สร้าง Data Center ในกรุงเทพ มีข้อดี ข้อเสีย แนวทางป้องกัน อย่างไร ?
ในช่วงที่ผ่านมา ปฏิเสธไม่ได้เลยว่า
กระแสการลงทุนสร้าง Data Center
และโครงสร้างพื้นฐานรองรับเทคโนโลยี AI
ขยายตัวอย่างรวดเร็ว
และกลายเป็นประเด็นที่พูดถึงอย่างหนาหู
โดยเฉพาะในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร
และย่านชุมชนเมืองที่มีผู้คนอาศัยอยู่หนาแน่น
🟠 ทำไม Data Center ถึงมาสร้างใกล้ชุมชนเมือง?
• สาเหตุหลัก •
ที่ก ลุ่มทุนเลือกเข้ามาปักหมุดใจกลางเมือง
หรือใกล้พื้นที่ชุมชน
เช่น ย่านพระราม 9 หรือโซนเศรษฐกิจสำคัญ
แทนที่จะไปตั้งอยู่ชานเมืองหรือต่างจังหวัด
เป็นเพราะความจำเป็นทางเทคนิค
เรื่อง "ความหน่วงต่ำ (Low Latency)"
และความพร้อมของแนวสายไฟเบอร์ออฟติก
ที่เข้าถึงง่าย
ทำให้การรับ-ส่งข้อมูลเพื่อขับเคลื่อนระบบ AI หรือคลาวด์
มีความเสถียรและรวดเร็วแบบเรียลไทม์
การเข้ามาของอาคารขนาดใหญ่ที่ทำงานตลอด 24 ชั่วโมง
ในพื้นที่ใกล้บ้านเรือนประชาชน
ในระยะประชิดและรัศมีไม่กี่กิโลเมตร
ทำให้เกิดข้อกังวลรอบด้านที่ภาครัฐต้องเร่งเข้าไปตรวจสอบ
.
🟠 อ้างอิงจากบทสัมภาษณ์ของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ชัชชาติ สิทธิพันธุ์
และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ในวันนี้ 2 กันยายน 2026 ได้ออกมาแถลงและชี้แจง
• ชะลอ/ระงับ •
การพิจารณาออกใบอนุญาตจัดตั้ง Data Center รายใหม่
และคำขอติดตั้งถังน้ำมันสำรองในพื้นที่กรุงเทพฯ
เพื่อรอให้คณะกรรมการนโยบายและกำกับดูแลกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ออกกฎระเบียบที่ชัดเจน
รวมถึงเปิดทางให้ กทม. นำไปปรับปรุงกฎหมายผังเมืองใหม่
และการทำรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) เพื่ออุดช่องโหว่ทางกฎหมาย
พร้อมให้รายละเอียดข้อมูลที่ประชาชนกังวล
🔺กฟน. และ กทม. ระบุว่า
Data Center ใน กทม. ส่วนใหญ่เป็นขนาดกลาง
ใช้ไฟราว 20 เมกะวัตต์
ซึ่งเล็กกว่าที่ตั้งอยู่ต่างจังหวัด
และใช้ไฟฟ้าน้อยกว่าหรือเทียบเท่ากับห้างสรรพสินค้า
หรืออาคารสำนักงานใหญ่ในเมือง
จึงยังไม่กระทบต่อการจ่ายไฟภาพรวม
🔺Data Center ใช้น้ำเฉลี่ยประมาณ 7,800 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน
ซึ่งน้อยกว่าโรงพยาบาลใหญ่ (ราว 20,000 ลบ.ม.)
และห้างสรรพสินค้าใหญ่ (ราว 30,000–40,000 ลบ.ม.)
จึงไม่แย่งน้ำประปาประชาชนเช่นกัน
🔺จากประเด็นกังวลเรื่องการสะสมน้ำมันดีเซล
สำหรับปั่นไฟฉุกเฉิน
ตามเกณฑ์ที่ต้องสำรองใช้ได้ 48 ชม.
กระทรวงพลังงานจะลุยตรวจซ้ำ
หากพบทำผิดกฎหมายหรือเกินโควตา
จะดำเนินคดีเด็ดขาด
และจากนี้ไปจะไม่อนุมัติให้ตั้งถังน้ำมันสำรองเพิ่มอีก
🔺สาเหตุที่ต้องมาตั้งในเมือง / ใกล้ชุมชน
เพราะต้องการโครงข่ายไฟเบอร์ที่เข้าถึงง่าย
และใกล้ผู้ใช้งาน
แต่ในอนาคตอาจต้องพิจารณา
จัดโซนให้เหมาะสม
ผ่านร่างผังเมืองฉบับใหม่
.
🟠 แต่จากการ ให้สัมภาษณ์ครั้งนี้
ยังมีบางประเด็นที่น่าเป็นห่วง คื อ
▫️แม้ทางการไฟฟ้านครหลวง (MEA)
จะออกมายืนยันว่า Data Center ในกรุงเทพฯ
ส่วนใหญ่เป็นขนาดกลาง
และมีระบบจ่ายไฟแยกส่วนชัดเจน
แต่ในอนาคตหากมีการขยายตัวอย่างไร้การควบคุม
ย่อมสร้างแรงกดดันต่อระบบสายส่งและสถานีไฟฟ้าย่อยในพื้นที่
▫️ระบบหล่อเย็นของศูนย์ข้อมูล
ต้องใช้น้ำปริมาณมากเพื่อรักษาอุณหภูมิเซิร์ฟเวอร์
แม้จะยังน้อยกว่าห้างสรรพสินค้าหรือโรงพยาบาลใหญ่
แต่ก็ทำให้ชุมชนกังวลเรื่องแรงดันน้ำ
และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
หากมีการปล่อยน้ำระบายออกสู่คูคลองสาธารณะ
▫️ตามเกณฑ์ความปลอดภัย Data Center
จำเป็นต้องมีเครื่องยนต์ปั่นไฟสำรอง
และถังเก็บน้ำมันดีเซลสำรองขนาดใหญ่ไว้ใช้ยามฉุกเฉิน
ซึ่งการนำเชื้อเพลิงเหลวปริมาณมหาศาล
บางแห่งมีประเด็นขออนุญาตเก็บหลักแสนลิตร
มาไว้ใกล้พื้นที่ชุมชนหนาแน่น
อาจสร้างความตื่นตระหนกเรื่องอัคคีภัย
และความปลอดภัยอย่างรุนแรง
▫️ระบบปรับอากาศขนาดใหญ่ พัดลมระบายความร้อน
และเครื่องปั่นไฟที่ต้องทำงานตลอดเวลา
มักสร้างเสียงรบกวนต่อเนื่อง
ส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพการนอนหลับ
และความเครียดของคนในชุมชนรอบข้าง
▫️ในอดีตกฎหมายควบคุมอาคารและผังเมืองยังไม่มี "นิยาม" ที่ชัดเจนของ Data Center
ทำให้ผู้ประกอบการบางราย
เลี่ยงไปขออนุญาตในฐานะ "คลังสินค้า"
ส่งผลให้ไม่ต้องผ่านกระบวนการวิเคราะห์
ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA)
หรือกฎระเบียบที่เข้มงวด
.
🟠 แต่ปัญหาและความกังวลต่างๆ ที่เกิดขึ้น
ในทางวิศวกรรมสามารถ "ออกแบบ ป้องกัน และแก้ไข" ได้
ด้วยเทคโนโลยีและมาตรฐานการก่อสร้างที่รัดกุม
สิ่งสำคัญคือ
"ผู้พัฒนาโครงการและภาครัฐจะต้องกำหนดเกณฑ์มาตรฐานให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น"
▪️ประเด็นเรื่องเสียงดังจากพัดลมระบายความร้อน
และเครื่องปั่นไฟที่ทำงานตลอด 24 ชั่วโมง
ต้องออกแบบห้องเครื่องหรือปลอกหุ้มอุปกรณ์
ให้สามารถดูดซับและลดความดังลง
ให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานตามกฎหมายควบคุมอาคาร
ไม่ให้รบกวนชุมชนรอบข้าง
และจัดวางตำแหน่งห้องเครื่องหรือจุดระบายลมออก
ให้อยู่ในทิศทางที่ห่างจากแนวเขตชุมชน
หรือใช้แนวอาคารข้างเคียงเป็นแนวบังเสียง
▪️ ความกังวลเรื่องอัคคีภัย
ต้องกำหนดให้ใช้ถังน้ำมันแบบผนังสองชั้น
และสร้างกำแพงกักเก็บน้ำมันรอบพื้นที่
ในอัตราส่วนที่สามารถรองรับน้ำมันได้ทั้ง หมด 100% หากเกิดเหตุรั่วไหล
และติดตั้งระบบดับเพลิงอัตโนมัติเฉพาะจุด
ที่ได้มาตรฐานสากล
พร้อมระบบตัดวาล์วน้ำมันฉุกเฉิน
▪️ ปัญหาการจัดการน้ำและการระบายความร้อน
ออกแบบระบบหมุนเวียนน้ำแบบปิด
เพื่อลดการใช้น้ำสูญเปล่า
และบำบัดน้ำให้ได้อุณหภูมิและค่ามาตรฐานก่อนปล่อยทิ้ง
และติดตั้งเซ็นเซอร์ตรวจวัดอุณหภูมิน้ำทิ้ง
แบบเรียลไทม์ตามข้อกำหนดของ กทม.
เพื่อไม่ให้ความร้อนจากระบบ
ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศในคูคลอง
▪️ ความกังวลเรื่องโหลดไฟฟ้าที่พุ่งสูง
จนกระทบต่อโครงข่ายไฟฟ้าของประชาชนในพื้นที่
ควรกำหนดให้โครงการขนาดใหญ่
ต้องลงทุนสร้างสถานีไฟฟ้าย่อยแยกส่วน
และเดินสายส่งเฉพาะกิจของตัวเอง
แทนที่จะไปดึงกระแสไฟร่วมกับแนวสายส่งหลักของชุมชน
รวมทั้งส่งเสริมหรือบังคับ
ให้มีการติดตั้งระบบพลังงานสะอาดเสริม
เช่น โซลาร์เซลล์บนหลังคาอาคาร
หรือการใช้พลังงานทางเลือก
เพื่อลดภาระการดึงไฟจากระบบสายส่งหลัก
▪️ ประเด็นเรื่องช่องโหว่ทางกฎหมายและผังเมือง
ภาครัฐต้องเร่งออก "นิยามทางกฎหมายที่ชัดเจน"
และกำหนดให้ Data Center เป็นประเภทอาคารเฉพาะที่
ทั้งยังต้องทำรายงานวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA)
และกำหนดระยะถอยร่นจากแนวเขตชุมชนให้เหมาะสม
.
ปัญหาของ Data Center ใกล้ชุมชน
สามารถป้องกันและแก้ไขได้ด้วยหลักวิศวกรรมและการออกแบบที่มีความรับผิดชอบครับ
เพียงแต่ในอดีต
กฎหมายผังเมืองและข้อบัญญัติของท้องถิ่นตามการเติบโตของเทคโนโลยีไม่ทัน
ทำให้เกิดการสร้างในจุดที่ ยังไม่พร้อม
เมื่อภาครัฐเข้ามาจัดระเบียบ ออกนิยามที่ถูกต้อง
และคุมเข้มเรื่องมาตรฐานความปลอดภัย
สิ่งเหล่านี้จะช่วยให้เทคโนโลยีโครงสร้างพื้นฐานยุคใหม่
สามารถเดินหน้าควบคู่ไปกับความปลอดภัย
และคุณภาพชีวิตของคนในเมืองได้อย่างยั่งยืน
แม้ว่าการสร้าง Data Center
ยังคงมีข้อกังวลมากมาย
แต่หากเราปฏิเสธ ไม่เปิดรับสิ่งนี้เลย
ก็ไม่ใช่ทางที่เหมาะสม
เพราะโครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้คือ
สิ่งที่ประเทศจำเป็นต้องมี
เพื่อไม่ให้ตกขบวนรถไฟเศรษฐกิจดิจิทัล
และเป็นการดึงดูดเม็ดเงินลงทุนก้อนโต
โดยที่ภาครัฐไม่ต้องควักกระเป๋าเอง
และเราอาจต่อยอดไปสู่การสร้างมาตรฐานการจัดการข้อมูล
การพัฒนาบุคลากรทักษะสูง
และการสร้างห่วงโซ่อุปทาน
ที่คนไทยเข้าไปมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงได้
การวางผังเมืองให้ฉลาด
บังคับใช้กฎหมายความปลอดภัยทางวิศวกรรมอย่างเข้มงวด
สามารถช่วยบรรเทาความกังวลต่างๆ ได้
นี่คือคำตอบที่เป็นประโยชน์กับประเทศเราที่สุดครับ
.
ในบทความหน้า ผมจะมาชวนคุยเกี่ยวกับ
ประเทศที่มีประสบการณ์ในการสร้าง Data Center มาแล้วมากกว่า 15 ปี
ว่าในที่สุดแล้ว สร้างผลดี-ผลเสียอย่างไร
ต่อประเทศของพวกเขาบ้าง
และพวกเขาได้มีการแก้ไขปัญหาเหล่านั้นอย่างไร ?
———————
นึกถึงการคุมงาน ไม่มีเวลาดูแลเอง
หรือเจอปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัย
ให้เราเป็นความสบายใจของคุณ
"บริษัท N36 Engineering จำกัด"
ในฐานะที่ผมได้ติดตามเรื่องการลงทุนสร้าง Data Center ในกรุงเทพฯ มานาน สิ่งที่น่าสนใจคือข้อดีและข้อเสียที่แฝงอยู่เมื่อตั้งในเมืองที่มีประชากรหนาแน่น การสร้าง Data Center ใกล้ชุมชนเมือง นอกจากช่วยลดความหน่วงต่ำของระบบ (Low Latency) และตอบโจทย์การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตความเร็วสูงที่ต้องการโครงข่ายไฟเบอร์ออฟติกเข้าถึงง่ายแล้ว ยังส่งผลดีต่อการขับเคลื่อนเทคโนโลยี AI และคลาวด์อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้ธุรกิจดิจิทัลเติบโตได้เร็วขึ้น อย่างไรก็ตาม จากประสบการณ์และข้อมูลต่าง ๆ ที่ได้รับ รู้สึกได้ถึงความกังวลในเรื่องสิ่งแวดล้อมและชุมชน เช่น ปริมาณการใช้น้ำหล่อเย็นที่แม้จะน้อยกว่าห้างหรือโรงพยาบาล แต่ก็มีสิทธิ์สร้างความกดดันต่อการใช้น้ำในชุมชนใกล้เคียงได้ รวมถึงเรื่องเสียงรบกวนจากพัดลมระบายความร้อนและเครื่องปั่นไฟฉุกเฉิน ซึ่งถ้าหากไม่ได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม ก็จะส่งผลต่อสุขภาพจิตและคุณภาพชีวิตของผู้คนรอบข้าง การสะสมน้ำมันดีเซลเพื่อใช้ในกรณีฉุกเฉินก็เป็นอีกหนึ่งประเด็นสำคัญที่ควรมีมาตรการควบคุมอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันความเสี่ยงเรื่องอัคคีภัยและมลภาวะ นอกจากนี้ การขยายตัวของ Data Center หากไม่มีการควบคุม จะทวีความกดดันต่อระบบไฟฟ้าของเมืองอย่างแน่นอน วิธีแก้ไขที่ผมเห็นว่ามีประสิทธิภาพ คือการออกแบบระบบอย่างละเอียด ทั้งการติดตั้งห้องเครื่องเสียงต่ำ, การสร้างถังน้ำมันแบบผนังสองชั้น พร้อมกำแพงกักเก็บน้ำมัน และใช้ระบบดับเพลิงอัตโนมัติที่ได้มาตรฐาน รวมถึงการวางผังเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อชุมชน การวางระบบหมุนเวียนน้ำหล่อเย็นแบบปิดที่ใช้เทคโนโลยีการตรวจวัดอุณหภูมิน้ำแบบเรียลไทม์เพื่อป้องกันการปล่อยน้ำร้อนลงคลองสาธารณะ ในฐานะที่ได้ยืนหยัดดูแลและควบคุมงานด้านนี้ ผมเชื่อว่าหากภาครัฐร่วมมือกับภาคเอกชนในการออกกฎหมายนิยามตัว Data Center ให้ชัดเจน พร้อมกำกับดูแลด้วยมาตรฐานที่เข้มงวด การลงทุนและพัฒนาสิ่งก่อสร้างเหล่านี้จะยังคงเติบโตไปพร้อมกับการรักษาคุณภาพชีวิตของคนกรุงเทพฯ ได้อย่างยั่งยืน สุดท้าย ผมอยากให้ประชาชนเปิดใจยอมรับและเข้าใจเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐานนี้ เพราะมันคือหัวใจสำคัญของประเทศในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล ทั้งยังช่วยดึงดูดเงินลงทุนและพัฒนาทักษะบุคลากรในประเทศไทยให้ก้าวหน้าต่อไปได้จริง
