บอยตุ๊ดส์รีวิว อัดสื่อไทยปั่นกระแสคลั่งชาติ
บอย-ตุ๊ดส์รีวิว อินฟลูเอนเซอร์ดัง ได้ออกมาโจมตีการทำงานของสื่อมวลชนในไทย ว่าใช้กลยุทธ์ปั่นข่าว "ไทย-กัมพูชา" แบบเดียวกับปั่นข่าว "ลุงพล" โดยมีรายละเอียดดังนี้
- ให้ Airtime มากกว่า 1 ชั่วโมงในการเล่าขยี้ข่าวเดิมซ้ำๆ
- นำเสนอเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยทุกรูปแบบ แม้ไม่มีสาระประโยชน์
- สร้างอารมณ์ร่วมเชิงลบ เพื่อ ให้เกลียดชังต่อเป้าหมาย
- ใช้ข้อความดูถูก ให้เห็นว่า เพื่อนบ้านมีความเป็นคนต่ำกว่า
- ใส่ความคิดชาตินิยมสูง เน้นความทุ่มเทของทหารไทย
สาระที่คนควรเสพคือ "การให้ความเข้าใจในสถานการณ์" ไม่ใช่ทำให้คนสุขภาพจิตย่ำแย่ อยู่บนความโกรธเกลียด ถ้าปัญหาของประชาชนกัมพูชา คือ ขาดการศึกษา สื่อที่กล่อมเกลาคนไทยก็เป็นปัญหาเช่นกัน
ขณะเดียวกันก็ได้โพสต์บทความประกอบมี โดยมีเนื้อหาดังนี้
---
กลยุทธ์ที่สื่อไทยหลายสำนัก ใช้กับข่าว ไทยกัมพูชา
เป็นวิธีการเดียวกับข่าว “ลุงพล
1) วิชา Media สมัยผมเรียนนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ และความรู้จากเรื่องจิตวิทยาการสื่อสารที่ผมสอนหนังสืออบรม มันชี้ว่าบ้านเรารายงานข่าวชายแดนแบบไม่ปกติ สิ่งที่ผมเห็นแบบชัดๆจากสถานการณ์ปัญหา ชายแดนไทยกัมพูชา ผมพบปรากฏการณ์สื่อช่องเดิมๆ ช่องเดียวกับช่วงที่ Brainwash คนไทยตอนข่าวลุงพล แต่เแค่เปลี่ยนเป้าหมาย และอารมณ์ร่วมที่สื่อต้องการนำเสนอ
2) เรารู้ว่ามันเป็นกลยุทธ์การโน้มน้าวให้การเสพสื่อมี "อรรถรส" น่าติดตาม เป็นผลประโยชน์ต่อ Rating, การซื้อโฆษณา และความสำเร็จของการทำข่าว ที่ทำให้คนเกิดความสนใจได้ แต่ปัญหาที่ตามมา มีมากกว่านั้น
3) ตั้งแต่ยุค News Report สู่ News Storytelling เมื่อหลาย 10 ปีก่อน ที่เปลี่ยนผ่านวิธีการนำเสนอข่าว ก็เปลี่ยนมุมมองการเล่าข่าวที่ใส่อารมณ์และความคิดของนักข่าวเข้าไป ไม่ใช่แค่เนื้อหาสาระ บ้างก็เป็นการวิเคราะห์ บ้างก็ไม่ใช่ เป็นเพียงการสาดสีเทอารมณ์ ให้คนคล้อยตาม
4) เอาจริงๆ ต่อให้ไม่อ่านข่าวลักษณะนี้ คนไทยสามารถเข้าใจสถานการณ์ชายแดนตามปก ติ อย่างถูกต้องได้เลยว่า ชาวบ้านบริเวณชายแดนเจอปัญหาอะไร คนกัมพูชาทำอะไรบ้าง และทหารไทยสู้กับอะไร แต่ "วิธีการเล่า คือปัญหา" และสิ่งที่คนไทยต้องมีให้มากขึ้นคือ ความรู้เท่าทันสื่อ (Media Literacy)
5) ไม่ใช่แค่ผู้สูงอายุ หรือเด็ก แต่ทุกๆคนที่ใช้เวลาดูข่าวกัมพูชา ลองสังเกตการให้ Airtime ยาวนานมาก และเป็นข่าวเดิมข้อมูลเดิมซ้ำๆ แต่ใช้วิธีการเล่าวน เพิ่มการวิเคราะห์ที่ไม่ได้มีหลักการอะไรเพิ่ม แค่ตีความจากสถานการณ์เพื่อเข้าข้างเรา และโจมตีเขา เล่าเชิงอารมณ์ด้วยข้อความรุนแรง
6) เอาจริงๆ ไม่ต้องโจมตีอะไรเขาเพิ่มก็ยังได้เลย เพราะเรารู้อยู่แล้วว่าอะไรผิด อะไรถูก เขาผิดตรงไหน ผู้เสพสื่อไม่ได้เขลา แต่การใส่ความเกลียดชังเข้าไป สร้างอารมณ์ร่วมของความเป็นพวกเดียวกัน กลุ่มก้อนของความรักชาติไ ด้ดี ตอกย้ำซ้ำๆอยู่อย่างนั้น ทำให้เรามองกัมพูชาเป็นพลเมืองชั้นล่าง ที่ต่ำกว่าเรา ความเป็นคนน้อยกว่าเรา และสื่อกำลังสร้างสังคมที่อนุญาตให้การดูถูกคนเป็นเรื่องปกติ
7) จริงๆแล้วทหารแค่กำลังทำหน้าที่ของตัวเอง เหมือนกับอาชีพอื่น หมอ พยาบาล ครู นักร้อง ทุกคน "ทำหน้าที่ของตัวเอง เป็นปกติ ตามบทบาททางอาชีพ" ของชีวิตเขา แต่แค่มันถูก Spotlight และยกย่องให้เห็นความสำคัญสูงสุด ในช่วงเวลาของการกระตุ้นชาตินิยมแบบนี้ มันคือการกล่อมเกลาสร้างภาพของความสูงส่งทางอาชีพ ทั้งๆที่ทุกคนลำบากกันคนละแบบ ดิ้นรน และต่อสู้กันคนละอย่าง ทุกคนในสังคม และทุกอาชีพ "ล้วนเป็นฟันเฟืองที่สำคัญ" ที่สนับสนุนช่วยเหลือ ส่งเสริมให้ประเทศก้าวหน้าต่อไปได้ทั้งนั้น แต่เรากำลังมอบความพิเศษของเนื้อหานี้บนสื่อมวลชนบางสำนัก "ทุกวัน วันละหลายชั่วโมง" จริงๆแล้วทุกอาชีพสำคัญคนละแบบเท่านั้น ไม่ได้มีใครที่สูงส่งหรือพิเศษกว่า
8 ) กัมพูชาเป็นประเทศที่ประชาชนมีปัญหาโอกาสและความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาจริงนะครับ คนบ้านเขาจึงถูกพัดพาโดยผู้นำ และการใช้สื่อที่ไม่ได้ให้สติปัญญากับประชาชน ล้างสมองประชาชนของเขา และไม่ส่งเสริมความเจริญก้าวหน้าของบ้านเขาได้ แต่ถ้าเราหันมามอง "สื่อ" ที่กล่อมเกลาคนไทย ณ ตอนนี้ เราอาจจะไม่ได้อยู่ในสถานะที่สูงกว่าเขาอย่างที่เราคิดก็ได้ ในเมื่อเราก็ไม่ได้รับข่าวสารที่สร้างสติปัญญา และความรู้คิดให้คนไทยเช่นกัน
9) สิ่งที่ตามมาคือ ความโกรธเกลียดที่ทำลายสุขภาพจิตอันเป็นปกติของคนไทย วันๆหนึ่งเสพเรื่องราวที่ย่ำแย่ และตอกย้ำปัญหาแบบดราม่าบนละครข่าว คนยิ่งอินหนัก ยิ่งติดตาม ยิ่งตกไปอยู่ในห้วงอารมณ์ที่ไม่เป็นปกติ ราวกับกำลังถูกสื่อครอบงำความคิดอยู่ตลอดเวลา บางคนไม่รู้ตัว ก็หลงไปอยู่ในความโกรธเกลียด ชอบเสพ และติดตามอย่างต่อเนื่อง ทั้งๆที่ก่อนหน้านี้ อาจจะเป็นเพียงข่าวสำคัญข่าวหนึ่ง แต่ปัจจุบันเสพติดราวกับเป็นเมนูอาหารจานหลักที่ต้องเปิดดูเพื่อความสะใจ เพื่อการตอบสนองทางอารมณ์
10) สื่ออาจจะอ้างก็ได้ว่า ทำแบบนี้ เล่าสนุกแบบนี้ เพราะคนกำลังให้ความสนใจสิ่งนี้ ไม่ต่างจากตอนลุงพลเลย แต่จริงๆแค่รายงานสถานการณ์แบบ 100% ก็ได้ แต่สิ่งที่กำลังทำ คือการยั่วยุทางอารมณ์ เกินจำเป็น ให้คนเสพติดการติดตาม ถ้าไม่ได้ให้คุณค่าข่าวแบบผิดทางขนาดนี้ คนไม่มีทางอินจัดขนาดนี้ สื่อโทษคนดูไม่ได้ คุณควรเป็นต้นทางในการกำหนดวาระ (Agenda Setting) และกรองสาระผ่านประตู (Gate Keeping) ว่าอะ ไรคือ "ขอบเขต" ของสาระที่ดี? พอมันปั่นเกินกว่าขอบเขต ข่าวแบบลุงพลก็จะเกิดขึ้นซ้ำๆวนเวียนครอบงำประชาชน ไม่รู้จักจบสิ้น
เอาตอนนี้เลย ลองเปิดทีวี เจอเลยครับกำลังรายงานบรรยายสถานการณ์ละเอียดมาก (ค่อนข้าง Real Time มากๆ) ราวกับอยากให้คนอินเหมือนอยู่ตรงนั้น ไปเป็นส่วนหนึ่งของสถานการณ์นั้น ถ้าหวังดีกับประชาชน อยากให้คนดูมีสติปัญญานำอารมณ์ คุณจะทำข่าวแบบนี้ทำไม?
หวังว่าคุณจะใช้สติปัญญาในการเสพ และรู้เท่าทันสื่อ อันไหนไม่ work ต่อสุขภาพจิต "ปิดรับทันที" แล้วชีวิตคุณจะดีขึ้นเอง
จากรายละเอียดของบอยตุ๊ดส์รีวิวเกี่ยวกับกลยุทธ์ของสื่อไทยที่ปั่นกระแสชาตินิยมในข่าวชายแดนไทย-กัมพูชา เรายังสามารถขยายแนวคิดและความเข้าใจเพิ่มเติมเกี่ยวกับผลกระทบของการรายงานข่าวแบบนี้ต่อสังคมและผู้เสพสื่อในยุคปัจจุบันได้อย่างน่าสนใจ หลักสำคัญที่บอยตุ๊ดส์รีวิวชี้ให้เห็นคือการใช้ Airtime อย่างมากมาย เพื่อเสนอข่าวในรูปแบบที่ซ้ำซากจำเจ และใส่อารมณ์ถาโถมซึ่งสร้างความเกลียดชังต่อกลุ่มเป้าหมายต่างชาติ ส่งผลให้ผู้ชมติดอยู่ในบรรยากาศของความขัดแย้งและความรู้สึกเป็นฝ่ายถูกต้องขั้นสุด ทั้งนี้ยังชี้ให้เห็นว่าการดูถูก "เพื่อนบ้านมีความเป็นคนต่ำกว่า" เป็นการสร้างภาพจำที่ไม่เหมาะสมและมีผลเสียในระยะยาวต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การเล่าข่าวที่ผสมผสานอารมณ์มากกว่าข้อเท็จจริงอาจเป็นกลยุทธ์ที่ดึงดูดผู้ชมได้จริงในแง่ของเรตติ้งและรายได้โฆษณา แต่กลับทำลายสุขภาพจิตของผู้รับสาร ทำให้เกิดความรู้สึกโกรธเกลียดเรื้อรังและทำให้การใช้ชีวิตในสังคมมีความเครียดเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ยังบั่นทอนความรู้เท่าทันสื่อ (Media Literacy) ซึ่งเป็นทักษะสำคัญของผู้บริโภคข่าวสมัยใหม่ในการแยกแยะความจริงจากอคติและการบิดเบือนข้อมูล ในส่วนของกัมพูชา บทความเน้นว่าประเทศนี้มีปัญหา "ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา" และประชาชนส่วนหนึ่งถูกผู้นำและสื่อควบคุมความคิดอย่างเข้มงวด การเปรียบเทียบว่าคนไทย "อยู่เหนือกว่า" จึงอาจเป็นมุมมองที่ไม่เหมาะสม ดังนั้น สื่อไทยควรรับผิดชอบในการรายงานข่าวที่ให้ความรู้และสร้างสติปัญญา ไม่ใช่สร้างความเกลียดชังแบบเกินความจำเป็น สุดท้าย บทความแนะนำให้ผู้บริโภคข่าวใช้สติปัญญาในการเสพสื่อ รู้เท่าทันกลวิธีปั่นกระแส และไม่ปล่อยให้การรายงานข่าวที่เน้นด้านลบส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของตนเอง หากรู้สึกว่าเนื้อหาไม่เหมาะสมหรือมีอคติ เกิดอารมณ์โกรธเกลียดอย่างต่อเนื่อง ควร "ปิดรับทันที" เพื่อสุขภาพจิตที่ดีขึ้นและใช้ชีวิตอย่างมีความสุขในยุคที่ข่าวสารเข้าถึงง่ายและรวดเร็วมากขึ้น เนื้อหานี้ชี้ให้เห็นว่าการเข้าใจและรู้เท่าทันสื่อจะเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยลดผลกระทบของข่าวที่ปั่นกระแสคลั่งชาติได้ และยังช่วยให้สังคมไทยพัฒนาไปในทิศทางที่สร้างสรรค์และเป็นประโยชน์ต่อผู้อยู่อาศัยในชาติและเพื่อนบ้านอย่างยั่งยืน
เกิดประเทศไทยไม่คลั่งชาติแล้วจะไปคลั่งอะไร