พระอาจารย์สมภพ โชติปัญโญ

ช่วงหนึ่งที่ฉันได้เห็นรูปคำสอนของ “หลวงพ่อสมภพ โชติปัญโญ” ทำให้หยุดอ่านอยู่นาน เพราะมีประโยคที่กระแทกใจมาก ๆ คือ “ที่สิ้นสุดแห่งใจ คือไม่มีตัวเรา ไม่มีของเรา” ตอนแรกอ่านแล้วเหมือนเข้าใจ แต่พอกลับมาใช้จริงในชีวิตถึงรู้ว่าไม่ง่ายเลย เรามักทุกข์เพราะเผลอเอา “ฉัน” ไปวางไว้กับทุกเรื่อง—งาน ความสัมพันธ์ เงิน สุขภาพ—พออะไรไม่เป็นดังหวัง ใจก็แกว่งทันที สิ่งที่ฉันลองทำแบบง่าย ๆ ตามคติที่ได้จากคำสอนนี้ คือฝึกสังเกตว่าในแต่ละวันเรายึด “ของเรา” อะไรอยู่บ้าง เช่น เวลาโดนตำหนิ เราเจ็บเพราะยึดภาพลักษณ์ว่า “ต้องเก่ง ต้องถูก” หรือเวลาทะเลาะ เราทุกข์เพราะยึดว่า “เขาต้องเข้าใจเรา” แค่เห็นจุดยึดให้ทัน ใจจะเบาลงนิดหนึ่ง แล้วค่อยเลือกตอบสนองด้วยสติแทนการระเบิดอารมณ์ อีกประโยคที่ฉันชอบคือ “เมื่อใดพรหมวิหารของเรายังไม่ครบสี่ เมื่อนั้นเรายังวุ่นวายอยู่” พรหมวิหาร 4 คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ลองแปลเป็นภาษาชีวิตประจำวันแบบที่ฉันฝึกทำได้ดังนี้ - เมตตา: พูดกับตัวเองดี ๆ ก่อน อย่าเริ่มวันด้วยการด่าว่าตัวเอง - กรุณา: เห็นคนอื่นพลาดแล้วอยากช่วยแบบพอดี ไม่ซ้ำเติม - มุทิตา: ยินดีกับความสำเร็จของคนอื่นให้เป็น (ยากมากแต่ฝึกได้) - อุเบกขา: วางใจเป็นกลางกับเรื่องที่ควบคุมไม่ได้ ไม่ใช่เฉยชา แต่คือไม่ปล่อยให้ใจพัง ฉันเคยเข้าใจ “อุเบกขา” ผิดว่าแปลว่าไม่ต้องรู้สึกอะไร แต่พอลองฝึกจริง ๆ มันคือการยอมรับความจริง ณ ตอนนั้น เช่น เขาไม่เลือกเรา งานไม่ผ่าน เงินไม่พอ—รับรู้ให้ชัด แล้วค่อยทำสิ่งที่ควรทำต่อ โดยไม่ตีตราว่าตัวเองแย่ไปหมด อีกภาพคำสอนที่จำได้คือเรื่อง “ธาตุ” ที่บอกประมาณว่า คนเราเป็นทุกข์อยู่กับธาตุสี่เพราะยังไม่เห็น และให้กลับมารู้ว่า “ธาตุรู้” นั้นไม่สุขไม่ทุกข์ ฉันเอามาใช้ตอนเครียดจากงาน โดยหยุดสั้น ๆ แล้วถามตัวเองว่า ตอนนี้ทุกข์อยู่ที่ไหน? ส่วนใหญ่จะเป็นแน่นหน้าอก เกร็งไหล่ ปวดหัว พอแยกเป็นอาการของกาย ใจจะไม่เล่าเรื่องต่อยาว ๆ และความเครียดลดลงไวขึ้น ถ้าใครกำลังสนใจ “พระอาจารย์สมภพ” ฉันแนะนำให้เริ่มจากอ่านคติธรรมสั้น ๆ เหล่านี้วันละนิด แล้วเลือก 1 ประโยคมาฝึกใช้จริงในสถานการณ์ที่เราทุกข์บ่อยที่สุด สำหรับฉัน ประโยค “ไม่มีตัวเรา ไม่มีของเรา” ช่วยเตือนให้กลับมาวาง และใช้พรหมวิหาร 4 เป็นเข็มทิศให้ใจค่อย ๆ สงบขึ้นในชีวิตประจำวัน