หลายคนอาจเคยเห็นข่าว “ช้างไทย” ในศรีลังกาผ่าน ๆ แต่พอได้อ่านรายละเอียดและดูคลิป/ภาพประกอบแล้วมันสะเทือนใจจริง ๆ ค่ะ เพราะช้างไม่ได้ “เลือก” ชีวิตตัวเองได้เลย โดยเฉพาะกรณีของ “พลายศรีณรงค์ และ พลายประตูผา” ที่ถูกพูดถึงว่าเคยเป็นทูตสันถวไมตรี ทำหน้าที่ในพิธีอัญเชิญพระเขี้ยวแก้ว ซึ่งเป็นพิธีศักดิ์สิทธิ์ของศรีลังกา แต่หลังเสร็จพิธีแล้วกลับมีเสียงสะท้อนเรื่องการดูแลที่ไม่เหมาะสม ทั้งสภาพความเป็นอยู่ อาหาร และความเป็นอยู่โดยรวม สิ่งที่ทำให้เรายิ่งรู้สึกจุกคือในภาพ OCR มีคำว่า “ช้างน้อยวัย 6 ขวบ” และเล่าว่าขึ้นเครื่องบินจากประเทศไทยไปศรีลังกา เหมือนเป็น “เด็กน้อยสองเชือก” ที่ตอนแรกดีใจเหมือนได้ไปเที่ยว แต่จริง ๆ แล้วคือไปทำหน้าที่ที่ใหญ่เกินตัว และพอเวลาผ่านไป ถ้าการดูแลไม่ดีพอ ความเครียดสะสมกับสภาพร่างกายจะส่งผลระยะยาวมากค่ะ ช้างเป็นสัตว์ที่ฉลาด จำคน จำสถานที่ได้ และไวต่อความเครียด การถูกล่ามโซ่ พื้นแข็ง อาหารไม่เพียงพอ หรือไม่ได้ออกกำลังกายตามธรรมชาติ อาจทำให้เจ็บเท้า ผอมลง มีแผล และพฤติกรรมซ้ำ ๆ จากความเครียดได้ ถ้าใครอยากช่วย “ทวงคืนช้างไทย” แบบที่ทำได้จริงในฐานะคนทั่วไป เราแนะนำ 3 อย่างที่ทำแล้วเห็นผลกับการสร้างแรงกดดันทางสังคมค่ะ 1) ติดตามแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือและอัปเดตสม่ำเสมอ: เลือกอ่านจากหน่วยงาน/องค์กรด้านสวัสดิภาพสัตว์หรือข่าวที่มีการอ้างอิงชัดเจน เพื่อไม่ให้ข้อมูลคลาดเคลื่อน 2) ช่วยส่งเสียงอย่างสุภาพ: แชร์ประเด็น “ช้างไทยในศรีลังกา” พร้อมข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ใช้ถ้อยคำที่เน้นสวัสดิภาพสัตว์และความปลอดภัย มากกว่าการด่าทอ จะทำให้คนอ่านเปิดใจและเกิดการรับรู้วงกว้าง 3) สนับสนุนแนวทางที่ยั่งยืน: ประเด็นนี้ทำให้เรากลับมาคิดเรื่องการส่งสัตว์ไปต่างประเทศ การทำงาน/การแสดง และมาตรฐานการดูแลหลังภารกิจค่ะ ถ้ามีการผลักดันให้มีระบบติดตามสวัสดิภาพ (welfare monitoring) ที่เข้มงวดขึ้น ก็จะช่วยสัตว์ตัวอื่น ๆ ในอนาคตด้วย สุดท้ายนี้ เราขอให้ “พ่อพาย” ทั้งสองเชือกได้กลับบ้านอย่างปลอดภัย ได้รับการดูแลที่เหมาะสม และได้ใช้ชีวิตที่สมศักดิ์ศรีของช้างไทยจริง ๆ ค่ะ