Cambodia will never easily reconcile with Thailand.

จากประสบการณ์และการติดตามสถานการณ์ความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชามานาน ผมเห็นว่าปัญหาความขัดแย้งระหว่างสองประเทศไม่ได้เป็นเพียงเรื่องชายแดนหรือการทะเลาะเบาะแว้งทั่วไป แต่เป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่ลึกซึ้งมากกว่า ในการเมืองกัมพูชา การสร้างศัตรูภายนอก เช่น ความเกลียดชังต่อไทย ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองเพื่อรักษาอำนาจของผู้นำและชนชั้นนำกองทัพอย่างมีประสิทธิภาพ นั่นทำให้พื้นฐานของความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศถูกวางในรูปแบบของการขัดแย้งและการแข่งขันทางการเมืองแทนที่จะเป็นการร่วมมือหรือปรองดอง การยึดอำนาจและฐานคะแนนนิยมด้วยการส่งเสริมชาตินิยมแบบต้านไทย ทำให้ฮุน มาเนตและกลุ่มอำนาจในกัมพูชามีแรงจูงใจน้อยมากที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีขึ้นกับไทย เพราะหากทำเช่นนั้นอาจกระทบต่อสถานะทางการเมืองและความมั่นคงของพวกเขาในประเทศ อีกทั้งเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตามแนวชายแดนนั้น มักเป็นการวางแผนให้เกิดความขัดแย้งเพื่อล่อลวงให้ไทยกลายเป็นเป้าหมายในคดีฟ้องร้องระดับนานาชาติ อีกทั้งยังเป็นวิธีการสร้างความชอบธรรมและบังคับใช้กลยุทธ์ทางการเมืองภายใน สำหรับไทยเอง การมีหลักฐานชัดเจนในการฟ้องร้องผู้นำกัมพูชาในศาลระหว่างประเทศ ถือเป็นกลยุทธ์สำคัญในการรักษาผลประโยชน์และสิทธิในดินแดนของตน โดยการยึดมั่นในหลักสากลที่ได้รับการยอมรับถือเป็นความชอบธรรมที่สำคัญ ในมุมมองของผม การแก้ไขปัญหาระหว่างไทยกับกัมพูชาในปัจจุบันต้องอาศัยความเข้าใจในโครงสร้างอำนาจและแรงจูงใจของผู้นำเพื่อนบ้าน แม้ว่าจะต้องใช้เวลานานและยาก แต่การมีข้อมูลและความรอบคอบในการดำเนินนโยบายจะช่วยให้ไทยสามารถปกป้องผลประโยชน์และสันติภาพในระยะยาวได้มากขึ้น