāļĢāļŠāļąāļĄāļāļąāļŠāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļĄāļēāļāđāļāļīāļāđāļ āļāļēāļĢāļŠāļąāļĄāļāļąāļŠāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļĄāļēāļāđāļāļīāļāđāļāļāļąāđāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļāļīāļāļāļāļāļīāļāļāļāļŠāļļāļāļ āļēāļāļāļ§āļāļāļē āļĢāļđāļāđāļāļāļāļēāļĢāļāļāļāļŦāļĨāļąāļ āđāļĨāļ°āļāļ§āļēāļĄāđāļāđāļāļāļĒāļđāđāļāļĩāđāļāļĩ.
āđāļŠāļāļāļĢāļ°āļāļīāļĐāļāđ
(Artificial)
āđāļŠāļāđāļ LED, āļŦāļāđāļēāļāļāļāļīāļāļīāļāļąāļĨ āđāļĨāļ°āļŦāļĨāļāļāļāļĨāļđāļāļāđāļĢāļŠāđāļāļāļāđ āđāļāđāļāļāļąāļ§āļāļĒāđāļēāļāļāļāļāđāļŦāļĨāđāļāļāļģāđāļāļīāļāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļĢāļ°āļāļīāļĐāļāđāļāļąāđāļ§āđāļ āđāļŠāļāđāļ LED āļāļđāļāđāļāđāļāļĒāđāļēāļāđāļāļĢāđāļŦāļĨāļēāļĒāđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļāļ§āļēāļĄāļāļāļāļēāļāđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļāļāļēāļĢāđāļāđāļāļĨāļąāļāļāļēāļ āļāļĨāđāļāļĒāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļĄāļēāļāļāļ§āđāļēāļŦāļĨāļāļāđāļāđāļŠāđāđāļāļāļāļąāđāļāđāļāļīāļĄ āļāļķāđāļāļāļēāļāļŠāđāļāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāļāļļāļāļ āļēāļāļāļēāļĢāļāļāļāļŦāļĨāļąāļāđāļĨāļ°āļŠāļļāļāļ āļēāļāļāļēāļŦāļēāļāđāļāđāļĄāļēāļāđāļāļīāļāđāļāđāļāđāļ§āļĨāļēāļāļĨāļēāļāļāļ·āļ āđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļāļđāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļāļāļĄāļēāļāļēāļāļŦāļāđāļēāļāļāļāļīāļāļīāļāļąāļĨ āđāļāđāļ āļāļāļĄāļāļīāļ§āđāļāļāļĢāđ āđāļāđāļāđāļĨāđāļ āļŠāļĄāļēāļĢāđāļāđāļāļ āđāļĨāļ°āđāļāļĢāļāļąāļĻāļāđ āļāļķāđāļāļāļēāļāļāļģāđāļāļŠāļđāđāļāļēāļĢāļŠāļąāļĄāļāļąāļŠāđāļāđāļāđāļ§āļĨāļēāļāļēāļāđāļāļāļĩāļ§āļīāļāļŠāļĄāļąāļĒāđāļŦāļĄāđ
āļāļēāļĢāđāļāđāļŦāļāđāļēāļāļāļāļīāļāļīāļāļąāļĨāļĄāļēāļāđāļāļīāļāđāļ āđāļāļĒāđāļāļāļēāļ°āļāđāļāļ
āļāļāļ āļāļēāļāļāļģāđāļŦāđāļāļēāđāļŦāđāļ āļāļ§āļāļāļē āđāļĨāļ°
āļĢāļđāļāđāļāļāļāļēāļĢāļāļāļāļŦāļĨāļąāļāđāļĄāđāļāļāļāļī āļŦāļĨāļāļāļāļĨāļđāļāļāđāļĢāļŠāđāļāļāļāđ
āļāļĨāđāļāļĒāđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāđāļĨāļ°āļĄāļąāļāđāļāđāđāļāļāļ·āđāļāļāļĩāđāļŠāļēāļāļēāļĢāļāļ°āđāļĨāļ°āļŠāļāļēāļāļāļĩāđāļāļģāļāļēāļāļāļēāļĢāđāļāđāļŦāļĨāļāļāļāļĨāļđāļāļāđāļĢāļŠāđāļāļāļ āđāđāļāđāļāđāļ§āļĨāļēāļāļēāļāļāļēāļāļāļģāđāļŦāđāļāļ§āļāļāļē āļāđāļāļāļĨāđāļē āđāļĨāļ°āļāļąāļāļŦāļēāļāļąāļāļŦāļ§āļ°āļāļēāļĢāļāļāļāļŦāļĨāļąāļ āđāļāļĒāđāļāļāļēāļ°āđāļāļāļ·āđāļāļāļĩāđāļ āļēāļĒāđāļāļāļēāļāļēāļĢāļāļĩāđāļĄāļĩāđāļŠāļāļāļĢāļĢāļĄāļāļēāļāļīāļŠāđāļāļāļāļķāļāļāđāļāļĒ.
āļāļĨāđāļ
(Mechanism)
āđāļŠāļāļŠāļĩāļāđāļēāļĄāļĩāļāļĨāļ·āđāļāļāļ§āļēāļĄāļĒāļēāļ§āļŠāļąāđāļāđāļĨāļ°āļĄāļĩāļāļĨāļąāļāļāļēāļāļŠāļđāļ āļāļģāđāļŦāđāļĄāļĩāļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļāļŠāļđāļāđāļāļāļēāļĢāļāļ°āļĨāļļāļāļ°āļĨāļ§āļāđāļāđāļēāļŠāļđāđāļāļ§āļāļāļēāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāđāļĨāļ°āļāđāļāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļĨāļāļēāļāļāļĩāļ§āļ āļēāļ.
āļāļĢāļīāļāļāļēāđāļāļ (Ph.D) ðđð
āļāļđāđāļāļģāļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļ / āļāļąāļāļāļķāļāļ āļēāļ
āđāļāļĒ : āļ.āļŠ āļĢāļąāļāļĢāļīāļāļāļĢāđāļāļē āđāļāļāļ°āļāļĢāļ°āļŠāļēāļ ðđð
āļāļīāļāļąāļ : āđāļāļēāļ°āļĨāļąāļāļāļē ðđð
āļāļģāļāļĨāļĻāļēāļĨāļēāļāđāļēāļ āļāļģāđāļ āļāđāļāļēāļ°āļĨāļąāļāļāļē āļāļąāļāļŦāļ§āļąāļāļāļĢāļ°āļāļĩāđ
āļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāļĒ ðđð
āđāļĢāļĩāļĒāļāđāļĢāļĩāļĒāļāļāļāļāļ§āļēāļĄ āļ āļēāļĐāļēāļāļąāļāļāļĪāļĐ, āđāļāļĒ ðđð
āđāļāļĒ : āļ.āļŠ āļĢāļąāļāļĢāļīāļāļāļĢāđāļāļē āđāļāļāļ°āļāļĢāļ°āļŠāļēāļ ðđð
āđāļāļĨāļĩāļĒāļĢāđāļĄāļīāļĨāļĨāļĩāđ 8888 ðđð
āļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāļĒ 2569 ðđð
āļ§āļąāļāļāļĩāđ 30 āđāļāļ·āļāļ āļāļĪāļĐāļ āļēāļāļĄ āļ.āļĻ 2569 ðđð
āđāļ§āļĨāļē 08 : 00 āļ. ðđð
#LongLiveTheKingThailandððđð
#KingThailandKingRama10ððđð
#ThailandBrandKingRama10ððđð
#KingRama10NumberOneInTheWorldððđð
#KingRamaXOfThailandððđð
https://www.facebook.com/share/1Fmd5ScNNs/
https://www.facebook.com/share/1cP1HPR3SR/
https://www.facebook.com/share/18KBjnXFDq/





















