สอนไม่รู้จำ…
ประสบการณ์ตรงจากการสอนเด็กหรือหลานให้รู้จักคำว่าขอโทษบอกเลยว่าไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะเด็กบางคนแม้จะถูกสอนซ้ำแล้วซ้ำเล่าก็ยังไม่สามารถจำหรือเข้าใจได้ทันที สิ่งที่สำคัญคือต้องใช้ความอดทนและวิธีการที่สร้างความรู้สึกเข้าใจจริงๆ ไม่ใช่เพียงการบอกให้พูดคำขอโทษอย่างเดียว หนึ่งในวิธีที่ช่วยได้คือการเล่าเหตุการณ์หรือบทบาทสมมติที่ทำให้เด็กเห็นภาพว่าการขอโทษส่งผลอย่างไร เช่น นำสถานการณ์สมมติที่มีการทำผิดและต้องขอโทษ แล้วถามความคิดเห็นเด็กว่าเขารู้สึกอย่างไรหากเป็นคนที่ถูกขอโทษ จึงช่วยให้เด็กเรียนรู้ความรู้สึกของผู้อื่นและเห็นความสำคัญของคำว่าขอโทษ นอกจากนี้ การทำแบบฝึกหัดหรือเกมที่เกี่ยวข้องกับคำว่า "ขอโทษ" ยังช่วยสร้างบรรยากาศให้เด็กสนุกและเปิดใจเรียนรู้ เช่น เกมเล่าเรื่องที่ต้องใส่คำขอโทษเมื่อทำผิด หรือการใช้ตุ๊กตาหรือตัวละครสมมติเล่นบทบาทนี้ก็มีประสิทธิภาพ สุดท้าย การปรับทัศนคติของผู้สอนเองก็มีผลมาก ควรหลีกเลี่ยงการทำให้เด็กกลัวหรือรู้สึกผิดมากเกินไป ควรเน้นที่การให้กำลังใจและชี้ให้เห็นว่าการขอโทษคือการแสดงความรับผิดชอบและความนอบน้อมที่ช่วยให้ความสัมพันธ์ดีกว่าเดิม สรุปแล้ว การสอนให้เด็ก "รู้จักคำว่าขอโทษ" อย่างแท้จริงต้องอาศัยความใจเย็น วิธีการสร้างความเข้าใจ และประสบการณ์ร่วมที่จะทำให้เด็กได้เรียนรู้ไปพร้อมกันอย่างเป็นธรรมชาติ

