หลายครั้งที่ผมเคยเถียงกับคนอื่นแล้วรู้สึกว่าชนะ แต่กลับต้องยอมรับในใจว่าข้อมูลที่เราใช้บางทีอาจผิดพลาดหรือไม่ครบถ้วน สิ่งนี้คือหนึ่งในอาการของ Cognitive Bias ที่ทำให้เรายึดติดกับข้อมูลจากประสบการณ์ตัวเองหรือคนรอบตัว (Anecdotal Evidence) มากกว่าข้อมูลเชิงสถิติหรือหลักฐานที่น่าเชื่อถือจริงๆ จากประสบการณ์ตรงของผมเอง เวลาเราพูดถึงเรื่องสุขภาพหรือพฤติกรรม เช่น การออกกำลังกาย เรามักจะยกตัวอย่างคนใกล้ตัว เช่นคนที่อายุเยอะแต่ไม่ได้ออกกำลังกาย แต่อยู่ได้นาน หรือคนที่ออกกำลังกายไม่บ่อยแล้วสุขภาพดี ปรากฏการณ์แบบนี้ทำให้คนเราคิดว่าแนวคิดของตัวเองถูกต้อง ทั้งที่ในทางสถิติแล้ว ข้อมูลเหล่านั้นอาจไม่ใช่ตัวแทนของภาพรวมทั้งหมด เรื่องนี้ผมเรียนรู้แล้วว่าการตัดสินใจหรือเชื่ออะไร ควรตั้งคำถามกับตัวเองเสมอว่า “ฉันรู้จริงไหม หรือแค่คิดไปเอง” การมองภาพรวมและพิจารณาข้อมูลที่หลากหลายเป็นสิ่งสำคัญ เพราะจะช่วยลดอคติและเปิดโอกาสให้เราเติบโตทางความคิด (Growth Mindset) สุดท้ายนี้ การจะป้องกันไม่ให้ตัวเองติดกับดักเถียงชนะแต่จำข้อมูลผิดได้นั้น จำเป็นต้องฝึกฝนการคิดวิเคราะห์ เปรียบเทียบข้อมูลหลายด้าน และอย่าปิดกั้นตัวเองจากข้อมูลที่ขัดแย้งหรือความเห็นที่ต่างไป การยอมรับว่ายังมีเรื่องที่เรายังไม่รู้ทั้งหมดหรืออาจเข้าใจผิด จะช่วยให้เรามีพัฒนาการตัวเองอย่างยั่งยืน และเรียนรู้จากผู้อื่นได้ดีขึ้น