ในช่วงเวลาที่พล.อ.นิพันธ์ฯ รับผิดชอบดูแลพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา ได้เผชิญกับความท้าทายจากสงครามในประเทศเขมรที่ส่งผลกระทบต่อการอพยพของประชาชนกว่า 5-6 แสนคนมายังฝั่งไทย ค่ายอพยพเหล่านี้กลายเป็นที่พักพิงชั่วคราวสำหรับผู้หนีภัยสงครามที่ต้องเผชิญกับความยากลำบากอย่างหนักหน่วง เช่น โรคมาลาเรียและความทุกข์ทรมานทางร่างกาย พล.อ.นิพันธ์ฯ เล่าถึงภาพความเจ็บปวดเหล่านั้นได้อย่างชัดเจน ทั้งคนป่วยที่ต้องได้รับน้ำเกลือ พี่น้องที่นอนพักรักษาตัวใต้ต้นไม้ รวมถึงการดูแลและฝังศพผู้เสียชีวิตอย่างเร่งด่วนเพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของโรค สิ่งที่พล.อ.นิพันธ์ฯ เน้นย้ำคือแม้ในช่วงเวลานั้นจะเป็นฝ่ายให้ความช่วยเหลือชาวเขมร กลับพบว่าความสัมพันธ์ระหว่างประเทศที่เคยดีงามถูกทดสอบอย่างหนัก เพราะความขัดแย้งภายในทำให้ชาวเขมรฆ่าเขมรด้วยกันเองจนสถานการณ์ยิ่งบานปลาย ความรู้สึกของคนไทยผู้ดูแลพื้นที่จึงกลายเป็นความซับซ้อนทั้งในแง่ความเป็นมนุษย์และความเป็นมิตรกับเพื่อนบ้าน นอกจากนี้ยังเปิดเผยถึงความผิดหวังจากพฤติกรรมของบางกลุ่มในเขมรที่ไม่เห็นคุณค่าหรือขาดความซื่อสัตย์ต่อประเทศที่ให้การช่วยเหลือมาโดยตลอด ซึ่งเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับการวางนโยบายและการรักษาสันติภาพในภูมิภาค ความทรงจำจากเหตุการณ์ครั้งนั้นยังคงสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการเข้าใจและเคารพความเป็นมนุษย์ในทุกสถานการณ์ แม้จะเป็นช่วงเวลาที่มีความขัดแย้งและความสูญเสียมากมาย สุดท้าย เรื่องราวเหล่านี้ยังแสดงให้เห็นถึงความเสียสละและความทุ่มเทของเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลค่ายอพยพ รวมถึงความเรียกร้องให้มีการเรียนรู้และเตรียมรับมือกับความท้าทายในอนาคต ที่อาจเกิดขึ้นจากความขัดแย้งในภูมิภาคใกล้เคียง เพื่อรักษาความสงบและความเป็นอยู่ของประชาชนในทุกประเทศอย่างยั่งยืน