🙏 22 ม.ค. 2486 ประกาศใช้ ’สวัสดี’ คำทักทายของชาติ
🙏 วันนี้ในอดีต 22 มกราคม 2486 รัฐบาลของจอมพล ป. พิบูลสงคราม ประกาศอย่างเป็นทางการให้ใช้คำว่า ‘สวัสดี’ เป็นคำทักทายของคนไทยเมื่อพบกัน ในโอกาสนี้ Thai PBS On This Day จึงขอพาทุกคนสำรวจที่มา ความหมาย และความสำคัญของคำว่า ‘สวัสดี’ ในภาษาไทย พร้อมสำรวจคำเทียบเคียงใน ‘ภาษารอบโลก’ กัน !
.
🔗อ่านต่อที่: www.thaipbs.or.th/now/content/3576
.
🗝️ เล่าอดีต บันทึกปัจจุบัน รอบรู้ทุกวัน กับ Thai PBS On This Day: www.thaipbs.or.th/OnThisDay
.
📷 ภาพปก: Noah Seelam, Miguel Medina/AFP และ Arturo Holmes/Getty Images via AFP
.
ถ้าพูดถึงปี “2486” หลายคนอาจนึกถึงช่วงเวลาประวัติศาสตร์ที่สังคมไทยกำลังถูก “จัดระเบียบความเป็นชาติ” ให้ชัดเจนขึ้น ทั้งเรื่องภาษา การแต่งกาย มารยาทในที่สาธารณะ และหนึ่งในสิ่งที่อยู่ในชีวิตประจำวันที่สุดก็คือ “คำทักทาย” นั่นเอง สำหรับฉัน คำว่า “สวัสดี” เป็นคำที่พูดจนเคยชินมาก ตั้งแต่เด็กๆ ก็ท่องได้ทันทีว่าเจอผู้ใหญ่ต้อง “สวัสดีค่ะ/ครับ” พร้อมยกมือไหว้ แต่พอไปอ่านที่มาจริงๆ ถึงได้รู้ว่ามันมี “วันประกาศใช้” แบบเป็นทางการด้วย คือวันที่ 22 มกราคม 2486 ซึ่งรัฐประกาศให้ใช้ “สวัสดี” เป็นคำทักทายของชาติ เพื่อให้คนไทยใช้ทักทายกันเมื่อพบกัน (และค่อยๆ กลายเป็นมาตรฐานของมารยาทสังคม) สิ่งที่น่าสนใจคือ ความรู้สึกของคำว่า “สวัสดี” มันไม่ใช่แค่ Hello เฉยๆ แต่มีอารมณ์ของ “ความปรารถนาดี” แฝงอยู่ด้วย เหมือนกับข้อความที่มักเห็นตามภาพหรือสื่อว่า “สวัสดี คำทักทายแห่งความปรารถนาดี” เวลาพูดพร้อมไหว้ก็ยิ่งทำให้ความหมายมันอบอุ่นขึ้นอีกระดับ เพราะไม่ใช่แค่คำพูด แต่เป็นทั้งท่าทางและความสุภาพไปพร้อมกัน ถ้าเทียบกับภาษาอื่นๆ จะเห็นว่าหลายภาษามีคำทักทายที่ใช้ได้ทั้งตอนเจอและตอนลา เช่น อังกฤษใช้ “Hi/Hello” ตอนเจอ แต่ตอนลาก็มักใช้ “Bye/Goodbye” ขณะที่ “สวัสดี” ของไทยสามารถใช้ได้ทั้งสองจังหวะ (สวัสดีตอนเช้า/สวัสดีตอนกลับ) ทำให้เป็นคำที่ค่อนข้างอเนกประสงค์ และยังเข้ากับวัฒนธรรม “ไหว้” ที่ช่วยสื่อระดับความเคารพได้อีกด้วย อีกมุมที่ฉันรู้สึกว่าน่าสนุกคือ พอมาอยู่ในยุคออนไลน์ การทักทายก็เปลี่ยนรูปแบบเยอะมาก บางทีเราไม่ได้พิมพ์ “สวัสดี” เต็มคำด้วยซ้ำ แค่ส่งสติกเกอร์ ยกมือไหว้ หรือส่ง emoji 🙏 ก็ถือว่า “ทักทาย” แล้ว บางแชตแค่ส่ง GIF โบกมือก็จบ แต่ถ้าสังเกตดีๆ คนไทยยังชอบใช้สัญลักษณ์ที่สื่อความสุภาพ เช่น 🙏 หรือสติกเกอร์ไหว้ เพราะมันแทนความรู้สึกของคำว่า “สวัสดี” ได้ดีมาก ถ้าอยากใช้ “สวัสดี” ให้เหมาะกับสถานการณ์ แบบที่ฉันใช้ประจำคือ - ทางการ/ผู้ใหญ่: “สวัสดีค่ะ/ครับ” + ไหว้ระดับอกหรือสูงขึ้นตามกาลเทศะ - เพื่อน/กันเอง: “หวัดดี” หรือ “สวัสดี” แบบสั้นๆ (บางทีก็แค่พิมพ์ “ดีค่า/ดีครับ”) - ออนไลน์/ทำงาน: เริ่มต้นด้วย “สวัสดีค่ะ/ครับ” แล้วตามด้วยชื่อ/หัวข้อ เช่น “สวัสดีค่ะ ขอสอบถามเรื่อง…” จะดูสุภาพและชัดเจน พอรู้ว่าคำทักทายที่เราใช้ทุกวันมีหมุดหมายทางประวัติศาสตร์ในปี 2486 จริงๆ ก็ทำให้คำว่า “สวัสดี” ดูมีน้ำหนักขึ้นอีกนิด เวลาพูดหรือพิมพ์ออกไป มันเหมือนเราส่งต่อ “ความปรารถนาดี” แบบไทยๆ ที่ทั้งเรียบง่ายและงดงามอยู่ในคำเดียว
